Επιστήμονες προειδοποιούν για μια πιθανή «αλλαγή καθεστώτος» στους ωκεανούς, λόγω της ραγδαίας ανάπτυξης τεράστιων στρωμάτων φυκιών. Όπως σημειώνουν, αυτό φαίνεται να οφείλεται στην υπερθέρμανση του πλανήτη και στον υπερβολικό εμπλουτισμό των υδάτων με ρύπους.

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η άνθιση των φυκιών έχει αυξηθεί κατά 13,4% ετησίως στον τροπικό Ατλαντικό και τον δυτικό Ειρηνικό, με τις πιο δραματικές αυξήσεις να σημειώνονται μετά το 2008, σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου της Νότιας Φλόριντα.

Στη νέα μελέτη, οι επιστήμονες τονίζουν ότι αυτή η αλλαγή θα μπορούσε να σκοτεινιάσει τα νερά, αλλάζοντας την οικολογία και τη γεωχημεία τους, και να επιταχύνει την κλιματική αλλαγή. Ο Τσουάνμιν Χου, καθηγητής ωκεανογραφίας στο USF College of Marine Science και κύριος συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε: «Πριν από το 2008, δεν είχαν αναφερθεί σημαντικές ανθίσεις μακροφυκών, εκτός από τα σάργασσα στη Θάλασσα των Σαργασσών». Και πρόσθεσε: «Σε παγκόσμια κλίμακα, φαίνεται ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια αλλαγή καθεστώτος από έναν ωκεανό φτωχό σε μακροφύκη σε έναν ωκεανό πλούσιο σε μακροφύκη».

Ο Χου και οι συνεργάτες του πραγματοποίησαν την έρευνα ως απάντηση σε αναφορές για την εξάπλωση των φυκιών στον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό. Το πιο γνωστό παράδειγμα, η Μεγάλη Ζώνη Σαργάσσου του Ατλαντικού, είναι ορατή από το διάστημα και εκτείνεται από τον Κόλπο του Μεξικού μέχρι τις εκβολές του Κονγκό. Άλλα παραδείγματα περιλαμβάνουν έναν δακτύλιο από φύκια που καταγράφηκε από τη NASA αυτό το μήνα γύρω από τα νησιά Τσάταμ στα ανοιχτά της Νέας Ζηλανδίας ή την «κόκκινη παλίρροια» που εμφανίστηκε στα ανοικτά των ακτών της Φλόριντα.

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη για να σαρώσουν 1,2 εκατομμύρια δορυφορικές εικόνες των ωκεανών που τραβήχτηκαν μεταξύ 2003 και 2022. Χρησιμοποιήθηκε ένα μοντέλο βαθιάς μάθησης για να ανιχνεύσουν σήματα από φύκια που επέπλεαν, μία διαδικασία που διήρκεσε αρκετούς μήνες.

Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι η έκταση των ανθίσεων φυκιών αυξήθηκε κατά 13,4% ετησίως κατά τη διάρκεια της περιόδου που εξετάστηκε. Οι ανθίσεις μικροφυκών, όπως το φυτοπλαγκτόν, αυξήθηκαν επίσης, αλλά σε πιο μικρό ποσοστό 1% ετησίως. «Αξίζει να σημειωθεί ότι η μεγαλύτερη αύξηση τόσο στα επιπλέοντα μακροφύκη όσο και στα μικροφύκη σημειώθηκαν την τελευταία δεκαετία, σε συνάρτηση με την επιταχυνόμενη υπερθέρμανση των ωκεανών από το 2010», έγραψαν οι συγγραφείς. Εντόπισαν σημεία καμπής το 2008, το 2011 και το 2012 για τρία είδη φυκιών σε διαφορετικούς ωκεανούς.

Ωστόσο, ενώ τα φύκια όπως το σάργασσο άνθισαν σε ορισμένες περιοχές, το φυτοπλαγκτόν δεν έδειξε παρόμοια αντίδραση στις αλλαγές του περιβάλλοντος, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ανάπτυξή του είναι πιο ευαίσθητη στις μεταβολές της θερμοκρασίας και στον ευτροφισμό.

«Αν αυτό ισχύει, πιστεύουμε ότι έχει ήδη συμβεί μια αλλαγή στο καθεστώς των ωκεανογραφικών συνθηκών που ευνοεί τα μακροφύκη, η οποία θα έχει βαθιές επιπτώσεις στην επίδραση της ακτινοβολικής δύναμης στην ατμόσφαιρα και στη διαθεσιμότητα φωτός στον ωκεανό, καθώς και στην απομόνωση του άνθρακα, στη βιογεωχημεία των ωκεανών και στη σταθερότητα του ανώτερου στρώματος των ωκεανών», ανέφεραν ακόμα οι ερευνητές. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο Nature Communications.