Η κλιματική κρίση δεν αποτελεί πλέον ένα μακρινό πρόβλημα του μέλλοντος, αλλά μια σκληρή πραγματικότητα που οι σύγχρονες πόλεις καλούνται να αντιμετωπίσουν άμεσα. Ο Δρ. Κώστας Νικολάου, έμπειρος χημικός-περιβαλλοντολόγος και πρώην Επισκέπτης Καθηγητής Οικολογίας και Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας στο ΑΠΘ, μίλησε στην ΕΡΤ Βόλου και την εκπομπή του Γιάννη Ξυνόπουλου, προτείνοντας μια ριζική αλλαγή στη φιλοσοφία των γειτονιών μας. Η λύση, σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκεται στο περισσότερο χώμα και στα μεγάλα δέντρα, με κεντρικό άξονα τον διεθνή κανόνα «3-30-300».

Αυτός ο κανόνας δεν είναι απλώς ένα σύνθημα, αλλά ένα επιστημονικό πλαίσιο που προτάθηκε το 2021 από τον ερευνητή αστικής δασοπονίας Cecil Konijnendijk. Τα τρία νούμερα αντιστοιχούν σε συγκεκριμένους, ζωτικούς στόχους: κάθε σπίτι, σχολείο ή γραφείο πρέπει να έχει θέα σε τουλάχιστον τρία αναπτυγμένα δέντρα, κάθε γειτονιά οφείλει να διαθέτει 30% δενδροκάλυψη και κάθε κάτοικος να απέχει το πολύ 300 μέτρα από έναν ποιοτικό δημόσιο χώρο πρασίνου. Πρόκειται για μια στρατηγική που θωρακίζει την υγεία των πολιτών και εξασφαλίζει την κλιματική προσαρμογή.

«Εδώ είναι που είμαστε πίσω», παρατήρησε ο κ. Νικολάου αναφερόμενος στην πόλη του Βόλου. Σύμφωνα με την προσωπική του αποτίμηση, η πόλη απέχει σημαντικά από τον στόχο του 30%, μια διαπίστωση που ευθυγραμμίζεται με παλαιότερες μελέτες του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, οι οποίες αναδεικνύουν την έλλειψη επαρκούς δικτύωσης του αστικού πρασίνου ως ένα διαχρονικό πρόβλημα.

Ο καθηγητής υπογράμμισε ότι δεν αρκεί η ύπαρξη ενός κεντρικού πάρκου. Το πράσινο πρέπει να «αναπνέει» παντού: στους δρόμους, στα πεζοδρόμια και σε κάθε διαθέσιμο ελεύθερο χώρο. «Δεν είναι μόνο πράσινο», τόνισε, εξηγώντας πως οι μεγάλες κόμες των δέντρων προσφέρουν πολύτιμη σκίαση και δροσιά, την οποία δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τα φυτά στα μπαλκόνια. Παράλληλα, οι επιφάνειες με χώμα λειτουργούν ως φυσικά σφουγγάρια που συγκρατούν το νερό της βροχής, σε αντίθεση με το τσιμέντο. Ενδεικτικά, έρευνα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας σε σχολικό προαύλιο έδειξε ότι τα δέντρα μείωσαν την ηλιακή ακτινοβολία κατά περισσότερο από 90%.

Ο Δρ. Νικολάου συνέδεσε επίσης την καταστροφή των δασών από πυρκαγιές με τον αυξημένο κίνδυνο πλημμυρών, επισημαίνοντας ότι η πρόληψη και η έγκαιρη επιτήρηση είναι κρισιμότερες από την καταστολή. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στην ατμοσφαιρική ρύπανση στον Βόλο, σημειώνοντας ότι η μείωση της καύσης ορυκτών καυσίμων έχει διπλό κέρδος: προστατεύει το κλίμα και ταυτόχρονα την ανθρώπινη υγεία από επικίνδυνους ρύπους.

Τέλος, τάχθηκε υπέρ των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, υπό την προϋπόθεση της ορθής χωροθέτησης μακριά από δάση και παραγωγική γη. Ανέφερε μάλιστα πως μελέτη για τη Θεσσαλία είχε δείξει ότι η περιοχή θα μπορούσε να παράγει ενέργεια 3,5 φορές μεγαλύτερη από την κατανάλωσή της (με βάση στοιχεία του 2012), τηρώντας όλους τους περιβαλλοντικούς περιορισμούς. Το καταληκτικό του μήνυμα ήταν απόλυτο: «Δραστική αύξηση του πρασίνου και της δενδροφύτευσης» για μια βιώσιμη ζωή στις πόλεις.