Κάθε χρόνο, περίπου 100 άνθρωποι στην Ευρώπη χάνουν τη ζωή τους κάτω από τεράστιες μάζες χιονιού, πάγου και βράχων που κατρακυλούν ξαφνικά. Μια μικρή διαταραχή – μια ριπή ανέμου ή η ολίσθηση ενός σνόουμπορντ – αρκεί για να πυροδοτήσει μια φονική χιονοστιβάδα, με την ισχύ της να συγκρίνεται από τους ειδικούς με εκείνη μιας πλημμύρας.

"Ο κίνδυνος χιονοστιβάδας στις Ευρωπαϊκές Άλπεις αφορά σήμερα κυρίως τους ορειβάτες που προκαλούν οι ίδιοι χιονοστιβάδες", δήλωσε ο Νίκολας Έκερτ, κλιματολόγος στο Université Grenoble Alpes. "Ωστόσο, τέτοιες τυχαίες χιονοστιβάδες αποτελούν μόνο ένα μικρό μέρος του συνολικού αριθμού χιονοστιβάδων". Η αντοχή του χιονιού κρίνεται από τις συνθήκες στην αρχή του χειμώνα, οι οποίες μπορεί να αποδειχθούν καθοριστικές.

Όπως επισημαίνει ο Γιάκομο Στραπατσόν, γιατρός στο Ινστιτούτο Ορεινής Επείγουσας Ιατρικής: "Οι περιορισμένες χιονοπτώσεις στις αρχές της σεζόν μπορούν να οδηγήσουν στη δημιουργία επίμονων αδύναμων στρωμάτων μέσα στο χιόνι". Όταν αυτά τα στρώματα θαφτούν, "μπορούν να δημιουργήσουν εξαιρετικά ασταθείς συνθήκες που ευνοούν τις χιονοστιβάδες που προκαλούνται από τον άνθρωπο".

Τα στατιστικά στοιχεία αποτυπώνουν μια σταθερή αλλά σκληρή πραγματικότητα. Το 2023-24 καταγράφηκαν 87 θάνατοι, ενώ το 2024-25 ο αριθμός έπεσε στους 70. Ωστόσο, μέχρι τα μέσα Φεβρουαρίου 2026, οι Ευρωπαϊκές Υπηρεσίες Προειδοποίησης Χιονοστιβάδων (EAWS) είχαν ήδη καταγράψει 99 θανάτους. Παρά την αύξηση των σκιέρ εκτός πίστας, ο αριθμός των θυμάτων δεν έχει αυξηθεί δραματικά, χάρη στην τεχνολογία και τις ταχύτερες διασώσεις.

"Συνολικά, έχουμε παρατηρήσει μια μικρή μείωση στον ετήσιο αριθμό των θανάτων, παρά τη μαζική αύξηση του αριθμού των ημερών σκι που πραγματοποιούνται στην Ελβετία", δήλωσε ο Κερτ Βίνκλερ από το Ινστιτούτο Έρευνας Χιονιού. "Αυτή η μαζική μείωση του κινδύνου δεν μπορεί να εξηγηθεί από την κλιματική αλλαγή. Άλλοι παράγοντες, όπως οι ταχύτερες επιχειρήσεις διάσωσης και οι καλύτερες προβλέψεις χιονοστιβάδων, φαίνεται να είναι πολύ πιο σημαντικοί".

Η κλιματική αλλαγή αναμένεται να κάνει τις χιονοστιβάδες μικρότερες σε χαμηλά υψόμετρα, αλλά η απειλή μετατοπίζεται. Ο Ελίας Ζούμπλερ από την Ελβετική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Μετεωρολογίας προειδοποιεί: "Ωστόσο, λόγω της μεγαλύτερης ικανότητας συγκράτησης νερού του θερμότερου αέρα, τα φαινόμενα έντονης χιονόπτωσης ενδέχεται να αυξηθούν σε ένταση, ιδίως σε μεγάλα υψόμετρα". Η αύξηση του ποσοστού υγρού και πυκνού χιονιού, το οποίο διαθέτει μεγαλύτερη δύναμη, συνιστά μια νέα, σοβαρή πρόκληση για ορειβάτες και σκιέρ.