Η σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, σύμφωνα με αναλυτές του Al Jazeera, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στις 3 Ιανουαρίου, φέρεται να τον ενθάρρυνε να προχωρήσει στην προσάρτηση της Γροιλανδίας, μιας δανικής, αυτοδιοικούμενης περιοχής. Αυτή η κίνηση θα μπορούσε να σημάνει το ουσιαστικό τέλος του ΝΑΤΟ και να προωθήσει τους πολεμικούς στόχους της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Την επόμενη μέρα από την σύλληψη του Μαδούρο, ο Τραμπ φέρεται να δήλωσε στο The Atlantic: «Χρειαζόμαστε απολύτως τη Γροιλανδία. Την χρειαζόμαστε για άμυνα».

Ο αναπληρωτής προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Στίβεν Μίλερ, υποστήριξε: «Είναι η επίσημη θέση της κυβέρνησης των ΗΠΑ από την αρχή αυτής της κυβέρνησης... ότι η Γροιλανδία θα πρέπει να είναι μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών».

Η Άννα Βίσλαντερ, διευθύντρια Βόρειας Ευρώπης του Ατλαντικού Συμβουλίου, δήλωσε: «Η κίνηση για τη Βενεζουέλα καταδεικνύει την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης Τραμπ να κυριαρχήσει στο Δυτικό Ημισφαίριο - του οποίου η Γροιλανδία γεωγραφικά αποτελεί μέρος». Επιπλέον, ανέφερε στο Al Jazeera ότι «δεδομένου ότι η επιτυχημένη επέμβαση στη Βενεζουέλα ακολουθήθηκε αμέσως από απειλές χρήσης βίας κατά της Γροιλανδίας, μεταξύ άλλων στο δυτικό ημισφαίριο, βραχυπρόθεσμα έκανε πιο πιθανό αυτό το ενδεχόμενο».

Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντρικσεν δήλωσε στον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα της Δανίας στις 4 Ιανουαρίου: «Δυστυχώς, νομίζω ότι ο Αμερικανός πρόεδρος πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη όταν λέει ότι θέλει τη Γροιλανδία». Ωστόσο, προέβλεψε ότι αυτό θα σήμαινε το τέλος της συμμαχίας του ΝΑΤΟ, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφασίσουν να επιτεθούν σε μια άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, τότε όλα θα σταματήσουν - αυτό περιλαμβάνει το ΝΑΤΟ και επομένως την ασφάλεια μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο».

Η Βίσλαντερ συμφώνησε, εξηγώντας ότι «εάν έρθει η πιο σκοτεινή ώρα και οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιήσουν στρατιωτική δύναμη για να προσαρτήσουν τη Γροιλανδία, η ουσία του Άρθρου 5 και η συλλογική άμυνα εντός του ΝΑΤΟ θα χάσουν το νόημά τους». Το Άρθρο 5 είναι η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας του ΝΑΤΟ, που δεσμεύει τους συμμάχους να βοηθήσουν ο ένας τον άλλον.

Ο καθηγητής ιστορίας του Πανεπιστημίου του Σικάγο, Τζον Μίρσχαϊμερ, σημείωσε: «Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι αν συνδυάσει αυτό που συμβαίνει στην Ουκρανία με μια πιθανή εισβολή στη Γροιλανδία, θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι θα μπορούσε να είναι ένας θανατηφόρος συνδυασμός που ουσιαστικά θα κατέστρεφε τη συμμαχία. Το ΝΑΤΟ θα ήταν μια σκιά του εαυτού του. Ουσιαστικά θα καταστρεφόταν».

Ωστόσο, όταν οι ηγέτες της Ευρώπης συναντήθηκαν με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου στο Παρίσι για να σχεδιάσουν εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, δεν υπήρξε καμία δημόσια αναφορά στη Βενεζουέλα ή τη Γροιλανδία.

Ο καθηγητής διεθνών υποθέσεων Κωνσταντίνος Φίλης στο Αμερικανικό Κολλέγιο δήλωσε στο Al Jazeera ότι «η προτεραιότητα είναι η Ουκρανία, η ευρωπαϊκή άμυνα και η ευρωπαϊκή ασφάλεια, και η διατήρηση των Αμερικανών στο ΝΑΤΟ».

