Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια εφιαλτική έξαρση της ιλαράς, καθώς τα κρούσματα δεκαπλασιάστηκαν τα τελευταία δύο χρόνια εξαιτίας της επικίνδυνης πτώσης των εμβολιαστικών ποσοστών κάτω από το κρίσιμο όριο του 95%. Χώρες όπως η Ρουμανία, η Αυστρία, η Γαλλία και η Γερμανία δέχονται ισχυρό πλήγμα, ενώ ο ιός δείχνει τα δόντια του και στις ΗΠΑ, προκαλώντας έντονη ανησυχία στις παγκόσμιες υγειονομικές αρχές.

Η ιλαρά δεν είναι μια απλή παιδική ασθένεια· είναι η πιο μεταδοτική νόσος στον πλανήτη, ικανή να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές όπως πνευμονία και εγκεφαλίτιδα. Πριν από την ευρεία χρήση του εμβολίου, ο ιός ευθυνόταν για περίπου 2,6 εκατομμύρια θανάτους ετησίως. Σήμερα, η συλλογική ανοσία κρέμεται από μια κλωστή, καθώς απαιτείται εμβολιαστική κάλυψη 95% για να προστατευτούν τα βρέφη κάτω των 12 μηνών και τα άτομα που δεν μπορούν να εμβολιαστούν.

Ο Νάθαν Λο, ειδικός λοιμωξιολόγος στην Ιατρική Σχολή του Στάνφορντ, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: «Αρχίζουμε να βλέπουμε αυτό το σημείο καμπής, όπου οι επιδημίες διαρκούν περισσότερο, είναι μεγαλύτερες και πιο συχνές». Η ανησυχία είναι τέτοια που οι ΗΠΑ κινδυνεύουν να χάσουν το καθεστώς εξάλειψης της νόσου, μια διάκριση που ήδη απώλεσαν πρόσφατα χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ισπανία, η Αρμενία και η Αυστρία.

Η επιδημιολόγος Κατρίν Γουάλας προειδοποιεί πως η ιλαρά είναι μόνο η αρχή μιας ευρύτερης απειλής, δηλώνοντας: «γι’ αυτό και η ιλαρά θεωρείται ότι είναι αυτή που θα μας δώσει πρώτη το στίγμα». Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, η UNICEF και η Gavi φοβούνται μια αλυσιδωτή αντίδραση, με τον κοκκύτη να αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη πηγή ανησυχίας. Η Καρίν Κοτλόφ από το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ σημειώνει: «Η θνησιμότητα από τον κοκκύτη είναι ακόμη υψηλότερη από ό,τι από την ιλαρά, και επηρεάζει κυρίως τα μωρά».

Η λίστα των απειλών περιλαμβάνει ακόμη τη μηνιγγίτιδα, που καταγράφει άνοδο από το 2021, και την πολιομυελίτιδα, η οποία συνεχίζει να προκαλεί παράλυση σε περιοχές όπως το Αφγανιστάν και το Πακιστάν. Ο ροταϊός, που προκαλεί σοβαρή αφυδάτωση, ο ιός RSV, η ερυθρά με τους κινδύνους για τις εγκύους, η ηπατίτιδα Β και η διφθερίτιδα συνθέτουν ένα σκηνικό πολιορκίας για τη δημόσια υγεία, αν τα ποσοστά εμβολιασμού συνεχίσουν να υποχωρούν.

Στην Ελλάδα, η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων ξεκίνησε την καμπάνια ενημέρωσης «Κάνε την απλή κίνηση», προτρέποντας τους πολίτες να θωρακιστούν μέσω του εμβολιασμού. Ο πρόεδρος της Εταιρείας, Δρ. Νικόλαος Σύψας, υπογραμμίζει τη σημασία αυτής της πράξης: «ο εμβολιασμός αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κατακτήσεις της σύγχρονης ιατρικής και το πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης απέναντι σε σοβαρά λοιμώδη νοσήματα. Δεν προστατεύει μόνο το άτομο, αλλά θωρακίζει συνολικά την κοινότητα, ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας. Ως Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων, καλούμε τους πολίτες να συμβουλεύονται τον ιατρό τους και να ενημερώνονται από έγκυρες επιστημονικές πηγές. Ο εμβολιασμός είναι επένδυση στην υγεία μας, σήμερα και στο μέλλον».