Σύμφωνα με δύο νέες μελέτες που δημοσιεύτηκαν σε επιστημονικά περιοδικά του ομίλου «The Lancet», λίγα επιπλέον λεπτά κίνησης, η μείωση της καθιστικής ζωής, αλλά και βελτιώσεις στον ύπνο και τη διατροφή, μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στη μακροζωία και τη γενικότερη υγεία του πληθυσμού.

Η πρώτη μελέτη, δημοσιευμένη στο περιοδικό «The Lancet», ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 135.000 ενήλικες σε 7 ομάδες από τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τις ΗΠΑ, καθώς και από τη UK Biobank, με μέση διάρκεια παρακολούθησης τα 8 χρόνια. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν συσκευές για να μετρήσουν τη σωματική δραστηριότητα και τον χρόνο καθιστικής ζωής των ενηλίκων, εκτιμώντας πως ένα μέρος των θανάτων θα μπορούσε να προληφθεί με την αύξηση της έντονης δραστηριότητας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το περπάτημα, ανάλογα με τα χιλιόμετρα και την ένταση, συμβάλλει σημαντικά στη μακροζωία και τη μείωση των θανάτων.

Πιο συγκεκριμένα, το περπάτημα με μέση ταχύτητα 5 χιλιομέτρων την ώρα για μόλις 5 επιπλέον λεπτά ημερησίως, συνδέεται με μείωση της συνολικής θνησιμότητας κατά 10% για την πλειονότητα των ενηλίκων, οι οποίοι καταγράφουν κατά μέσο όρο περίπου 17 λεπτά δραστηριότητας μέτριας έντασης την ημέρα. Επιπλέον, μειώνεται η θνησιμότητα κατά περίπου 6% για τους λιγότερο δραστήριους ενήλικες, οι οποίοι κινούνται με μέτρια ένταση κατά μέσο όρο μόλις 2 λεπτά την ημέρα. Η αύξηση της άσκησης κατά επιπλέον 10 λεπτά την ημέρα συσχετίστηκε με μείωση κατά 15% όλων των θανάτων στους περισσότερους ενήλικες και κατά 9% στους λιγότερο δραστήριους.

Παράλληλα, η μείωση του καθιστικού χρόνου κατά 30 λεπτά την ημέρα συνδέεται με μείωση της συνολικής θνησιμότητας κατά 7%, όταν υιοθετείται από ενήλικες που περνούν κατά μέσο όρο περίπου 10 ώρες την ημέρα σε καθιστική στάση.

Οι συγγραφείς των μελετών επισημαίνουν ότι, όπως σε κάθε μελέτη παρατήρησης, ενδέχεται να υπάρχουν παράγοντες που δεν έχουν μετρηθεί και που ενδεχομένως επηρεάζουν τα αποτελέσματα, τονίζοντας ότι οι συσχετίσεις δεν αποδεικνύουν αιτιότητα. Ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν το ευρύ όφελος για τη δημόσια υγεία από ακόμη και πολύ μικρές αλλαγές στη δραστηριότητα και στη μείωση της αδράνειας.

Στη δεύτερη μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «eClinicalMedicine», διαπιστώθηκε ότι συνδυαστικές αλλαγές στον ύπνο, τη σωματική δραστηριότητα και τη διατροφή θα μπορούσαν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη συνολική διάρκεια ζωής. Για παράδειγμα, μόλις 5 επιπλέον λεπτά ύπνου, 2 λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας (όπως γρήγορο περπάτημα ή ανέβασμα σκάλας) και μισή επιπλέον μερίδα λαχανικών την ημέρα θα μπορούσαν να προσθέσουν ένα επιπλέον έτος ζωής σε άτομα που έχουν υιοθετήσει χειρότερες συνήθειες.

Ο ύπνος, η φυσική δραστηριότητα και η διατροφή αποτελούν βασικούς παράγοντες για τη μακροζωία και τη μείωση του κινδύνου ασθένειας, ωστόσο συνήθως μελετώνται ξεχωριστά. Αυτή είναι η πρώτη μελέτη που εξετάζει τις ελάχιστες συνδυασμένες βελτιώσεις σε αυτούς τους 3 τομείς, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικά μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και περισσότερα χρόνια καλής υγείας.

Η μελέτη ανέλυσε δεδομένα από σχεδόν 60.000 άτομα που περιλαμβάνονται στη βρετανική Biobank από την περίοδο 2006-2010 και παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο για 8 χρόνια. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στατιστικό μοντέλο για να εκτιμήσουν τη διάρκεια ζωής και τα έτη καλής υγείας για διαφορετικούς συνδυασμούς συμπεριφορών. Σε σύγκριση με τα άτομα με τις χειρότερες συνήθειες, ο βέλτιστος συνδυασμός – 7 έως 8 ώρες ύπνου ημερησίως, περισσότερα από 40 λεπτά μέτριας έως έντονης φυσικής δραστηριότητας και υγιεινή διατροφή – συνδέθηκε με περισσότερα από 9 επιπλέον χρόνια ζωής και καλής υγείας.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι απαιτούνται επιπλέον μελέτες προκειμένου τα αποτελέσματα να μεταφραστούν σε κλινική πρακτική και πολιτικές δημόσιας υγείας.