Η φράση «Είναι στο DNA μας» αποτελεί κομμάτι της καθημερινότητάς μας, όμως η πραγματική ιστορία πίσω από την ανακάλυψη του γενετικού κώδικα παραμένει άγνωστη στους περισσότερους. Πρόσφατο αφιέρωμα του National Geographic φέρνει στο φως τον επιστήμονα που, ήδη από τον 19ο αιώνα, έθεσε τις βάσεις για τη μελέτη της ζωής, πολύ πριν η παγκόσμια δόξα καταλήξει σε άλλους.

Αν και η ανακάλυψη του DNA αποδίδεται συνήθως στους Τζέιμς Γουότσον και Φράνσις Κρικ, οι οποίοι παρουσίασαν τη δομή της διπλής έλικας το 1953, η επιστημονική κοινότητα υπογραμμίζει πλέον πως το επίτευγμά τους δεν θα ήταν δυνατό χωρίς το έργο του Φρίντριχ Μίσερ. Ήταν το 1869 όταν ο Ελβετός επιστήμονας απομόνωσε μια μυστηριώδη ουσία στον πυρήνα ενός κυττάρου, μια ανακάλυψη που πέρασε απαρατήρητη τότε, αλλά έμελλε να αλλάξει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την ίδια την έννοια της ζωής.

Εξετάζοντας πύον από χρησιμοποιημένους επιδέσμους, ο Μίσερ πέτυχε να απομονώσει το «νουκλεϊκό οξύ», το οποίο πλέον θεωρείται το τέταρτο σημαντικό βιομόριο, μαζί με τα λιπίδια, τους υδατάνθρακες και τις πρωτεΐνες. Η συντάκτρια του National Geographic σημειώνει πως η επιρροή του Μίσερ παρέμεινε υποφωτισμένη επειδή ο ίδιος ήταν δεκαετίες μπροστά από την εποχή του. «Όταν μιλάμε για DNA, ξεκινάμε με τον Μίσερ» τονίζει η Νιράτζα Σανκαράν, καθηγήτρια στο Yale.

Γεννημένος το 1844 στη Βασιλεία της Ελβετίας από οικογένεια γιατρών, ο Μίσερ στράφηκε στην έρευνα λόγω προβλημάτων ακοής που του προκάλεσε ο τυφοειδής πυρετός στην παιδική του ηλικία. Το 1868 μετακόμισε στη Γερμανία για να εργαστεί στο εργαστήριο του Φέιξ Χοπ-Σίλερ, θεμελιωτή της βιοχημείας. Εκεί άρχισε να μελετά τα λευκά αιμοσφαίρια συλλέγοντας πύον από νοσοκομειακούς επιδέσμους, καθώς τα αντισηπτικά δεν ήταν ακόμη διαθέσιμα.

Χρησιμοποιώντας πεψίνη, ιώδιο και αλκοόλη, προσπάθησε να διασπάσει γνωστά βιομόρια, αλλά βρέθηκε μπροστά σε κάτι αινιγματικό. Ονόμασε τη νέα ουσία «νουκλεΐνη», επειδή την είχε διαχωρίσει από τον πυρήνα των κυττάρων. Ο δρόμος προς την επιστημονική δόξα ήταν δύσκολος, καθώς ο Χοπ-Σίλερ χρειάστηκε δύο χρόνια για να επαληθεύσει την ανακάλυψη. Τελικά, το 1871, ο Μίσερ δημοσίευσε τη δουλειά του με τον τίτλο «Σχετικά με τη Χημική Σύνθεση των Πυωδών Κυττάρων», «θάβοντας» την ουσία της ανακάλυψης στη σελίδα δεκαεννέα.

Η ατυχία του Μίσερ συνεχίστηκε όταν το 1889 ο μαθητής του, Ρίτσαρντ Άλτμαν, επινόησε τον όρο «νουκλεϊκό οξύ», μια κίνηση που ο βιολόγος Κέρστεν Χολ περιγράφει ως ένα είδος πνευματικής κλοπής που υποβάθμισε το έργο του δασκάλου του. Μόνο το 1953, με την παρουσίαση της διπλής έλικας από τους Γουότσον και Κρικ, η επιστήμη απέκτησε τα απτά στοιχεία που έλειπαν από την εποχή του Μίσερ.

Ο Φρίντριχ Μίσερ πέθανε από φυματίωση το 1895, έχοντας παρομοιάσει τον εαυτό του με τον Σίσυφο της μυθολογίας. Η κληρονομιά του, ωστόσο, παραμένει ζωντανή, υπενθυμίζοντάς μας πως η επιστήμη είναι ένα ομαδικό άθλημα που απαιτεί χρόνο και αλυσιδωτές ανακαλύψεις για να αλλάξει την πορεία της ανθρωπότητας.