Οι κατακλυσμιαίες βροχοπτώσεις που σάρωσαν τη Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική δεν άφησαν πίσω τους μόνο καταστροφές, αλλά και μια δυσοίωνη απειλή για την επάρκεια των τροφίμων. Οι χειμερινές καλλιέργειες σε ολόκληρη την περιοχή έχουν υποστεί ανυπολόγιστες ζημιές, γεγονός που γεννά έντονους φόβους για μια νέα, ανεξέλεγκτη εκτόξευση του πληθωρισμού στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Σύμφωνα με εκτενές δημοσίευμα των Financial Times, το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στην Ελλάδα, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ιταλία και το Μαρόκο. Αυτές οι χώρες, που αποκαλούνται συχνά τα «περιβόλια της Ευρώπης», αποτελούν τους βασικούς προμηθευτές ντομάτας, αγγουριών, αβοκάντο και εσπεριδοειδών για τις χώρες του Βορρά. Οικονομολόγοι προειδοποιούν πλέον ότι η καταστροφή υποδομών και παραγωγής θα έχει άμεσο αντίκτυπο στις χονδρικές αγορές.

«Όταν έχουμε τις πλημμύρες που βλέπουμε στην Ευρώπη και στη Βόρεια Αφρική, σε συνδυασμό με τον πολύ βροχερό χειμώνα εδώ στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν υπάρχει τρόπος να το αποφύγουμε: θα δούμε πίεση στις τιμές των λαχανικών και των φρούτων», επισημαίνει ο David Barmes, ερευνητής στο London School of Economics. Η Ισπανία βιώνει τον πιο βροχερό Ιανουάριο των τελευταίων 25 ετών, με την ένωση Agroseguro να καταγράφει ήδη 220.000 στρέμματα κατεστραμμένων αγροτικών εκτάσεων. Ο υπουργός Γεωργίας της χώρας, Λουίς Πλάνας, εκτιμά ότι η τελική εικόνα μπορεί να δείξει διπλάσιες απώλειες.

Η κρίση δεν περιορίζεται μόνο στα φυτά. Τα συστήματα άρδευσης, τα γεωργικά μηχανήματα και οι δρόμοι έχουν διαλυθεί, καθιστώντας αδύνατη τη συγκομιδή ακόμα και εκεί όπου οι καλλιέργειες σώθηκαν. Στη δυτική Γαλλία, οι συνεχείς βροχοπτώσεις 36 ημερών οδήγησαν στην υπερχείλιση ποταμών, πνίγοντας οπωρώνες και αμπελώνες. Στην Ανδαλουσία, η ένωση Asaja αναφέρει απώλεια του 20% της συνολικής παραγωγής, με τις ζημιές στην Κόρδοβα να αγγίζουν τα 700 εκατ. ευρώ.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεζ επισκέφθηκε την πληγείσα πόλη Huétor Tájar, όπου το 80% των κατοίκων ζει από τα σπαράγγια. Ο δήμαρχος Fernando Delgado αποκάλυψε ότι το ένα τρίτο της σοδειάς βρίσκεται κάτω από το νερό. Η ευαισθησία της αγοράς είναι τεράστια, καθώς τον περασμένο Ιανουάριο η Ισπανία κάλυπτε το 70% των εισαγωγών πιπεριάς στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ το Μαρόκο προμήθευε το ένα τρίτο των φρούτων του δάσους.

Ο Tom Lancaster της Energy and Climate Intelligence Unit σημειώνει: «Η μεγαλύτερη και πιθανώς πιο άμεση επίδραση [από τις πρόσφατες καιρικές συνθήκες] είναι αυτή στα φρέσκα προϊόντα από την Ισπανία και το Μαρόκο». Προειδοποιεί μάλιστα ότι η μειωμένη προσφορά θα οδηγήσει σε σκληρό ανταγωνισμό μεταξύ των αγοραστών και σε υποβάθμιση της ποιότητας των προϊόντων.

Αντίστοιχη είναι η ανησυχία και για τις Κάτω Χώρες, που εισάγουν έως και το 40% των λαχανικών τους από αυτές τις περιοχές. Ο Thijs Geijer της ING δηλώνει ότι «οι τιμές θα είναι υψηλότερες σε ετήσια βάση» και οι καταναλωτές θα βλέπουν λιγότερες εκπτώσεις. Ο David Barmes τονίζει ότι αυτές οι καταιγίδες είναι μέρος μιας ευρύτερης κλιματικής κρίσης. Η έρευνά του δείχνει ότι ευαίσθητα προϊόντα όπως το ελαιόλαδο και η σοκολάτα ήδη πιέζουν το καλάθι των καταναλωτών.

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα δούμε πίεση στις τιμές των τροφίμων αργότερα μέσα στο έτος, ακόμη και αν μέρος αυτής θα είναι πιο βραχυπρόθεσμο», αναφέρει ο Barmes. Προσθέτει επίσης ότι «είναι πολύ δύσκολο να αντικαταστήσουμε την Ισπανία και το Μαρόκο, ιδίως για ορισμένα είδη του χειμερινού καλαθιού λαχανικών, οπότε πιστεύω ότι θα δούμε αυτό τον [αντίκτυπο] πολύ σύντομα, και στη συνέχεια, πιθανότατα θα δούμε επιπτώσεις και στα φρούτα, και στη συνέχεια και στο κρέας και τα γαλακτοκομικά προϊόντα… και στο ελαιόλαδο».

Η Τράπεζα της Αγγλίας, στην έκθεση του Αυγούστου 2025, παραδέχεται ότι οι κλιματικές διαταραχές δυσκολεύουν τον έλεγχο του πληθωρισμού. Παρά τις υποσχέσεις για κρατική στήριξη –με την Ισπανία να δεσμεύει 2,2 δισ. ευρώ για τους αγρότες και 600 εκατ. ευρώ για υποδομές– το πρόβλημα παραμένει δομικό. Όπως καταλήγει ο Barmes: «Πιστεύω ότι πραγματικά διαπιστώνουμε ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο φαινόμενο. Αυτού του είδους οι διαταραχές στην προσφορά που συνδέονται με το κλίμα γίνονται όλο και πιο συχνές, σοβαρές και γεωγραφικά εκτεταμένες».