Γροιλανδία: Τα σχέδια της Ευρώπης για να αντιμετωπίσει τον Τραμπ
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φαίνεται πως αναζητούν πλέον ένα συγκεκριμένο σχέδιο απέναντι στις επιθετικές βλέψεις του Αμερικανού προέδρου. Σύμφωνα με το Politico, οι Ευρωπαίοι δεν αγνοούν τη ρητορική Τραμπ και αναζητούν απεγνωσμένα σχέδιο για να τον εμποδίσουν. «Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για μια ευθεία σύγκρουση με τον Τραμπ. Έχει κορυφώσει την επιθετικότητά του και πρέπει να ανεβάσουμε ταχύτητες», φέρεται να δήλωσε χαρακτηριστικά Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Το Politico μίλησε με αξιωματούχους, διπλωμάτες, αναλυτές και άτομα με γνώση των διαδικασιών στο ΝΑΤΟ, προκειμένου να σκιαγραφήσει πώς η Ευρώπη θα μπορούσε να αντιδράσει απέναντι στον Αμερικανό πρόεδρο. «Άπαντες είναι σαστισμένοι και χωρίς σαφή γνώση για το τι εργαλεία έχουμε στα χέρια μας», είπε ένας Δανός πρώην βουλευτής, τονίζοντας την ανάγκη για άμεσες απαντήσεις.
Χθες, το Politico παρουσίασε τα πιθανά βήματα του Τραμπ για την απόκτηση της Γροιλανδίας. Σήμερα αναλύει τις πιθανές αντιδράσεις της Ευρώπης. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τέσσερις είναι οι βασικές επιλογές:
Ο Τραμπ ισχυρίζεται πως η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας για τα συμφέροντα των ΗΠΑ σε θέματα ασφάλειας, κατηγορώντας τη Δανία ότι δεν την προστατεύει επαρκώς από την κινεζική και ρωσική δραστηριότητα στην Αρκτική. Το Politico αναφέρει ότι η πιο άμεση λύση θα ήταν ένας διακανονισμός έπειτα από διαπραγματεύσεις, που θα επέτρεπε στον Τραμπ να το παρουσιάσει ως νίκη, ενώ παράλληλα θα διατηρούσε την αξιοπρέπεια της Δανίας και της Γροιλανδίας.
Πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ πρότεινε τη μεσολάβηση της Συμμαχίας μεταξύ της Γροιλανδίας, της Δανίας και των ΗΠΑ, αναφέροντας το παράδειγμα Ελλάδας και Τουρκίας. Ο πρεσβευτής του ΝΑΤΟ στις ΗΠΑ, Μάθιου Γουιτάκερ, δήλωσε ότι ο Τραμπ και οι σύμβουλοί του θεωρούν πως η Γροιλανδία δεν προστατεύεται επαρκώς, καθώς «οι πάγοι λιώνουν και οι δρόμοι στην Αρκτική και στον Βορρά ανοίγουν… η Γροιλανδία γίνεται ένας πολύ σοβαρός κίνδυνος για την ασφάλεια της ηπειρωτικής χώρας των ΗΠΑ».
Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ εξετάζουν νέες προτάσεις προς τον Τραμπ για την ενίσχυση της ασφάλειας της Γροιλανδίας, παρά την άποψη ότι η απειλή από ρωσικά και κινεζικά πλοία είναι υπερβολική. Σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες του NATO, η Συμμαχία θα πρέπει να επιταχύνει τις αμυντικές δαπάνες για την Αρκτική, να διεξάγει περισσότερες στρατιωτικές ασκήσεις και να αναπτύξει στρατεύματα για την υπεράσπιση της Γροιλανδίας, καθησυχάζοντας παράλληλα τις ΗΠΑ. Προτείνουν επίσης ένα σχέδιο για «Αρκτική Φρουρά», παρόμοιο με την «Ανατολική Φρουρά» και τη «Φρουρά της Βαλτικής». Ένας διπλωμάτης τόνισε ότι «οτιδήποτε μπορεί να γίνει» για την ενίσχυση της παρουσίας της Συμμαχίας κοντά στη Γροιλανδία.
Ο Τραμπ ενδιαφέρεται επίσης για τα τεράστια ορυκτά κοιτάσματα και τα πιθανά αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου της Γροιλανδίας. Ωστόσο, η εξόρυξη πόρων από το αφιλόξενο έδαφός της είναι δύσκολη και δαπανηρή, καθιστώντας τη λιγότερο ανταγωνιστική σε σύγκριση με τις κινεζικές εισαγωγές.
Οι απεσταλμένοι της Δανίας αναφέρουν ότι προσπάθησαν να υποστηρίξουν τις επενδύσεις στη Γροιλανδία, αλλά οι Ευρωπαίοι δεν ήταν δεκτικοί, αν και ένας διπλωμάτης της Ε.Ε. δήλωσε ότι η στάση αυτή αλλάζει. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει στηρίξει το κίνημα για την ανεξαρτησία της Γροιλανδίας, με το σκεπτικό ότι εάν η περιοχή αποχωρήσει από το Βασίλειο της Δανίας και συνάψει συμφωνία με τις ΗΠΑ, θα κατακλυστεί από αμερικανικά κεφάλαια.
