Χάσμα δύο ταχυτήτων στην Ελλάδα: Ποιες περιφέρειες απέχουν από το ευρωπαϊκό όνειρο
Οι περιφερειακές ανισότητες στην Ελλάδα παραμένουν ένα σκληρό δεδομένο, με την οικονομική ψαλίδα να παραμένει ανοιχτή ανάμεσα στα διαφορετικά γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για το 2024, πέντε από τις δώδεκα ελληνικές περιφέρειες βρίσκονται ακόμα σε επίπεδα κατά κεφαλήν ΑΕΠ που δεν αγγίζουν καν το 50% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα για το Βόρειο Αιγαίο, το οποίο κατατάσσεται στην τέταρτη θέση από το τέλος σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, με το εισόδημα των κατοίκων του να αντιστοιχεί μόλις στο 42,1% του μέσου όρου της Ε.Ε.
Παρ' όλα αυτά, η γενικότερη τάση δείχνει σημάδια ανάκαμψης. Η ελληνική οικονομία το 2024 αναπτύχθηκε με ρυθμό 2,3%, ξεπερνώντας σημαντικά το 1% της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή η δυναμική αποτυπώθηκε στις περισσότερες ελληνικές περιφέρειες, οι οποίες κατέγραψαν αξιοσημείωτη άνοδο στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ τους, υπολογισμένο σε μονάδες αγοραστικής δύναμης. Το πιο ενθαρρυντικό στοιχείο είναι ότι καμία ελληνική περιφέρεια δεν παρουσίασε υποχώρηση, δείχνοντας μια συνολική προσπάθεια σύγκλισης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Στον χάρτη των οικονομικά ασθενέστερων περιοχών, κάτω από το κρίσιμο όριο του 50% βρίσκονται, εκτός από το Βόρειο Αιγαίο (42,1%), η Ήπειρος με 44,5%, η Ανατολική Μακεδονία – Θράκη με 44,6%, η Δυτική Μακεδονία με 48% και η Δυτική Ελλάδα με 48,9%. Στον αντίποδα, η Αττική παραμένει η «ατμομηχανή» της χώρας και η πλουσιότερη περιφέρεια, πλησιάζοντας πλέον τον ευρωπαϊκό μέσο όρο με ποσοστό 95,5%. Στη μεσαία κλίμακα ακολουθούν το Νότιο Αιγαίο με 69,8%, η Στερεά Ελλάδα με 59,9%, η Κρήτη με 59,6%, η Πελοπόννησος με 56,9%, η Κεντρική Μακεδονία με 54,7% και η Θεσσαλία με 52,6%.
Εντυπωσιακή ήταν η πρόοδος στη Στερεά Ελλάδα, η οποία σημείωσε τη μεγαλύτερη αύξηση κατά κεφαλήν ΑΕΠ το 2024, φτάνοντας το 5,5%. Ακολούθησαν η Ανατολική Μακεδονία – Θράκη με 2,9%, η Θεσσαλία με 2,6%, η Ήπειρος με 2,5%, η Κεντρική Μακεδονία με 2,3%, η Κρήτη με 2,2%, η Δυτική Ελλάδα με 2,1%, η Πελοπόννησος με 2%, η Αττική με 1,8%, το Βόρειο Αιγαίο με 1,2%, το Νότιο Αιγαίο με 1,1% και η Δυτική Μακεδονία με 0,2%.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η σύγκριση αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ακριτικές μας περιοχές. Μόνο οι γαλλικές υπερπόντιες περιφέρειες Μαγιότ (30,1%) και Γουϊάνα (40,8%), καθώς και η βουλγαρική Σεβεροζαπάντεν (41,7%), βρίσκονται χαμηλότερα από το Βόρειο Αιγαίο. Την ίδια στιγμή, οι κορυφές της Ευρώπης μοιάζουν απρόσιτες, με την Ανατολική και Κεντρική Ιρλανδία να εκτοξεύεται στο 268,3%, το Λουξεμβούργο στο 244,6% και τη Νότια Ιρλανδία στο 216,6% του μέσου όρου.