Με τα χρόνια, πολλοί άνθρωποι που συνήθιζαν να κοιμούνται μέχρι αργά, ξυπνούν όλο και νωρίτερα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτό δεν είναι απαραίτητα κάτι ανησυχητικό.

Μετά τα 60, πολλοί ξυπνούν πριν την ανατολή του ηλίου και έρχονται αντιμέτωποι με το δίλημμα: να σηκωθούν ή να προσπαθήσουν να κοιμηθούν λίγο ακόμα; Συχνά, άνθρωποι άνω των 60 ετών ξυπνούν στις 5 ή 6 το πρωί χωρίς ξυπνητήρι, ακόμα κι αν παλιότερα απολάμβαναν τον ύπνο μέχρι τις 8. Η αλλαγή αυτή έρχεται σταδιακά, με τον ύπνο να γίνεται πιο ελαφρύ και τα ξυπνήματα πιο συχνά.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι αυτή η κατάσταση είναι κοινή σε αυτή την ηλικία και δεν αποτελεί απαραίτητα κάποια πάθηση ή δυσλειτουργία του βιολογικού ρολογιού. Όπως αναφέρει το Εθνικό Ινστιτούτο για την Τρίτη Ηλικία των ΗΠΑ: «Οι ηλικιωμένοι χρειάζονται περίπου τον ίδιο χρόνο ύπνου με όλους τους ενήλικες, επτά έως εννέα ώρες κάθε βράδυ. Ωστόσο, τείνουν να κοιμούνται και να ξυπνούν νωρίτερα από ό,τι όταν ήταν νεότεροι». Αυτή η μετατόπιση είναι βιολογική και όχι απαραίτητα σημάδι προβλήματος.

Με την πάροδο του χρόνου, το εσωτερικό ρολόι κινείται προς τα εμπρός, προκαλώντας υπνηλία νωρίτερα το βράδυ και αφύπνιση νωρίτερα το πρωί. Η μελατονίνη, η ορμόνη που ρυθμίζει τον ύπνο, απελευθερώνεται νωρίτερα, ενώ τα επίπεδά της πέφτουν επίσης νωρίτερα το πρωί, «ξυπνώντας» το σώμα. Επιπλέον, οι βαθύτερες φάσεις του ύπνου γίνονται μικρότερες και ελαφρύτερες.

Αυτές οι αλλαγές δεν συνεπάγονται απαραίτητα κακή υγεία. Πολλοί ηλικιωμένοι είναι απολύτως λειτουργικοί με λίγο λιγότερο ύπνο, αρκεί αυτός να είναι συνεχής και ήσυχος.

Το ερώτημα είναι αν αξίζει να προσπαθήσουμε να κοιμηθούμε λίγο παραπάνω όταν ξυπνάμε νωρίς. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει μια «σωστή» ώρα ξυπνήματος μετά τα 60, καθώς η απάντηση είναι εξατομικευμένη. Δύο άτομα που ξυπνούν στις 5:30 π.μ. μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικές εμπειρίες, με τον έναν να αισθάνεται ανανεωμένος και τον άλλον εξαντλημένος.

Η ιδανική ώρα ξυπνήματος είναι αυτή που μας αφήνει σε εγρήγορση, με καλή διάθεση και ικανούς να ανταπεξέλθουμε στις απαιτήσεις της ημέρας χωρίς κόπωση.

Για να βρείτε την κατάλληλη ώρα, ρωτήστε τον εαυτό σας:
- Νιώθετε αρκετά ανανεωμένοι όταν σηκώνεστε;
- Μπορείτε να μείνετε συγκεντρωμένοι όλο το πρωί χωρίς να νυστάξετε;
- Χρειάζεστε υπνάκους για να τα βγάλετε πέρα;
- Έχετε κακή διάθεση τις περισσότερες μέρες;

Αν ξυπνάτε νωρίς, αισθάνεστε καλά και κοιμάστε περίπου τον ίδιο αριθμό ωρών κάθε βράδυ, το να προσπαθείτε να μείνετε στο κρεβάτι σπάνια βοηθάει. Αντίθετα, το να ξαπλώνετε ξύπνιοι και να ανησυχείτε για τον ύπνο μπορεί να επιδεινώσει την αϋπνία.

Αν ξυπνάτε πριν την αυγή και νιώθετε εξαντλημένοι, το να προσπαθείτε να κοιμηθείτε επιπλέον λεπτά συνήθως δεν λύνει το πρόβλημα. Σε αυτή την περίπτωση, η προτεραιότητα είναι η βελτίωση της ποιότητας και της διάρκειας του ύπνου.

Σε κάθε περίπτωση, αν δυσκολεύεστε να βρείτε το κατάλληλο ωράριο ύπνου, συμβουλευτείτε έναν γιατρό για καθοδήγηση.