Ενώ ο Τραμπ δεν έχει αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικής ισχύος για την κατάληψη της Γροιλανδίας, επιθυμεί η περιοχή να ενταχθεί στις ΗΠΑ με τη θέλησή της. Η Ε.Ε. και η Δανία προσπαθούν να πείσουν τους κατοίκους της Γροιλανδίας ότι μπορούν να τους προσφέρουν μια καλύτερη συμφωνία. Οι Βρυξέλλες σκοπεύουν να αυξήσουν τις δαπάνες τους για τη Γροιλανδία σε περισσότερο από το διπλάσιο από το 2028, στο πλαίσιο μακροπρόθεσμων σχεδίων. Η Ε.Ε. θα διπλασιάσει σχεδόν τις δαπάνες της στα 530 εκατ. ευρώ για μια επταετία που θα ξεκινά από το 2028. Η Γροιλανδία θα μπορεί επίσης να υποβάλει αίτηση για επιπλέον χρηματοδότηση 44 εκατ. ευρώ από την Ε.Ε. που προορίζεται για απομακρυσμένες περιοχές που συνδέονται με ευρωπαϊκές χώρες.
Η υποστήριξη από τη Δανία και την Ευρώπη επικεντρώνεται κυρίως στην κοινωνική πρόνοια, την υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και την πράσινη μετάβαση. Σύμφωνα με τα νέα σχέδια δαπανών, η στήριξη αυτή θα επεκταθεί και στην ανάπτυξη της ικανότητας του νησιού να εξορύσσει ορυκτούς πόρους. Ο Κούνο Φένκερ, βουλευτής της αντιπολίτευσης της Γροιλανδίας που υποστηρίζει την ανεξαρτησία, δήλωσε: «Έχουμε πάρα πολλούς ανθρώπους [που ζουν] κάτω από το όριο της φτώχειας και οι υποδομές στη Γροιλανδία υστερούν, ενώ οι πόροι μας εξαντλούνται χωρίς καλό κέρδος για τη Γροιλανδία, αλλά κυρίως για τις δανέζικες εταιρείες».
Μια ελκυστική προσφορά από τη Δανία και την Ε.Ε. θα μπορούσε να αποτρέψει τους Γροιλανδούς από το να στραφούν προς τις ΗΠΑ.
Η Ε.Ε. διαθέτει τον Μηχανισμό κατά του Εξαναγκασμού, ένα «εμπορικό μπαζούκας» που δημιουργήθηκε μετά την πρώτη θητεία Τραμπ, επιτρέποντάς της να προχωρήσει σε οικονομικά αντίποινα κατά χωρών με εχθρική εμπορική πολιτική. Η Ε.Ε. απείλησε να χρησιμοποιήσει τον μηχανισμό μετά την επιβολή δασμών από τον Τραμπ, αλλά η πρωτοβουλία «πάγωσε» τον Ιούλιο, όταν οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία.
Ωστόσο, με τις ΗΠΑ να συνεχίζουν να επιβάλλουν δασμούς στην Ε.Ε., οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να επαναφέρουν το μέτρο στο τραπέζι, πείθοντας τον Τραμπ ότι αυτή τη φορά μιλούν σοβαρά.
Σε περίπτωση στρατιωτικής επέμβασης των ΗΠΑ στη Γροιλανδία, οι Ευρωπαίοι δεν έχουν πολλά όπλα για να αποτρέψουν κάτι τέτοιο. Ο Τόμας Κρόσμπι, καθηγητής Στρατιωτικών Επιχειρήσεων στο Βασιλικό Κολέγιο Άμυνας της Δανίας, εκτιμά ότι «δεν πρόκειται να υπάρξει προληπτική επίθεση κατά των Αμερικανών πριν καταλάβουν τη Γροιλανδία. Κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με πράξη πολέμου». Σύμφωνα με τον ίδιο, μια στρατιωτική απάντηση θα εξαρτηθεί από το μέγεθος της επίθεσης.
Σε περίπτωση σφοδρής επίθεσης από τις ΗΠΑ, ο στρατός της Δανίας οφείλει να αναλάβει δράση χωρίς να περιμένει διαταγές. Διπλωμάτης της Ε.Ε. δήλωσε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο αποστολής στρατευμάτων στη Γροιλανδία εάν η Δανία το ζητήσει, με το Βερολίνο και το Παρίσι να μπορούν να στείλουν στρατιωτικές δυνάμεις για να αποτρέψουν μια ενδεχόμενη εισβολή.
Αν και είναι απίθανο αυτές οι δυνάμεις να αντισταθούν αποτελεσματικά σε μια αμερικανική εισβολή, θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά. Ο Κρόσμπι υποστηρίζει τη στρατηγική του tripwire, η οποία θα μπορούσε να αναγκάσει τον αμερικανικό στρατό να υποχωρήσει ή να χρησιμοποιήσει βία, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι «αυτό το πλάνο μπορεί να έχει υψηλό τίμημα. Είναι εντελώς ανεξερεύνητο έδαφος και είναι πολύ πιθανό να χαθούν ανθρώπινες ζωές».