Σκληρό τελεσίγραφο Τραμπ σε ΝΑΤΟ για το Ιράν και τα Στενά
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει επικίνδυνα τις πιέσεις προς τους συμμάχους, απαιτώντας την άμεση στρατιωτική εμπλοκή του ΝΑΤΟ και ευρωπαϊκών δυνάμεων για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Η κρίσιμη θαλάσσια δίοδος παραμένει σε μεγάλο βαθμό κλειστή λόγω της σφοδρής σύγκρουσης με το Ιράν, προκαλώντας παγκόσμιο συναγερμό. Σε δηλώσεις του στους Financial Times, ο Τραμπ έστειλε ένα σκληρό μήνυμα, προειδοποιώντας ότι η Συμμαχία αντιμετωπίζει «πολύ κακό μέλλον» αν οι εταίροι δεν συνδράμουν ενεργά στην άρση του αποκλεισμού, ενώ παράλληλα πιέζει ασφυκτικά την Κίνα να αναλάβει ηγετικό ρόλο στην περιοχή.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τον ενεργειακό πνεύμονα του πλανήτη, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Αυτό καθιστά την τρέχουσα κρίση μια άμεση υπαρξιακή απειλή για την παγκόσμια οικονομία. Αναλυτές που μίλησαν σε διεθνή μέσα όπως το CNN προειδοποιούν ότι η αποστολή νατοϊκών πλοίων για τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων αποτελεί μια «εξαιρετικά επικίνδυνη αποστολή», που αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο μιας ανεξέλεγκτης σύγκρουσης με τις ιρανικές δυνάμεις.
Σύμφωνα με το Associated Press, ο Τραμπ έχει απευθύνει αίτημα σε «περίπου επτά χώρες» για την αποστολή πολεμικών πλοίων, με στόχο τη συγκρότηση μιας πολυεθνικής δύναμης κρούσης. Ο Αμερικανός πρόεδρος κατονόμασε την Κίνα, τη Γαλλία, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και το Ηνωμένο Βασίλειο ως απαραίτητους συμμετέχοντες, τονίζοντας με νόημα πως «όσοι ωφελούνται από τα Στενά πρέπει να βοηθήσουν ώστε να μην συμβεί τίποτα αρνητικό εκεί». Ωστόσο, η ανταπόκριση των συμμάχων είναι μέχρι στιγμής παγωμένη. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο συμμετοχής, η Αυστραλία αρνήθηκε την αποστολή πλοίων, ενώ η Ιαπωνία ξεκαθάρισε πως «δεν σχεδιάζει» να συμμετάσχει σε στρατιωτική επιχείρηση. Αντίστοιχα, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ αρνήθηκε να «στείλει πολεμικά πλοία» για την προστασία των πετρελαιοφόρων.
Δυτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι μια επίσημη νατοϊκή επιχείρηση θα μετατόπιζε τη σύγκρουση από το επίπεδο Ουάσιγκτον-Τεχεράνης σε μια ολοκληρωτική αντιπαράθεση Ιράν–ΝΑΤΟ. Παράλληλα, η ρητορική Τραμπ λειτουργεί ως εργαλείο πίεσης προς τους Ευρωπαίους, οι οποίοι είναι πιο εκτεθειμένοι στις διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας. Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι ο Λευκός Οίκος χρησιμοποιεί την εμπλοκή του ΝΑΤΟ και ως μοχλό πίεσης προς το Πεκίνο, απειλώντας ακόμα και με αναβολή της συνόδου με τον Σι Τζινπίνγκ εάν η Κίνα δεν συμβάλει στην αποκλιμάκωση.
Αυτό που παρακολουθούμε, σύμφωνα με ειδικούς στα νατοϊκά δόγματα, είναι μια δομική μετάβαση στη διεθνή ασφάλεια. Η απομάκρυνση της ιρανικής ηγεσίας ίσως τερματίσει την επιχειρησιακή φάση, αλλά δεν λύνει τη στρατηγική πρόκληση. Η αναδιαμόρφωση της Μέσης Ανατολής θα επηρεάσει άμεσα τον ανταγωνισμό ΗΠΑ-Κίνας, καθώς το Πεκίνο κινδυνεύει να χάσει κρίσιμους ενεργειακούς κόμβους όπως το Ιράν και η Βενεζουέλα. Για το ΝΑΤΟ, η επιτυχία της στρατηγικής άμυνας 360 μοιρών εξαρτάται πλέον από την ικανότητά του να διατηρήσει ανοιχτές τις θαλάσσιες αρτηρίες και τη συνοχή του μπροστά στον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων. Η αρχική φάση του πολέμου είναι στρατιωτική, αλλά η καθοριστική του φάση θα είναι δομική, αλλάζοντας για πάντα τη διεθνή τάξη πραγμάτων.