Οδικός χάρτης του χρέους: Οι κίνδυνοι και οι προσδοκίες μέχρι το 2036
Παρά τη συνεχή πτωτική πορεία ως ποσοστό του ΑΕΠ, το ελληνικό δημόσιο χρέος διατηρεί τα πρωτεία στην Ευρώπη, δημιουργώντας ένα σύνθετο οικονομικό παζλ. Η τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής φέρνει στο φως νέα δεδομένα, προειδοποιώντας ότι η εικόνα αυτή ενδέχεται να παραμείνει αναλλοίωτη μέχρι και το 2036, καθώς το μέγεθος του χρέους συνεχίζει να εγκυμονεί κινδύνους σε ένα περιβάλλον γεμάτο αβεβαιότητες.
Αν και οι βραχυπρόθεσμες προβλέψεις εμφανίζονται καθησυχαστικές, οι μεσοπρόθεσμοι κίνδυνοι παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Οι αναλυτές εστιάζουν στις μελλοντικές αποπληρωμές προς τον ESM και τον EFSF, αλλά και στην ευαλωτότητα της ελληνικής οικονομίας απέναντι σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς. Ένα κρίσιμο ερώτημα που πλανάται πάνω από την αγορά αφορά την πορεία του ΑΕΠ μετά το 2026, όταν και θα ολοκληρωθεί η στήριξη από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Στο βασικό σενάριο της Ανάλυσης Βιωσιμότητας, το χρέος αναμένεται να υποχωρήσει στο 124% του ΑΕΠ έως το 2036. Ωστόσο, η Κομισιόν εκφράζει επιφυλάξεις για το αν θα διατηρηθεί το διαρθρωτικό πρωτογενές πλεόνασμα στο 1,8% από το 2026 και μετά. Χαρακτηριστικά σημειώνεται στην έκθεση: «Αυτό το επίπεδο του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου είναι μάλλον φιλόδοξο σε σύγκριση με τις προηγούμενες δημοσιονομικές επιδόσεις».
Οι αριθμοί αποτυπώνουν και άλλα πιθανά σενάρια. Σε περίπτωση δυσμενών εξελίξεων στα επιτόκια ή την ανάπτυξη, το χρέος θα μπορούσε να επιβαρυνθεί έως και κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες επιπλέον. Αντίθετα, αν η χώρα επιστρέψει στον ιστορικό μέσο όρο πλεονασμάτων του 4,9%, ο δείκτης θα μπορούσε να είναι 26 μονάδες χαμηλότερος. Εντυπωσιακό είναι το εύρημα ότι υπάρχει πιθανότητα 15% το χρέος να είναι υψηλότερο το 2030 σε σύγκριση με το 2025.
Στον αντίποδα, υπάρχουν ισχυρά αναχώματα που προστατεύουν την εθνική οικονομία. Οι ευνοϊκοί όροι αποπληρωμής, οι συμβάσεις ανταλλαγής επιτοκίων (swaps) που «κλείδωσαν» χαμηλά επιτόκια και οι συνεχείς πρόωρες αποπληρωμές διμερών δανείων θωρακίζουν τη βιωσιμότητα των υποχρεώσεων της χώρας.
Η αποκλιμάκωση συνεχίζεται με εντατικούς ρυθμούς, προσφέροντας μια αχτίδα αισιοδοξίας. Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό, το 2026 το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης αναμένεται να πέσει στο 138,2% του ΑΕΠ, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2010. Για το 2025, η πρόβλεψη κάνει λόγο για 145,9% του ΑΕΠ (362,8 δισ. ευρώ), παρουσιάζοντας σημαντική μείωση κατά 8,3 ποσοστιαίες μονάδες από το 154,2% του 2024.