«Ρολόι της Αποκάλυψης»: Ο χρόνος τελειώνει; Τι θα ανακοινωθεί την Τρίτη
Ετοιμαστείτε! Οι επιστήμονες αναμένεται να ενημερώσουν το «Ρολόι της Αποκάλυψης» την Τρίτη, γεγονός που πυροδοτεί εικασίες για το αν θα μετακινηθεί πιο κοντά στην καταστροφή, εν μέσω αυξανόμενων φόβων για πυρηνικό πόλεμο, την εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης και άλλες υπαρξιακές απειλές.
Η ανακοίνωση της επίσημης ώρας για το 2026 θα γίνει στις 5 μ.μ. ώρα Ελλάδας, σε μια ζωντανή συνέντευξη Τύπου. Στη συνέντευξη θα συμμετέχει η βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης Μαρία Ρέσα, καθώς και ειδικοί σε θέματα πυρηνικών όπλων, κλιματικής αλλαγής, βιολογικών απειλών και ανατρεπτικών τεχνολογιών. Όπως αναφέρει η New York Post, το «Ρολόι της Αποκάλυψης» δημιουργήθηκε το 1947, σε μια εποχή που ο φόβος για έναν πυρηνικό πόλεμο βρισκόταν στο αποκορύφωμά του. Λειτουργεί ως μεταφορά για το πόσο κοντά βρίσκεται η ανθρωπότητα στην αυτοκαταστροφή.
Το «Ρολόι της Αποκάλυψης» δημιουργήθηκε από το Bulletin of the Atomic Scientists, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό που ιδρύθηκε δύο χρόνια νωρίτερα από τον Άλμπερτ Αϊνστάιν, τον Τζ. Ρόμπερτ Οπενχάιμερ και επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Σικάγου, οι οποίοι είχαν συμβάλει στην ανάπτυξη των πρώτων ατομικών όπλων στο πλαίσιο του Manhattan Project.
Κάθε χρόνο, η «ημέρα της καταστροφής» αναπροσαρμόζεται με βάση το πόσο κοντά βρισκόμαστε σε μια ανθρωπογενή καταστροφή, η οποία συμβολίζεται από τα μεσάνυχτα. Όσο πιο κοντά πλησιάζουν οι δείκτες στο 12, τόσο πιο κοντά υποτίθεται ότι βρισκόμαστε στο τέλος. Η ελπίδα είναι ότι αυτή η ζοφερή προοπτική θα παρακινήσει την ανθρωπότητα να αντιμετωπίσει «τις πιο επείγουσες, ανθρωπογενείς υπαρξιακές απειλές του κόσμου», γυρίζοντας, μεταφορικά και κυριολεκτικά, πίσω το «Ρολόι της Αποκάλυψης». Δυστυχώς, για όσους παρακολουθούν το ρολόι, ο χρόνος για την ανθρωπότητα μετράει αντίστροφα.
Όταν δημιουργήθηκε, το «Ρολόι της Αποκάλυψης» είχε οριστεί στα επτά λεπτά πριν από τα μεσάνυχτα. Σήμερα, βρίσκεται στα 89 δευτερόλεπτα πριν «χτυπήσει» 12, την πιο κοντινή απόσταση που έχουμε φτάσει ποτέ στην αυτοκαταστροφή.
Η Αλίσια Σάντερς-Ζάκρε, επικεφαλής πολιτικής της Διεθνούς Εκστρατείας για την Κατάργηση των Πυρηνικών Όπλων, δήλωσε στη Daily Mail: «Κατά τη γνώμη μου, το ρολόι θα μπορούσε να μετακινηθεί προς τα μπροστά κατά τουλάχιστον ένα δευτερόλεπτο». Η πρόγνωση για το 2026 είναι δυσοίωνη, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Η Σάντερς-Ζάκρε πιστεύει ότι ο «συναγερμός Αρμαγεδδώνα» θα μπορούσε να «πηδήξει», λόγω του παγκόσμιου οπλοστασίου των 12.000 πυρηνικών όπλων και της αύξησης των εντάσεων μεταξύ πυρηνικών δυνάμεων. Οι αψιμαχίες και οι κλιμακούμενες απειλές για έναν πόλεμο πλήρους κλίμακας ανάμεσα στην Ινδία και το Πακιστάν το καλοκαίρι φαίνεται ότι υπογράμμισαν αυτόν τον κίνδυνο.
