Περίπου ένα δισεκατομμύριο περιστατικά γρίπης καταγράφονται κάθε χρόνο διεθνώς, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για 3 έως 5 εκατομμύρια βαριές νοσήσεις και 290.000 έως 650.000 θανάτους. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και η παγκόσμια ιατρική κοινότητα παραμένουν σε κατάσταση συναγερμού, όχι μόνο λόγω των συνεπειών της νόσου, αλλά και εξαιτίας της ικανότητας του ιού να μεταλλάσσεται διαρκώς. Κομβικό παράδειγμα αποτελεί ο φετινός υπότυπος Κ, ο οποίος προέρχεται από τη γρίπη των πτηνών Α Η3Ν2.

Λόγω της ραγδαίας αύξησης των ζωονόσων —ασθενειών που μεταπηδούν από τα ζώα στον άνθρωπο— και της πιθανότητας ο ιός της γρίπης να πυροδοτήσει μια νέα πανδημία, οι συστάσεις του ΠΟΥ επικεντρώνονται τώρα στην ανάπτυξη εμβολίων κατά της γρίπης των πτηνών και των χοίρων για την επερχόμενη χειμερινή περίοδο στο βόρειο ημισφαίριο. Η αδιάκοπη εξέλιξη του ιού είναι ο λόγος που η σύνθεση του εμβολίου αλλάζει κάθε χρόνο, βασιζόμενη στα δεδομένα του συστήματος GISRS, το οποίο επιτηρεί την κατάσταση εδώ και 75 χρόνια.

Η δρ Μαρία Βαν Κερκχόβε, προσωρινή διευθύντρια του τμήματος Διαχείρισης Επιδημιών και Πανδημιών του ΠΟΥ, τόνισε πως οι μεταλλάξεις απαιτούν συνεχή εγρήγορση από το σύστημα GISRS, το οποίο συλλέγει εκατομμύρια δείγματα από έως και 160 χώρες. Όπως σημείωσε η ίδια: «οι τελευταίες συστάσεις των ειδικών περιλαμβάνουν και μια ειδική έκθεση για τη γρίπη που προέρχεται από ζώα και παραθέτει τα χαρακτηριστικά των τελευταίων στελεχών γρίπης ως ζωονόσου με τα αντιγόνα και τα γενετικά χαρακτηριστικά τους, ενώ συνοδεύεται και από συστάσεις για την ανάπτυξη σχετικών εμβολίων με τους ιούς υποψήφιους να συμπεριληφθούν στα εμβόλια για πρόληψη μιας πιθανής πανδημίας».

Σύμφωνα με τη δρα Βαν Κερκχόβε, ο υπότυπος Κ επικράτησε στην τρέχουσα περίοδο, οδηγώντας τον ΠΟΥ να συστήσει τη συμπερίληψή του στο εμβόλιο της περιόδου 2026-2027. Η ίδια ανέφερε χαρακτηριστικά: «φέτος, στην τρέχουσα χειμερινή περίοδο, ο υπότυπος Κ της γρίπης, ήταν ο τύπος που επικράτησε, με αποτέλεσμα ο ΠΟΥ να συνιστά την συμπερίληψή του και στο εμβόλιο της χειμερινής περιόδου 2026-2027 για το βόρειο ημισφαίριο. Πρόκειται για τον ιό Α Η3Ν2 –J.2.4.1. Ο τύπος αυτός εμφανίστηκε τον Ιούλιο – Αύγουστο 2025 και εξαπλώθηκε ταχύτατα σε ολόκληρο τον κόσμο, οδηγώντας το κύμα της γρίπης να φτάσει γρηγορότερα και με μεγαλύτερη ένταση σε πολλές χώρες. Επικράτησε διεθνώς and τώρα συμπεριλαμβάνεται στο συνιστώμενο αντιγριπικό εμβόλιο για το 2026-2027. Αντίστοιχα στο νέο αντιγριπικό εμβόλιο θα περιλαμβάνεται και ο τύπος της γρίπης Β, λόγω των πιθανών μεταλλάξεων, παρότι ο ιός ινφλουέντζας Β ήταν περιορισμένος φέτος».

Η επικεφαλής του τμήματος Επιδημιών συμπλήρωσε πως από τον περασμένο Σεπτέμβριο έχουν καταγραφεί 25 μολύνσεις ανθρώπων από γρίπη ζώων σε έξι χώρες. Παρότι η μετάδοση έγινε από ζώα και όχι μεταξύ ανθρώπων, ο ΠΟΥ παραμένει προσεκτικός: «εξαιτίας των κρουσμάτων αυτών, και δεδομένου ότι οι ιοί της ινφλουέντζας των ζώων εξελίσσονται και αυτοί, ο ΠΟΥ στις νεότερες συστάσεις του προτείνει τους υποψήφιους ιούς που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη εμβολίων, στην περίπτωση που υπάρξει κίνδυνος πανδημίας. Ιδιαίτερη σύσταση γίνεται για τον ιό της γρίπης των πτηνών Α Η9Ν2».