Τουρκία στη Μέση Ανατολή: Το σενάριο που προκαλεί συναγερμό στη Δύση
Η επόμενη ημέρα στη Μέση Ανατολή, σε περίπτωση πτώσης του ιρανικού καθεστώτος, τίθεται στο μικροσκόπιο της Wall Street Journal. Η ανάλυση υπογραμμίζει πως η Δύση οφείλει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική, ώστε να μην επιτρέψει στην Τουρκία να καταλάβει τη θέση που κατείχε η Τεχεράνη στην περιοχή. Ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εργάζονται για την εξουδετέρωση της ιρανικής απειλής, το κενό εξουσίας που θα δημιουργηθεί αποτελεί ένα κρίσιμο στοίχημα.
Η ιστορία του Ιράκ λειτουργεί ως προειδοποίηση. Μετά την πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν, το Ιράν εκμεταλλεύτηκε το χάος, στέλνοντας δυνάμεις για την εκπαίδευση σιιτικών ομάδων και επεκτείνοντας την επιρροή του. Ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε στο ζήτημα δηλώνοντας ότι «Ιρανικές δυνάμεις σκότωσαν και τραυμάτισαν εκατοντάδες Αμερικανούς στρατιώτες στο Ιράκ». Πρόσθεσε δε πως «Οι πληρεξούσιοι του καθεστώτος έχουν συνεχίσει τα τελευταία χρόνια να εξαπολύουν αμέτρητες επιθέσεις κατά αμερικανικών δυνάμεων που σταθμεύουν στη Μέση Ανατολή, καθώς και κατά αμερικανικών ναυτικών και εμπορικών πλοίων και διεθνών ναυτιλιακών εταιρειών».
Σε αυτό το πλαίσιο, η στάση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εγείρει ερωτήματα. Ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε τις επιθέσεις κατά του Ιράν ως «σαφείς παραβιάσεις» του διεθνούς δικαίου και δήλωσε ότι «λυπήθηκε» για τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Παράλληλα, η Άγκυρα φαίνεται να τηρεί σκληρή στάση απέναντι στους Ιρανούς αντικαθεστωτικούς, με αναφορές να κάνουν λόγο για συλλήψεις διαδηλωτών εντός τουρκικού εδάφους και επακόλουθες εκτελέσεις τους στο Ιράν.
Η φιλοδοξία του Ερντογάν να ηγηθεί του ισλαμικού κόσμου ως ένας σύγχρονος σουλτάνος εξηγεί, κατά πολλούς, την αμφιλεγόμενη στάση της Τουρκίας εντός του ΝΑΤΟ. Χαρακτηριστικό είναι το περιστατικό του 2012, όταν η Άγκυρα φέρεται να αποκάλυψε στην Τεχεράνη τις ταυτότητες Ιρανών που κατασκόπευαν για λογαριασμό του Ισραήλ. Επιπλέον, στοιχεία από το 2015 συνδέουν Τούρκους αξιωματούχους με οικονομικές δραστηριότητες του ISIS, την εποχή που η τρομοκρατική οργάνωση θησαύριζε από το λαθρεμπόριο πετρελαίου.
Η εργαλειοποίηση του προσφυγικού αποτελεί ένα ακόμα κεφάλαιο στη στρατηγική της Άγκυρας. Από τη συμφωνία του 2016 μέχρι την κρίση στα σύνορα το 2020, η Τουρκία χρησιμοποίησε τις μεταναστευτικές ροές για να αποσπάσει ανταλλάγματα από την Ευρώπη, σε μια κίνηση που χαρακτηρίστηκε ως «διπλωματία εκβιασμού». Το ερώτημα που παραμένει είναι αν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα συνεχίσουν να ανέχονται μια χώρα που συχνά λειτουργεί ως εμπόδιο στην κοινή εξωτερική πολιτική της Δύσης.