«Ενώ ο κίνδυνος χρήσης πυρηνικών αποτελεί υπαρξιακή απειλή εδώ και 80 χρόνια, έχει αυξηθεί τον τελευταίο χρόνο, λόγω εκρηκτικών επενδύσεων στα πυρηνικά όπλα, ολοένα και πιο απειλητικής πυρηνικής ρητορικής και ενεργειών», δήλωσε η Σάντερς-Ζάκρε.
Παράλληλα, ο δρ Σ. Τζ. Μπιρντ, ερευνητής στο «Centre for the Study of Existential Risk» του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, ανέφερε στη Daily Mail ότι το ρολόι θα έπρεπε να μετακινηθεί προς τα μπροστά κατά εννέα ολόκληρα δευτερόλεπτα, επικαλούμενος ανησυχίες για μια άμεση πυρηνική σύγκρουση ανάμεσα «στις υπερδυνάμεις του κόσμου».
«Η πολυμερής παγκόσμια τάξη έχει πλέον καταρρεύσει πλήρως και βρισκόμαστε ήδη σε μια πολυπολική πραγματικότητα, όπου όλες οι χώρες αναγκάζονται να διαλέξουν πλευρά ανάμεσα σε αυταρχικούς ισχυρούς άνδρες», είπε ο επιστήμονας.
Ο Μπιρντ σημείωσε ότι ο κίνδυνος πυρηνικού πολέμου δεν ήταν άμεσος λόγω της φιλικής σχέσης ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, αλλά ότι θα γίνει ζήτημα μακροπρόθεσμα, επειδή οι δύο ηγέτες «είναι απίθανο να παραμείνουν φίλοι για πάντα». Οι ειδικοί επισήμαναν επίσης ότι η Συνθήκη New START, που περιορίζει τα στρατηγικά πυρηνικά οπλοστάσια των κρατών, αναμένεται να λήξει στις 5 Φεβρουαρίου.
Ο Χάμζα Τσόντρι, υπεύθυνος για την τεχνητή νοημοσύνη και την εθνική ασφάλεια στο Future of Life Institute, υποστήριξε ότι το «Ρολόι της Αποκάλυψης» θα έπρεπε να μετακινηθεί 5 έως 10 δευτερόλεπτα προς τα μπροστά. «Για πρώτη φορά από τις αρχές του Ψυχρού Πολέμου, δεν θα υπάρχει καμία διμερής συνθήκη ελέγχου εξοπλισμών που να περιορίζει τα στρατηγικά οπλοστάσια ΗΠΑ-Ρωσίας», είπε, προσθέτοντας ότι «αυτό αντιπροσωπεύει μια θεμελιώδη κατάρρευση της αρχιτεκτονικής ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών».
Ο πυρηνικός πόλεμος δεν είναι η μόνη πιθανή καταστροφή στο ραντάρ όσων παρακολουθούν το ρολόι. Ο Μπιρντ προειδοποίησε επίσης για την αυξανόμενη πανταχού παρουσία της τεχνητής νοημοσύνης, την οποία χαρακτήρισε ως μια «κινητήρια δύναμη υπαρξιακού κινδύνου» αντίστοιχη με τα πυρηνικά όπλα.
Στο νέο τους βιβλίο «If Anyone Builds It, Everyone Dies: Why Superhuman AI Would Kill Us All», οι επιστήμονες υπολογιστών Έλιεζερ Γιούντκοσκι και Νέιτ Σόαρς προειδοποίησαν ότι το ανθρώπινο είδος θα αφανιστεί από συνθετικούς ιούς και άλλα μέσα, αν δεν πατήσουμε τον «διακόπτη» τερματισμού. «Αν οποιαδήποτε εταιρεία ή ομάδα, οπουδήποτε στον πλανήτη, κατασκευάσει μια τεχνητή υπερνοημοσύνη χρησιμοποιώντας οτιδήποτε έστω και λίγο μοιάζει με τις σημερινές τεχνικές, βασισμένη σε οτιδήποτε έστω και λίγο μοιάζει με τη σημερινή κατανόηση της τεχνητής νοημοσύνης, τότε όλοι, παντού στη Γη, θα πεθάνουν», προειδοποίησαν οι «γκουρού» της τεχνητής νοημοσύνης, που εργάζονται στο Machine Intelligence Research Institute (MIR) στο Μπέρκλεϊ, στην εισαγωγή του βιβλίου τους.