Η Τεχεράνη αντεπιτίθεται: Το χάος στο Χορμούζ και το μεγάλο ρίσκο του Τραμπ
Οι καταιγιστικοί βομβαρδισμοί των ΗΠΑ και του Ισραήλ μπορεί να κατάφεραν ένα συντριπτικό πλήγμα στην κορυφή της ιρανικής ιεραρχίας, όμως η Τεχεράνη κάθε άλλο παρά διατεθειμένη φαίνεται να συνθηκολογήσει. Η εξόντωση του ανώτατου ηγέτη δεν έφερε το τέλος της σύγκρουσης· αντίθετα, πυροδότησε έναν κύκλο αντιποίνων που εκτείνεται από το στρατηγικό στενό του Ορμούζ μέχρι τα κράτη του Κόλπου, προκαλώντας τριγμούς που απειλούν να ισοπεδώσουν την παγκόσμια οικονομία. Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με μια σειρά από επιλογές, καμία εκ των οποίων δεν στερείται θανάσιμων κινδύνων.
Όλα έδειχναν να εξελίσσονται βάσει σχεδίου για την Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ το πρωί του Σαββάτου, 28ης Φεβρουαρίου. Οι στήλες καπνού που υψώνονταν πάνω από την Τεχεράνη ήταν το αποτέλεσμα ετών κατασκοπείας και χειρουργικών σχεδιασμών. Στα ερείπια ενός κτιριακού συγκροτήματος κείτονταν τα λείψανα του Αλί Χαμενεΐ, μελών της οικογένειάς του και δεκάδων κορυφαίων αξιωματούχων. Ήταν ένα κλασικό πλήγμα «αποκεφαλισμού» της ηγεσίας. Όμως, όπως προειδοποιούσε ο καθηγητής Ρόμπερτ Πέιπ, τέτοιες επιχειρήσεις «ποτέ δεν είναι αποτελεσματικές» σε πολέμους μεταξύ κρατών. Το ιρανικό καθεστώς, οικοδομημένο πάνω σε δεκαετίες υπαρξιακού μίσους κατά της Δύσης, δεν έμεινε με σταυρωμένα τα χέρια.
Η Τεχεράνη έθεσε σε εφαρμογή την «άμυνα μωσαϊκό», μια στρατηγική αποκέντρωσης που προετοίμαζε από το 2005. «Είχαμε είκοσι χρόνια να μελετήσουμε τις αμερικανικές στρατιωτικές ήττες ανατολικά και δυτικά των συνόρων μας. Αντλήσαμε διδάγματα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, τονίζοντας πως αυτή η δομή επιτρέπει στο Ιράν να αποφασίζει το πότε και το πώς θα τελειώσει ο πόλεμος. Παρά το θάνατο του Χαμενεΐ, το καθεστώς φαντάζει «σχεδόν άθικτο» επιχειρησιακά, επιδιώκοντας την επιβίωση, την αποτελεσματική ανταπόδοση και την επέκταση της σύγκρουσης στον χρόνο και τον χώρο.
Η αντεπίθεση εκδηλώθηκε με χιλιάδες drones και πυραύλους που έπληξαν στόχους από τη μαρίνα του Ντουμπάι μέχρι τα πετρελαιοφόρα στις διεθνείς θαλάσσιες οδούς. Η σύρραξη εξαπλώθηκε αστραπιαία στον Λίβανο, ενώ το κλείσιμο του στενού του Χορμούζ στραγγαλίζει την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύθηκαν πάνω από τα 100 δολάρια, προκαλώντας πανικό. Στην Ασία, χιλιάδες οχήματα σχηματίζουν ατελείωτες ουρές στα πρατήρια, ενώ στο Μπανγκλαντές επιστρατεύτηκε ο στρατός για την επιβολή δελτίου στα καύσιμα. Ακόμη και στην Κένυα, οι παραγωγοί τσαγιού είδαν το 20% της παραγωγής τους να μένει απούλητο λόγω του πολέμου.
Στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ και ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ εμφανίζονται ατάραχοι, με τον πρώτο να απαιτεί «παράδοση άνευ όρων» της Τεχεράνης. Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν μια επικίνδυνη αμερικανική υπεροψία. Η Ουάσιγκτον υποτίμησε την αντοχή του Ιράν, πιστεύοντας πως η τεχνητή νοημοσύνη και η αποδυνάμωση της Χαμάς και της Χεζμπολά θα εξασφάλιζαν μια εύκολη νίκη. Αντίθετα, το κόστος για τις ΗΠΑ αυξάνεται ραγδαία, τόσο οικονομικά όσο και στρατιωτικά, καθώς τα πολυδάπανα συστήματα Patriot και THAAD ξοδεύονται μαζικά για την αναχαίτιση φθηνών ιρανικών drones.
Πλέον, το Ιράν «θέτει υπό ομηρία την παγκόσμια οικονομία για να θέσει υπό πίεση τον Τραμπ», ο οποίος βλέπει τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου να πλησιάζουν εν μέσω ακρίβειας. Οι επιλογές του προέδρου είναι οριακές: είτε να ανακηρύξει μια πρόωρη νίκη και να αποσυρθεί, αφήνοντας το Ιράν να συνεχίσει τις εχθροπραξίες, είτε να προχωρήσει σε μια επικίνδυνη χερσαία επέμβαση, είτε να αναθέσει τον πόλεμο σε ένοπλη εσωτερική αντιπολίτευση. Ενώ το Ιράν κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα «κράτος-ζόμπι» που αδυνατεί να πληρώσει μισθούς, η ικανότητά του να προκαλεί χάος παραμένει η ισχυρότερη ασπίδα του. Το αν ο πόλεμος των 12 ημερών θα οδηγήσει σε λαϊκή εξέγερση ή σε μια ατέρμονη περιφερειακή ανάφλεξη παραμένει το μεγάλο ερώτημα που κρατά την ανθρωπότητα σε αγωνία.