Κρίσιμη στιγμή για τη βιοποικιλότητα: Είδη στο χείλος της εξαφάνισης
Η απώλεια βιοτόπων, η αποδάσωση, το παράνομο εμπόριο και η κλιματική αλλαγή απειλούν ολοένα και περισσότερα είδη. Οι περιβαλλοντολόγοι προειδοποιούν ότι ο πλανήτης δεν αντέχει άλλη αναβολή ουσιαστικών μέτρων. Η Fauna & Flora δημοσίευσε τη λίστα "2026 Species to Watch", επισημαίνοντας δέκα είδη σε κρίσιμο σημείο. Ο διευθύνων σύμβουλος της οργάνωσης, Kristian Teleki, τονίζει ότι η λίστα αποτυπώνει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα ευάλωτα είδη, αλλά και τη "φλόγα ελπίδας" μέσα από τις προσπάθειες αντιστροφής της εξαφάνισης.
Το ευρωπαϊκό χέλι, κάποτε κοινό, έχει μειωθεί δραματικά τα τελευταία 25 χρόνια, με τον πληθυσμό του στο Ηνωμένο Βασίλειο να έχει μειωθεί κατά 95%. Η υπεραλίευση, η ρύπανση και το παράνομο εμπόριο είναι οι κύριοι λόγοι. Παίζει κρίσιμο ρόλο στα οικοσυστήματα γλυκού νερού, καθιστώντας επιτακτική την προστασία του.
Ο γιββώνας Cao-vit, που θεωρούνταν εξαφανισμένος μέχρι το 2002, σήμερα αριθμεί μόλις 74 άτομα. Η απώλεια γενετικής ποικιλότητας και ο κίνδυνος καταστροφών απειλούν το είδος. Η Fauna & Flora σχεδιάζει νέα απογραφή το 2026, ελπίζοντας σε θετικό αντίκτυπο από τις προσπάθειες αποκατάστασης.
Η ινδική ταραντούλα του ουράνιου τόξου, με τα ιριδίζοντα χρώματά της, ζει αποκλειστικά στα τροπικά δάση των Western Ghats στην Ινδία. Η μοναδική της εμφάνιση την έχει καταστήσει στόχο του παράνομου εμπορίου κατοικίδιων ζώων. Ερευνητικές ομάδες και τοπικές κοινότητες συνεργάζονται για την προστασία της.
Η μαύρη κιθάρα (Blackchin guitarfish), ενδημική της Μεσογείου και του ανατολικού Ατλαντικού, απειλείται από την υπεραλίευση και τους χαμηλούς ρυθμούς αναπαραγωγής. Οι προσπάθειες επικεντρώνονται στη δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών.
Ο πανγολίνος του Temminck απειλείται από το παράνομο εμπόριο κρέατος. Η δημιουργία κλινικών διάσωσης και επανένταξης στη Μοζαμβίκη αποτελεί ελπίδα για το μέλλον του είδους.
Το γεράκι, που συνδέεται με την ιερακοτροφία, έχει πληγεί από το διεθνές εμπόριο. Με λιγότερα από 30.000 γεράκια στη φύση, οι επιστήμονες προειδοποιούν για ραγδαία μείωση.
Η συννεφιασμένη λεοπάρδαλη γίνεται στόχος κυνηγών για το τρίχωμά της. Το παράνομο εμπόριο και η απώλεια ενδιαιτημάτων έχουν μειώσει τους πληθυσμούς της. Οι περιπολίες υπό την ηγεσία των τοπικών κοινοτήτων αποτελούν κρίσιμο μέτρο προστασίας.
Η ιγκουάνα της Ουτίλα, που ζει στα μαγκρόβια δάση ενός μικρού νησιού στην Ονδούρα, παραμένει απειλούμενη. Ωστόσο, πρόσφατες έρευνες δείχνουν αύξηση του πληθυσμού της, αποδεικνύοντας ότι οι στοχευμένες δράσεις μπορούν να αποδώσουν καρπούς.
Δεν απειλούνται μόνο τα ζώα, αλλά και οι άγριες τουλίπες της Κεντρικής Ασίας, πρόγονοι των καλλιεργούμενων ποικιλιών, κινδυνεύουν από την υπερεκμετάλλευση, την αστικοποίηση και την κλιματική αλλαγή. Η συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες είναι καθοριστική για τη διατήρησή τους.
Η λίστα "2026 Species to Watch" είναι μια υπενθύμιση ότι η προστασία της βιοποικιλότητας είναι εφικτή όταν συνδυάζεται η επιστήμη, η τοπική γνώση και η πολιτική βούληση. Αυτά τα είδη μάς καλούν να δράσουμε – πριν να είναι πολύ αργά.