Μητσοτάκης – Ερντογάν: Το παρασκήνιο της συνάντησης και το ερώτημα για το μέλλον
Η πρόσφατη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα επιβεβαίωσε την κοινή επιθυμία για διατήρηση της ηρεμίας στο Αιγαίο, παρά τις βαθιές και δομικές διαφωνίες που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές. Σε ένα κλίμα που χαρακτηρίστηκε θετικό και εποικοδομητικό, οι δύο ηγέτες συνομίλησαν για μία ώρα και 45 λεπτά, επιχειρώντας να κρατήσουν ζωντανούς τους διαύλους επικοινωνίας που εγκαινιάστηκαν το 2023.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός έθεσε με ευθύτητα τα κρίσιμα ζητήματα, ζητώντας την άρση του casus belli και την παραπομπή της οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη επίλυσης του Κυπριακού στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ. Από την πλευρά του, ο Τούρκος πρόεδρος επανέφερε τη ρητορική περί «τουρκικής μειονότητας», ζήτησε την εμπλοκή της Άγκυρας στην ευρωπαϊκή άμυνα και επέκρινε τη συνεργασία της Ελλάδας με το Ισραήλ. «Αν δεν λυθεί τώρα, τότε πότε;», διερωτήθηκε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αναφερόμενος στην απειλή πολέμου που δηλητηριάζει τις σχέσεις των δύο χωρών.
Στο παρασκήνιο της συνάντησης, το κλίμα ήταν ήπιο, με τους υπουργούς Εξωτερικών, κ. Γεραπετρίτη και κ. Φιντάν, να συμμετέχουν ενεργά. Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της μετάβασής τους στο δείπνο, όπου παρακάθισε και ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, οι δύο υπουργοί αστειεύτηκαν λέγοντας «σκοτωθήκαμε μέσα», αν και εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την πορεία των συνομιλιών. Στο δείπνο παραβρέθηκαν επίσης ο επιχειρηματίας Βύρων Νικολαΐδης και άλλοι αξιωματούχοι, ενώ η συζήτηση επεκτάθηκε και σε επιχειρηματικά deals μεταξύ ελληνικών και τουρκικών βιομηχανιών.
«Ακόμη και όταν διαφωνούμε, είναι σημαντικό να μην οδηγούμαστε σε κρίσεις και σε εντάσεις», δήλωσε ο πρωθυπουργός, προσθέτοντας πως «είναι καιρός πια να αρθεί κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στις μεταξύ μας σχέσεις». Απαντώντας στον κ. Ερντογάν για τη μειονότητα της Θράκης, ο κ. Μητσοτάκης ξεκαθάρισε πως πρόκειται για θρησκευτική μειονότητα, τονίζοντας: «Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία, μπορούμε όμως να την κάνουμε σύμμαχο, επιλέγοντας τη σύγκλιση, τον διάλογο και την πίστη στο Διεθνές Δίκαιο».
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αν και απέφυγε κάθε αναφορά στο Κυπριακό, σημείωσε πως «παρόλο που τα υφιστάμενα ζητήματα είναι ακανθώδη, δεν είναι άλυτα στη βάση του Διεθνούς Δικαίου, αρκεί να υπάρχει καλή θέληση, εποικοδομητικός διάλογος και βούληση για λύση». Στο πεδίο της Μέσης Ανατολής, ο Τούρκος πρόεδρος ήταν δηκτικός: «Απορρίπτουμε τις πρόσφατες αποφάσεις του Ισραήλ να επεκτείνει τον έλεγχό του στη Δυτική Οχθη και να αποδυναμώσει την Παλαιστινιακή Αρχή. Θα ήθελα να τονίσω ιδιαίτερα ότι η διαρκής ειρήνη και σταθερότητα στη Μέση Ανατολή εξαρτώνται από μια δίκαιη λύση στο παλαιστινιακό ζήτημα με βάση δύο κράτη».
Τέλος, οι δύο ηγέτες βρήκαν κοινό έδαφος στο ζήτημα της Συρίας, με τον κ. Μητσοτάκη να προτείνει τον συντονισμό των υπουργών Οικονομικών για την ανοικοδόμηση της χώρας, γεγονός που θα διευκόλυνε την επιστροφή των προσφύγων στις εστίες τους. Παρά τις διαφορετικές αφετηρίες, η Αθήνα και η Άγκυρα φαίνεται να επιλέγουν τον δρόμο της διαχείρισης των διαφορών, επενδύοντας στη «θετική ατζέντα» και τη σταθερότητα.