Ο Κιρ Τζάιλς, ειδικός σε θέματα Ευρασίας για τη δεξαμενή σκέψης Chatham House, πιστεύει ότι οι Ευρωπαίοι παρακολουθούν τις εξελίξεις. «Η κολακεία του Τραμπ ήταν ένα στοιχείο της στρατηγικής μας τον τελευταίο χρόνο, αφήνοντας τους παρατηρητές να ελπίζουν, αλλά όχι να είναι απολύτως βέβαιοι, ότι ένα άλλο στοιχείο της στρατηγικής προετοιμάζει άμεσα την τελική ρήξη με τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Τζάιλς.

Σύμφωνα με τον Τζάιλς, η καλύτερη επιλογή της Ευρώπης θα ήταν να εφαρμόσει τώρα ένα στρατιωτικό αποτρεπτικό μέτρο στη Γροιλανδία, με γνώμονα ότι η αποστολή συμμαχικών στρατευμάτων στις χώρες της Βαλτικής και την Πολωνία μετά το 2017 απέτρεψε μια ρωσική επίθεση στις χώρες αυτές. «Η αρχή για την αποτροπή των Ηνωμένων Πολιτειών από στρατιωτικούς λανθασμένους υπολογισμούς θα πρέπει να είναι ακριβώς η ίδια με αυτήν που ήταν διαθέσιμη, αλλά δεν εφαρμόστηκε για την αποτροπή του Πούτιν από την εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022», είπε.

Πρόσθεσε επίσης ότι μια ένοπλη εισβολή των ΗΠΑ στη Γροιλανδία θα ήταν διπλά επιζήμια για την Ευρώπη, καθώς θα έπαιζε ρόλο στα χέρια του Πούτιν στην Ουκρανία. «Η ιδέα ότι οι μεγαλύτερες δυνάμεις μπορούν να έχουν ελευθερία κινήσεων σε αυτό που θεωρούν ως την αυλή τους είναι πολύ του γούστου της Ρωσίας», είπε. Εκτιμά, ότι η εισβολή στη Γροιλανδία, θα ισοδυναμούσε «ενδεχομένως με το μεγαλύτερο δώρο που έχει προσφέρει μέχρι τώρα στη Μόσχα η κυβέρνηση Τραμπ».

Ο Γερμανός πρόεδρος Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ προειδοποίησε ότι η απώλεια κοινών αξιών του ΝΑΤΟ αποδυναμώνει την παγκόσμια τάξη. «Έχει να κάνει με το να αποτρέψουμε τον κόσμο από το να μετατραπεί σε μια φωλιά ληστών, όπου οι πιο αδίστακτοι παίρνουν ό,τι θέλουν, όπου περιοχές ή ολόκληρες χώρες αντιμετωπίζονται ως ιδιοκτησία λίγων μεγάλων δυνάμεων», δήλωσε ο Σταϊνμάιερ.

Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις πιθανότητες, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φέρονται να εξετάζουν διάφορες στρατιωτικές επιλογές. Όταν ο Τραμπ ανέφερε πέρυσι τις βλέψεις του για τη Γροιλανδία, η Γαλλία απάντησε στέλνοντας ένα πυρηνικό υποβρύχιο στα ανοιχτά των ακτών του Καναδά, στέλνοντας ένα μήνυμα ότι τα νησιά Σεν Πιερ και Μικελόν στα ανοιχτά της Νέας Γης είναι κυρίαρχα γαλλικά εδάφη.

Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό δήλωσε ότι «θέλουμε να αναλάβουμε δράση, αλλά θέλουμε να το κάνουμε μαζί με τους Ευρωπαίους εταίρους μας» και εξέφρασε την πρόθεσή του να συζητήσει σχέδια με τη Γερμανία και την Πολωνία. Ο Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «εφόσον η Δανία ανήκει στο ΝΑΤΟ, τη Γροιλανδία θα υπερασπίζεται κατ' αρχήν και το ΝΑΤΟ».

Οι ειδικοί εμφανίζονται διχασμένοι σχετικά με τις μεθόδους που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ο Τραμπ για να αποκτήσει τη Γροιλανδία. Ο Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι θα συναντηθεί με τη δανική κυβέρνηση, αλλά αρνήθηκε να αποκλείσει στρατιωτικές επιλογές κατά της Γροιλανδίας. «Εάν ο πρόεδρος εντοπίσει μια απειλή για την εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών, κάθε πρόεδρος διατηρεί την επιλογή να την αντιμετωπίσει με στρατιωτικά μέσα... πάντα προτιμούσαμε να το διευθετήσουμε με διαφορετικούς τρόπους, συμπεριλαμβανομένης αυτής της Βενεζουέλας», είπε.

