Νέα δεδομένα για τα επιτόκια και η ιστορική στροφή για τα ευρωομόλογα
Σε μια περίοδο έντονων οικονομικών διεργασιών και παγκόσμιας αβεβαιότητας, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, ξεκαθαρίζει το τοπίο για τις μελλοντικές κινήσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Μιλώντας στο Politico, ο κ. Στουρνάρας εκτίμησε ότι η πλάστιγγα γέρνει πλέον ξεκάθαρα προς τη μείωση των επιτοκίων, αφήνοντας πίσω το σενάριο νέων αυξήσεων που πίεζαν την αγορά. Με μια δόση ρεαλισμού που προκάλεσε αίσθηση, σημείωσε χαρακτηριστικά: «Εκτός αν ο ουρανός πέσει στο κεφάλι μας, μην περιμένετε συναρπαστικές ειδήσεις από τη Φρανκφούρτη φέτος».
Η οικονομία της Ευρωζώνης δείχνει σημάδια αξιοσημείωτης ανθεκτικότητας, με τον πληθωρισμό να προβλέπεται ότι θα συγκλίνει σταδιακά προς τον κεντρικό στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα. Παρά τις προκλήσεις, ο κ. Στουρνάρας εμφανίζεται καθησυχαστικός, τονίζοντας ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό παραμένουν σε γενικές γραμμές αμφίπλευροι. Ωστόσο, η μεγάλη είδηση κρύβεται στην επιμονή του για την έκδοση ευρωομολόγων, μια ιδέα που κάποτε θεωρούνταν ταμπού αλλά πλέον κερδίζει έδαφος ακόμη και στους πιο παραδοσιακούς σκεπτικιστές των κεντρικών τραπεζών.
«Πριν από μερικά χρόνια, ήμασταν ένα, το πολύ δύο μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου που υποστηρίζαμε τα ευρωομόλογα», υπενθύμισε ο διοικητής, περιγράφοντας το παρελθόν όπου οι υπόλοιποι θεωρούσαν ότι η πρόταση πηγάζει απλώς από την καταγωγή των μελών: ”Εσείς προέρχεστε από τον ευρωπαϊκό Νότο, οπότε είναι κατανοητό”. Όπως εξήγησε, αυτή η αντίληψη έχει πλέον ξεπεραστεί οριστικά. Ακόμα και η γερμανική Κεντρική Τράπεζα, η de facto ηγέτιδα της οικονομικής επιφυλακτικότητας, φαίνεται να αναθεωρεί τη στάση της, αναγνωρίζοντας την αδήριτη ανάγκη για ένα κοινό, ασφαλές ευρωπαϊκό περιουσιακό στοιχείο.
Η εντυπωσιακή μεταστροφή αποδίδεται εν μέρει στις εξαιρετικές επιδόσεις των χωρών του Νότου, οι οποίες πριν από μια δεκαετία βρίσκονταν στο χείλος της χρεοκοπίας. Σήμερα, οι διαβόητες «διαφορές αποδόσεων» (spreads) της Ελλάδας και της Ιταλίας έναντι της Γερμανίας έχουν υποχωρήσει κάτω από τη μία ποσοστιαία μονάδα, καταρρίπτοντας τα επιχειρήματα περί επικίνδυνων αποκλίσεων. Σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, οι μεγάλοι διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων υπογραμμίζουν ότι το κρίσιμο πρόβλημα είναι η έλλειψη επαρκών ασφαλών τίτλων, γεγονός που οδηγεί τα ευρωπαϊκά πλεονάσματα σε επενδύσεις εκτός της ηπείρου.
Η πρόταση για κοινή έκδοση χρέους συνδέεται άμεσα με την ανάγκη της Ευρώπης να θωρακίσει το μέλλον της. Ο κ. Στουρνάρας προσδιόρισε με σαφήνεια τους τρεις κρίσιμους πυλώνες: «Εχουμε τρεις κοινές ανάγκες στην Ευρώπη που μπορούν να χρηματοδοτηθούν από κοινού: την άμυνα, την πράσινη μετάβαση και την καινοτομία». Με αυτή τη στρατηγική, η ήπειρος καλείται να αντιμετωπίσει τις σύγχρονες προκλήσεις με ενιαία και ισχυρή φωνή.