Η σεξουαλική ζωή του ανθρώπου δεν περιορίζεται μόνο στην πράξη, αλλά επεκτείνεται και στον αθέατο κόσμο του μυαλού. Μια νέα, εκτενής έρευνα από το Michigan State University των Ηνωμένων Πολιτειών φέρνει στο φως εντυπωσιακά δεδομένα, συνδέοντας άμεσα τη συχνότητα των σεξουαλικών φαντασιώσεων με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας. Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκεται ο νευρωτισμός, ένα γνώρισμα που φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο στον τρόπο που οι άνθρωποι διαχειρίζονται τις ερωτικές τους σκέψεις.

Οι ερευνητές ανέλυσαν προσεκτικά τα δεδομένα από περισσότερους από 5.000 ενήλικες στις ΗΠΑ. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να περιγράψουν πόσο συχνά φαντασιώνονται το σεξ, αλλά και να υποβληθούν σε τεστ προσωπικότητας με βάση το καθιερωμένο μοντέλο των Big Five. Το μοντέλο αυτό αξιολογεί τη δεκτικότητα στην εμπειρία, την ευσυνειδησία, την εξωστρέφεια, την καλοσύνη (δεκτικότητα) και τον νευρωτισμό.

Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά: τα άτομα με υψηλά επίπεδα νευρωτισμού τείνουν να καταφεύγουν πολύ συχνότερα σε σεξουαλικές φαντασιώσεις. Ο νευρωτισμός χαρακτηρίζεται από έντονη αυτοσυνειδησία και μια τάση προς αρνητικά συναισθήματα, όπως το άγχος, ο θυμός και η λύπη. Σύμφωνα με την επιστημονική κοινότητα, ο υψηλός νευρωτισμός έχει συνδεθεί στο παρελθόν με αυξημένο κίνδυνο για κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές, αλλά και με σωματικά προβλήματα, από καρδιαγγειακά νοσήματα μέχρι διαταραχές του ανοσοποιητικού.

Ειδικά στον σεξουαλικό τομέα, ο νευρωτισμός φαίνεται να συνοδεύεται από χαμηλότερη ικανοποίηση στην πραγματική ζωή. Όπως σημειώνουν οι συγγραφείς της έρευνας, "οι ατομικές διαφορές στην προσωπικότητα ενδέχεται να είναι χρήσιμες για την πρόβλεψη διαφορών στη συχνότητα των σεξουαλικών φαντασιώσεων". Αυτό υποδηλώνει ότι οι φαντασιώσεις λειτουργούν συχνά ως ένας εσωτερικός καθρέφτης της ψυχολογικής μας κατάστασης.

Ο Δρ James Ravenhill, ψυχολόγος στο Royal Holloway του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, προσφέρει μια ενδιαφέρουσα ερμηνεία. Εξήγησε ότι για τα άτομα αυτά, η φαντασία λειτουργεί ως μηχανισμός αντιστάθμισης. "Οι άνθρωποι με υψηλό νευρωτισμό βιώνουν συχνά συναισθηματική αστάθεια και δυσκολεύονται περισσότερο να διαχειριστούν το στρες", ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας: "Η σεξουαλική φαντασίωση μπορεί να προσφέρει μια διέξοδο από τα αρνητικά συναισθήματα της καθημερινότητας, επιτρέποντάς τους να βιώσουν θετικότερες και πιο ικανοποιητικές μορφές σεξουαλικής σχέσης, έστω και μόνο στο επίπεδο της φαντασίας".

Στον αντίποδα, η μελέτη έδειξε ότι όσοι διακρίνονται από υψηλή ευσυνειδησία και δεκτικότητα φαντασιώνονται το σεξ λιγότερο συχνά. Η ευσυνειδησία συνδέεται με την υπευθυνότητα και το καθήκον, ενώ η δεκτικότητα με την ανάγκη για αρμονία. Ο Δρ Ravenhill παρατηρεί: "οι άνθρωποι με υψηλή δεκτικότητα συχνά βιώνουν πιο θετική διάθεση στην καθημερινότητά τους και μεγαλύτερη ικανοποίηση στις σχέσεις τους, άρα έχουν μικρότερη “ανάγκη” να αναζητούν θετικά στοιχεία της σεξουαλικής εμπειρίας αποκλειστικά στη φαντασία". Παράλληλα, τα άτομα με υψηλή ευσυνειδησία ίσως είναι πιο επιφυλακτικά, θεωρώντας τις έντονες φαντασιώσεις ως μια μορφή νοητικής απιστίας προς τον σύντροφό τους.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι η δεκτικότητα στην εμπειρία, παρά τη σύνδεσή της με τον πειραματισμό, δεν φάνηκε να επηρεάζει τη συχνότητα των φαντασιώσεων. Η έρευνα κατηγοριοποίησε τις φαντασιώσεις σε τέσσερις τύπους: εξερευνητικές, οικείες/ρομαντικές, απρόσωπες και σαδομαζοχιστικές. Παρόλο που η ανάλυση εστίασε στη συχνότητα, το περιεχόμενο παραμένει ένας πολύτιμος δείκτης των προσωπικών αναγκών.

Κλείνοντας, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι οι σεξουαλικές φαντασιώσεις είναι ένα φυσιολογικό και καθολικό φαινόμενο. Η μελέτη δεν στοχεύει στην παθολογικοποίηση, αλλά στην κατανόηση του πώς ο ψυχισμός μας διαμορφώνει την ερωτική μας φαντασία. Το πόσο συχνά σκεφτόμαστε το σεξ, τελικά, μπορεί να αποκαλύπτει πολλά περισσότερα για τις συναισθηματικές μας ανάγκες από όσα νομίζαμε.