Η ταινία Whalefall που μόλις έφτασε στις κινεματογραφικές θύρες αναζωπύρωσε έναν αρχαίο, πρωτόγονο φόβο: την κατάποση ζωντανός από ένα θαλάσσιο γίγαντα. Το σενάριο ακολουθεί έναν δύτη με εξοπλισμό αυτόνομης κατάδυσης που καταπίνεται από φάλαινα φυσητήρα, με μόλις εξήντα λεπτά οξυγόνου να διαχωρίζουν τη ζωή από τον θάνατο.

Μπορεί όμως ο κινηματογραφικός εφιάλτης να γίνει πραγματικότητα; Σύμφωνα με τους θαλάσσιους επιστήμονες, η απάντηση κρύβει περίπλοκες ανατομικές λεπτομέρειες. Η πλειοψηφία των φαλαινών είναι φυσικά ανίκανη να καταπιεί άνθρωπο, με εξαίρεση την τεράστια φάλαινα φυσητήρα — το ίδιο είδος που πρωταγωνιστεί στην ταινία.

Αυτά τα ωκεάνια κολοσσά φτάνουν τα δέκα οκτώ μέτρα μήκους και τρέφονται με γιγαντιαία καλαμάρια και άλλα μεγάλα θηράματα, γεγονός που τους έχει χαρίσει οισοφάγο αρκετά ευρύ για να περάσει ένας άνθρωπος. Η Τζόι Ρέιντενμπεργκ, συγκριτική ανατόμος στην Ιατρική Σχολή Icahn στη Νέα Υόρκη και επιστημονική σύμβουλος της ταινίας, επιβεβαιώνει το σενάριο: είναι πράγματι πιθανό μια μεγάλη φάλαινα φυσητήρας να καταπιεί άνθρωπο. "Με εξαίρεση τους φυσητήρες είναι ανατομικά αδύνατο μια φάλαινα να καταπιεί έναν άνθρωπο", διευκρινίζει.

Μιλώντας στο Science News, η Ρέιντερμπεργκ προσθέτει ότι θα χρειαζόταν "πολύ μεγάλη ενήλικη φάλαινα φυσητήρας" — συγκεκριμένα ένα πλήρως ανεπτυγμένο αρσενικό "μεγαλύτερο από τις περισσότερες φάλαινες που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε". Οι υπόλοιπες φάλαινες απλώς δεν μπορούν. Το 2021, ο αστακοδύτης Μάικλ Πάκαρντ από τη Μασαχουσέτη παγιδεύτηκε για λίγα δευτερόλεπτα στο στόμα μεγάπτερης φάλαινας.

Παρότι οι μεγάπτερες διαθέτουν τεράστιο στόμα, ο οισοφάγος τους δεν ξεπερνά το μέγεθος μιας γροθιάς. "Ο οισοφάγος μιας μεγάπτερης φάλαινας έχει περίπου το μέγεθος μιας ανθρώπινης γροθιάς", εξηγεί στο National Geographic η Νίκολα Χότζινς από την Whale and Dolphin Conservation. "Κατά συνέπεια ο άνδρας πιθανότατα βρέθηκε μέσα στο στόμα της φάλαινας, χωρίς να καταποθεί προτού το ζώο αντιληφθεί το λάθος του και τον αποβάλει".

Ακόμη κι αν γίνει η κατάποση, η επιβίωση μετατρέπεται σε αδιέξοδο. Το στομάχι είναι σκοτεινό, υγρό, ασφυκτικά στενό και γεμάτο πεπτικά υγρά. Όταν η φιάλη οξυγόνου του δύτη αδειάσει, ο αέρας για αναπνοή γίνεται ελάχιστος ή μηδενικός. Στην ταινία ο ήρωας κερδίζει χρόνο με το απομένον οξυγόνο, όμως οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι συνθήκες παραμένουν εξαιρετικά εχθρικές: σκοτάδι, υγρότητα, στενότητα, πεπτικά υγρά.

Ένα ακόμη θανάσιμο εμπόδιο είναι η πίεση. Οι φάλαινες φυσητήρες κυνηγούν στα βάθη που θα ήταν θανατηφόρα για άνθρωπο χωρίς εξειδικευμένη προστασία. Αν και το σώμα της φάλαινας θα προστατεύει από την άμεση επαφή με το νερό, οι τεράστιες δυνάμεις δημιουργούν εξακολουθώντας επικίνδυνο περιβάλλον.

Τέλος, το πεπτικό σύστημα ολοκληρώνει την καταστροφή. Το στομάχι της φάλαινας φυσητήρας δεν είναι κούφια σπηλιά, αλλά αποτελείται από πολλαπλά "διαμερίσματα" που σπάουν σκληρά θηράματα — ακόμα και καλαμάρια με αιχμηρά ράμφη και πλοκάμια. Ένας παγιδευμένος άνθρωπος θα αντιμετώπιζε ασφυξία, καύσωνα, διαλυτικά χυμούς και συνεχή κίνηση, καθώς η φάλαινα κολυμπά και καταδύεται στα βαθιά του ωκεανού.