Μετά από 50 χρόνια απουσίας, οι ΗΠΑ δρομολογούν την επιστροφή τους στη Σελήνη το 2026, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή στην εξερεύνηση του διαστήματος. Παράλληλα, το 2026 θα δούμε την πρώτη αποστολή στους δορυφόρους του Άρη και τη δημιουργία νέων χαρτών του ουρανού με δισεκατομμύρια άστρα.

Το αμερικανικό πρόγραμμα Apollo, που έστειλε τους πρώτους ανθρώπους στη Σελήνη, ολοκληρώθηκε το 1973. Πλέον, τη σκυτάλη παίρνει το πρόγραμμα Artemis, με αναφορά στην αδελφή του Απόλλωνα στην ελληνική μυθολογία.

Η αποστολή Artemis Ι, που πραγματοποίησε έναν μη επανδρωμένο γύρο της Σελήνης το 2022, ήταν η πρόβα τζενεράλε για την Artemis II, μια παρόμοια αποστολή με τρεις Αμερικανούς και έναν Καναδό αστροναύτη.

Αυτό το δεκαήμερο ταξίδι θα θυμίζει την ιστορική αποστολή Apollo 8 του 1968, όπου αστροναύτες της NASA πέταξαν πρώτη φορά γύρω από τη Σελήνη.

Στόχος της NASA είναι να επιβεβαιώσει την ασφάλεια της κάψουλας Orion, η οποία θα χρησιμοποιηθεί και στις επόμενες αποστολές του προγράμματος.

Η εκτόξευση της Artemis II έχει προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο, αλλά δεν αποκλείεται να μετατεθεί αργότερα μέσα στο 2026.

Τον Αύγουστο αναμένεται η εκτόξευση της κινεζικής αποστολής Chang’e-7, μιας σεληνακάτου που θα επιχειρήσει να προσεδαφιστεί κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης, όπου εκτιμάται ότι υπάρχουν μεγάλες ποσότητες πάγου.

Η Κίνα φιλοδοξεί να στείλει ανθρώπους στη Σελήνη το 2030 και τον Αύγουστο που μας πέρασε δοκίμασε για πρώτη φορά τη σεληνάκατο Lanyue.

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να προλάβουν τις εξελίξεις.

Η NASA αρχικά είχε προγραμματίσει την πρώτη προσσελήνωση αστροναυτών για το 2027 με την Artemis III, αλλά την ανέβαλε για τουλάχιστον έναν χρόνο, λόγω καθυστέρησης στην ανάπτυξη του Starship, του νέου σκάφους της SpaceX.

Σύμφωνα με το σχέδιο, οι αστροναύτες θα ξεκινούν από τη Γη με το σκάφος Orion της NASA. Όταν φτάνουν στη Σελήνη, θα μεταβιβάζονται στο Starship της SpaceX για την τελική κάθοδο στην επιφάνεια.

Η κυβέρνηση Τραμπ, ανήσυχη με την καθυστέρηση, είχε δηλώσει τον Νοέμβριο ανοιχτή σε εναλλακτικές λύσεις. Τον Δεκέμβριο, ο Αμερικανός πρόεδρος υπέγραψε διάταγμα για την πρώτη προσσελήνωση το 2028.

Εάν η SpaceX δεν είναι έτοιμη έγκαιρα, η NASA μπορεί να αναθέσει την αποστολή Artemis III στην Blue Origin, την εταιρεία του Τζεφ Μπέζος, η οποία σχεδιάζει να εκτοξεύσει τη σεληνάκατο Blue Moon το 2026.

Η μοναδική ολική ηλιακή έκλειψη του 2026 θα συμβεί στις 12 Αυγούστου, όταν η Σελήνη θα περάσει ανάμεσα από τη Γη και τον Ήλιο.

Η σκιά του φεγγαριού θα ξεκινήσει από τη βόρεια Ρωσία και θα κινηθεί προς τον Αρκτικό Ωκεανό, μετά νότια προς Γροιλανδία και Ισλανδία. Θα συνεχίσει στον Ατλαντικό και θα καταλήξει στη Μεσόγειο.

Τουρίστες αναμένονται στην Ισλανδία και την Ισπανία για να παρακολουθήσουν την έκλειψη.

Στην Ελλάδα, το φαινόμενο θα είναι ορατό ως μερική έκλειψη.

Το αμερικανικό Παρατηρητήριο Vera Rubin στη Χιλή, εξοπλισμένο με τη μεγαλύτερη ψηφιακή κάμερα που κατασκευάστηκε, προσφέρει στους αστρονόμους έναν νέο τρόπο να παρατηρούν τον ουρανό.

Η δεκαετής αποστολή του ξεκινά το 2026. Το τηλεσκόπιο του Vera Rubin, ικανό να διακρίνει ένα μπαλάκι του γκολφ από 24 χιλιόμετρα, θα χαρτογραφεί ολόκληρο τον ουρανό του νοτίου ημισφαιρίου κάθε λίγες ημέρες, καταγράφοντας μεταβολές σε 37 δισεκατομμύρια άστρα και συλλέγοντας 15 terabyte δεδομένων κάθε βράδυ.

Το Vera Rubin θα δημιουργήσει νέους χάρτες του Γαλαξία, θα αναζητήσει μικρά αντικείμενα στο Ηλιακό Σύστημα και θα προσπαθήσει να λύσει το μυστήριο της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας.

Το επόμενο διαστημικό τηλεσκόπιο της NASA, το Roman, θα προσφέρει την ίδια ευκρίνεια με το Hubble, αλλά με 100 φορές μεγαλύτερο οπτικό πεδίο.

Το τηλεσκόπιο, προς τιμήν της Νάνσι Ρόμαν, της πρώτης γυναίκας διευθύντριας Αστρονομίας της NASA, προγραμματίζεται να εκτοξευτεί το αργότερο τον Μάιο του 2027. Η NASA ελπίζει να επισπεύσει την εκτόξευση το φθινόπωρο του 2026.

Το Roman, σχεδιασμένο να βλέπει στο ορατό και το υπέρυθρο τμήμα του φάσματος, θα αναζητήσει νέους εξωπλανήτες, θα μελετήσει την εξέλιξη του Σύμπαντος και θα προσφέρει νέα στοιχεία για τη σκοτεινή ενέργεια.

Το 2026, η Ιαπωνία θα εκτοξεύσει την αποστολή MMX στους δορυφόρους του Άρη, Φόβο και Δείμο.

Το σκάφος θα συλλέξει τα πρώτα δείγματα από την επιφάνεια του Φόβου και θα τα φέρει στη Γη το 2031, μια σημαντική εξέλιξη για την πλανητική επιστήμη.

Η αποστολή ίσως αποκαλύψει αν οι δύο δορυφόροι είναι κομμάτια του Άρη που εκτοξεύτηκαν στο Διάστημα από αρχαίες συγκρούσεις ή αστεροειδείς που αιχμαλωτίστηκαν από το βαρυτικό πεδίο του Άρη.

Η Ιαπωνία έχει εμπειρία στη συλλογή δειγμάτων από διαστημικά αντικείμενα. Το 2010, η αποστολή Hayabusa έφερε δείγματα του αστεροειδή Itokawa, και το Hayabusa2 έφερε το 2018 δείγματα από τον αστεροειδή Ryugu.