Πυρηνικό σταυροδρόμι για την Ευρώπη: Η αναζήτηση νέας ομπρέλας προστασίας
Η Ευρώπη συγκλονίστηκε τον Μάρτιο του 2025, όταν η ξαφνική διακοπή παροχής στρατιωτικών πληροφοριών από τις ΗΠΑ άφησε την Ουκρανία εκτεθειμένη σε οδυνηρές ήττες. Το γεγονός αυτό λειτούργησε ως ένα βίαιο ξύπνημα, στέλνοντας το μήνυμα πως η Ουάσιγκτον δεν είναι πλέον ο ακλόνητος εταίρος που όλοι θεωρούσαν δεδομένο. Σύμφωνα με το Bloomberg, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν ξεκινήσει συζητήσεις σε ανώτατο επίπεδο για το ενδεχόμενο ανάπτυξης ενός δικού τους πυρηνικού αποτρεπτικού μηχανισμού, κάτι που είχε να συμβεί από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.
Η εξάρτηση από την αμερικανική πυρηνική ομπρέλα και το ΝΑΤΟ φαίνεται πλέον παρακινδυνευμένη, ιδιαίτερα υπό τη σκιά ενός απρόβλεπτου Ντόναλντ Τραμπ. Η προοπτική να βρεθεί η Ευρώπη μόνη της απέναντι στο τεράστιο πυρηνικό οπλοστάσιο της Ρωσίας του Βλαντίμιρ Πούτιν τρομάζει τους ηγέτες της ηπείρου. Αυτή τη στιγμή, η πυρηνική ισχύς στην Ευρώπη περιορίζεται στη Γαλλία και τη Βρετανία. Ο Εμανουέλ Μακρόν αναμένεται να τοποθετηθεί σύντομα για την επέκταση της γαλλικής προστασίας σε ολόκληρη την ήπειρο, μια κίνηση που μελετάται σοβαρά μετά τις τελευταίες εξελίξεις στο μέτωπο της Ουκρανίας.
Ωστόσο, το εγχείρημα αυτό μοιάζει με οικονομικό και διπλωματικό γολγοθά. Η δημιουργία αυτόνομου οπλοστασίου απαιτεί δυσθεώρητα κεφάλαια και συγκρούεται με διεθνείς συνθήκες. Το 2025, η ΕΕ και η Βρετανία δαπάνησαν ήδη πάνω από 530 δισεκατομμύρια δολάρια για την άμυνα, ποσό που ξεπερνά το μισό ΑΕΠ της Πολωνίας. Η Ντάρια Ντολζίκοβα από τη δεξαμενή σκέψης Royal United Services Institute (RUSI) υποστηρίζει πως η ενίσχυση των συμβατικών όπλων που μπορούν να πλήξουν ρωσικούς στόχους αποτελεί, προσώρας, την πιο ρεαλιστική στρατηγική.
Η αριθμητική υπεροχή της Ρωσίας είναι εμφανής, καθώς οι 400 πύραυλοι Γαλλίας και Βρετανίας υπολείπονται σημαντικά των 1.670 των ΗΠΑ, σε μια περίοδο που η συνθήκη New START έχει καταρρεύσει. Πέρα από το στρατιωτικό σκέλος, υπάρχουν και ισχυρά πολιτικά εμπόδια. Στη Γαλλία, η Μαρίν Λεπέν αντιτίθεται σθεναρά στην παραχώρηση πυρηνικής κάλυψης σε άλλες χώρες, ενώ η Ελουάζ Φαγέτ του IFRI τονίζει πως η αξιοπιστία των συμμάχων παραμένει το μεγάλο ζητούμενο. Η Ευρώπη στέκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, με τον Βέλγο πρωθυπουργό Μπαρτ ντε Βέβερ να σημειώνει πως η δημιουργία μιας πολυεπίπεδης πυρηνικής ομπρέλας θα είναι μια εξαιρετικά δύσκολη αποστολή που ίσως τελικά να μην χρειαστεί αν υπάρξει σωστός συντονισμός των υφιστάμενων δυνάμεων.