Σύμφωνα με τον Μίρσχαϊμερ, οι επιθέσεις του Τραμπ στο Ιράν, τη Νιγηρία και τη Βενεζουέλα αυξάνουν τις πιθανότητες μιας παρόμοιας κίνησης στη Γροιλανδία. «Αν κοιτάξετε το μοτίβο συμπεριφοράς του Τραμπ, πόσο πρόθυμος είναι να χρησιμοποιήσει στρατιωτική βία όταν μπορείς να το κάνεις φθηνά και να τη γλιτώσεις... το γεγονός ότι... θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως μια ακόμη ‘’χειρουργική’’ επιχείρηση, σου λέει ότι υπάρχει μια πολύ καλή πιθανότητα να καταλάβει τη Γροιλανδία», είπε στον πολιτικό επιστήμονα Γκλεν Ντίσεν.

Σε αντίθεση, ο Φίλης υποστηρίζει ότι «ο Τραμπ μπορεί να θέλει να ενισχύσει το κίνημα αυτονομίας εντός της Γροιλανδίας και να τους κάνει να ζητήσουν βοήθεια από τις ΗΠΑ».

Ο ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης της Γροιλανδίας δήλωσε ότι η Κοπεγχάγη θα πρέπει να αποσυρθεί από το ζήτημα και να επιτρέψει στη Γροιλανδία να καταλήξει σε μια συμφωνία απευθείας με τις ΗΠΑ. «Ενθαρρύνουμε την τρέχουσα [Γροιλανδική] κυβέρνησή μας να κάνει διάλογο με την κυβέρνηση των ΗΠΑ χωρίς τη Δανία», δήλωσε ο Πέλε Μπρόμπεργκ, ηγέτης του Ναλεράκ. «Επειδή η Δανία ανταγωνίζεται τόσο τη Γροιλανδία όσο και τις ΗΠΑ με τη μεσολάβησή της».

Ο Τζάιλς υποστηρίζει ότι «εξαναγκασμός, πίεση, εκβιασμός, άμεσες ή έμμεσες ανατρεπτικές δραστηριότητες ή εκβιασμός» θα ήταν οι πρώτες κινήσεις του Τραμπ.

Σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ εξετάζει και το ενδεχόμενο να δωροδοκήσει τους Γροιλανδούς με ένα κατά κεφαλήν ποσό μεταξύ 10.000 και 100.000 δολαρίων για να ενταχθούν στις ΗΠΑ.

Ουσιαστικά, η πολιτική του Τραμπ ισοδυναμεί με την απομάκρυνση της Ευρώπης από αυτό που θεωρεί ως ημισφαίριό του. Ο Τραμπ, ο Ρούμπιο και ο Στίβενς επικαλούνται λόγους ασφαλείας, όμως, η Δανία έχει δώσει στις ΗΠΑ πλήρη άδεια να εγκαταστήσουν στρατιωτικές βάσεις, να φέρουν εξοπλισμό και προσωπικό, να πετούν αεροσκάφη και να πλέουν πλοία εντός και εκτός της Γροιλανδίας με μια συνθήκη του 1953.

Πριν από ένα χρόνο, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να απορροφήσουν τη Γροιλανδία και να ανακτήσουν τον έλεγχο του Παναμά, επειδή «τους χρειαζόμαστε για οικονομική ασφάλεια».

Ο Φίλης επισημαίνει ότι «έχει να κάνει με νέες θαλάσσιες διαδρομές καθώς ανοίγει η Αρκτική, και φυσικά, με την ασφάλεια. Ο Αρκτικός Κύκλος θα γίνει μια περιοχή ανταγωνισμού μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων».

Σύμφωνα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, οι πάγοι της Αρκτικής θάλασσας λιώνουν, επιτρέποντας στον όγκο της εμπορικής ναυτιλίας στον Βόρειο Πόλο να αυξηθεί σε εννιαπλάσιο βαθμό την τελευταία δεκαετία. Αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να ενταθεί και η παρουσία στρατιωτικής ναυτιλίας, ειδικά με τη Ρωσία και την Κίνα να διεξάγουν περισσότερες κοινές ασκήσεις στη θάλασσα. Ο Παναμάς, επίσης, αποτελεί ζωτικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα μεταξύ του Ατλαντικού και του Ειρηνικού. Μαζί με τη Σουηδία και την Ελλάδα, η Γροιλανδία θεωρείται επίσης μία από τις πιο υποσχόμενες πηγές σπάνιων ορυκτών πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.