Το Voyager 1, το θρυλικό σκάφος της NASA που διανύει το ταξίδι του στο Διάστημα εδώ και σχεδόν μισό αιώνα, ετοιμάζεται να καταγράψει ακόμη ένα ιστορικό ορόσημο την 18η Νοεμβρίου, στις 05:16:07 ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ. Στόχος: η απόσταση μίας ημέρας φωτός από τη Γη, δηλαδή τα 25,9 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα που το φως διανύει σε 24 ώρες.

Από εκείνη τη στιγμή και έπειτα, κάθε σήμα που εκπέμπει η Γη θα χρειάζεται μία ολόκληρη ημέρα για να φτάσει στο σκάφος, ενώ η απάντησή του θα απαιτεί άλλη μία ημέρα για να επιστρέψει. Μια αλληλεπίδραση που τώρα μετράται σε ολόκληρες ημέρες, όχι λεπτά ούτε ώρες.

Η ιστορία ξεκίνησε το 1977 με την εκτόξευση των δύο Voyager. Το 1998 το Voyager 1 γίνει το πιο απομακρυσμένο ανθρώπινο κατασκεύασμα, ξεπερνώντας το Pioneer 10. Τον Αύγουστο του 2012 πέρασε την ηλιόπαυση, το όριο της ηλιόσφαιρας, και μπήκε στον διαστρικό χώρο — πρώτη φορά για ανθρώπινο τεχνολογικό προϊόν.

Το αρχικό πρόγραμμα στοχεύει στην εξερεύνηση των εξωτερικών πλανητών. Μια σπάνια πλανητική ευθυγράμμιση επέτρεψε στα σκάφη να χρησιμοποιήσουν τη βαρυτική έλξη για να πετύχουν μεγαλύτερες αποστάσεις. Το Voyager 1 αποκάλυψε σημαντικά στοιχεία για τον Δία και τον Κρόνο, ενώ το Voyager 2 συνέχισε προς τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα, καταγράφοντας εντυπωσιακές εικόνες, νέα φεγγάρια και λεπτομέρειες για δακτυλίους και ατμόσφαιρες.

Μία από τις πιο σημαντικές ανακαλύψεις ήταν η ενεργή ηφαιστειακή δραστηριότητα στην Ιώ, δορυφόρο του Δία. Η ανακάλυψη ανέτρεψε την αντίληψη ότι τα παγωμένα, απομακρυσμένα σώματα ήταν γεωλογικά ανενεργά και άνοιξε νέους δρόμους στην πλανητολογία.

Το 1990, έπειτα από προτροπή του αστρονόμου Καρλ Σαγκάν, το Voyager 1 τράβηξε την ιστορική εικόνα της Γης από απόσταση περίπου έξι δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων. Ο πλανήτης μας εμφανίστηκε ως μια αχνή κουκκίδα φωτός, γνωστή ως «Χλωμή μπλε κουκκίδα».

Για 35 χρόνια το Voyager 1 παρέμεινε μέσα στην ηλιόσφαιρα, την τεράστια φυσαλίδα του ηλιακού ανέμου. Στις 25 Αυγούστου 2012 η διέλευση της ηλιοπαύσης επιβεβαιώθηκε από μετρήσεις αλλαγών στην πυκνότητα φορτισμένων σωματιδίων. Έκτοτε συλλέγει δεδομένα από περιοχή που δεν είχε εξερευνηθεί ποτέ άμεσα, βοηθώντας τους επιστήμονες να μελετήσουν το διαστρικό περιβάλλον, το μαγνητικό πεδίο και τα όρια της ηλιακής επιρροής.

Πολλοί ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά, μεταξύ τους το ακριβές σχήμα της ηλιόσφαιρας και η φύση των καταγεγραμμένων μεταβολών. Η λειτουργία εξαρτάται από περιορισμένες ενεργειακές δυνατότητες, και οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι πηγές ενέργειας θα εξαντληθούν μέσα στα επόμενα 10 έως 15 χρόνια.

Ωστόσο, ακόμα και όταν σταματήσει η επικοινωνία, τα δύο σκάφη θα συνεχίσουν την πορεία τους. Σε περίπου 42.000 χρόνια το Voyager 2 θα περάσει κοντά στον ερυθρό νάνο Ross 248, ενώ το Voyager 1 θα προσεγγίσει το άστρο Gliese 445 σε 44.000 χρόνια. Και τα δύο μεταφέρουν αντίγραφο του Χρυσού Δίσκου — μηνύματος προς πιθανούς εξωγήινους αποδέκτες με εικόνες, χαιρετισμούς σε δεκάδες γλώσσες, μουσική και ήχους της Γης.