Το γεωγραφικό "κενό" της Τουρκίας: Γιατί η Τεχεράνη αποφεύγει την κλιμάκωση
Η Μέση Ανατολή συγκλονίζεται από τα πλήγματα της Τεχεράνης, όμως ένα γεωγραφικό "κενό" παραμένει αξιοσημείωτο: η Τουρκία. Η επιλογή του Ιράν να κρατήσει εκτός στόχου το έδαφος μιας χώρας του ΝΑΤΟ, που φιλοξενεί κρίσιμες αμερικανικές δυνατότητες, αποτελεί στρατηγικό υπολογισμό υψηλού κόστους. Αυτή η ισορροπία κρύβει σαφείς κόκκινες γραμμές και απρόβλεπτες συνέπειες σε περίπτωση ανατροπής.
Παρά τις προειδοποιήσεις της ιρανικής ηγεσίας, οι πύραυλοι και τα drones έχουν πλήξει το Ισραήλ και γειτονικά κράτη, αποφεύγοντας όμως το τουρκικό έδαφος. Στην Τουρκία βρίσκονται εγκαταστάσεις που το Ιράν θεωρεί στρατηγικές, όπως η αεροπορική βάση του Ιντζιρλίκ και το ραντάρ στο Κιουρετζίκ. Η Άγκυρα επιμένει ότι τα δεδομένα τους δεν αξιοποιούνται υπέρ του Ισραήλ, καθώς γνωρίζει ότι μια "υποδομή" μπορεί εύκολα να θεωρηθεί "νόμιμο στόχο" σε περιόδους κλιμάκωσης.
Η Τουρκία δεν βλέπει τις αμερικανικές βάσεις ως "ξένο νησί", αλλά ως κυριαρχικά ελεγχόμενες διευκολύνσεις. Η επίσημη στάση είναι σταθερή: "δεν υπάρχουν \"ξένες\" βάσεις" και "δεν σημειώθηκε καμία επίθεση εναντίον της χώρας μας". Αυτή η ρητορική λειτουργεί ως προληπτική ασφάλεια. Η πρόσφατη σύλληψη δημοσιογράφων για "αδικήματα εθνικής ασφάλειας" κοντά στο Ιντζιρλίκ δείχνει τον φόβο της Άγκυρας για την εικόνα ευαλωτότητας και την εντύπωση ότι οι εξελίξεις "τρέχουν" χωρίς τον έλεγχό της.
Το ραντάρ στο Κιουρετζίκ είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο για την Τεχεράνη, καθώς επηρεάζει την αποτελεσματικότητα των ιρανικών πυραύλων. Η μη στοχοποίησή του δείχνει ότι το Ιράν αποφεύγει έναν "πόλεμο με το δίκτυο" της ευρωατλαντικής επιτήρησης. Ο ειδικός Άριφ Κεσκίν προειδοποιεί ότι "μια άμεση στρατιωτική ενέργεια κατά της Τουρκίας θα μπορούσε να προκαλέσει συμμετρική απάντηση της Άγκυρας και να ωθήσει τη σύγκρουση πέρα από τα διαχειρίσιμα όρια", επισημαίνοντας το τεράστιο στρατηγικό κόστος.
Ο Σερχάν Αφατζάν του IRAM τονίζει ότι "Το Ιράν δεν έχει ούτε το στρατηγικό κίνητρο ούτε την πρόθεση να στοχεύσει την Τουρκία· οι κίνδυνοι θα ήταν εξαιρετικά υψηλοί, τόσο πολιτικά όσο και στρατιωτικά". Ένα πλήγμα θα απομόνωνε διπλωματικά την Τεχεράνη και θα έκλεινε ένα κρίσιμο "πρακτικού καναλιού" εμπορίου. Ωστόσο, ο κίνδυνος λάθους εκτίμησης παραμένει, καθώς μια τεχνική αστοχία μπορεί να εκληφθεί ως "εσκεμμένο πλήγμα".
Ο Πρόεδρος Ερντογάν εμφανίζεται "βαθιά ανήσυχος", προσπαθώντας να διατηρήσει την Τουρκία ως διαμεσολαβητικό κόμβο. Η Άγκυρα επιδιώκει να μην γίνει "πεδίο μάχης", γνωρίζοντας ότι μια επίθεση στο έδαφός της θα την ανάγκαζε σε μια μη αναστρέψιμη επιλογή ρόλου. Η τουρκική εξαίρεση δεν αποτελεί ένδειξη για κάποια "ειδική σχέση", αλλά απόδειξη ότι το Ιράν προσπαθεί να κρατήσει την κρίση σε διαχειρίσιμο επίπεδο.