Στην καρδιά του πιο αφιλόξενου περιβάλλοντος της Γης, εκεί όπου ο χρόνος μοιάζει να παγώνει, η ελληνική σημαία κυματίζει με έναν σκοπό που ξεπερνά τα σύνορα της επιστήμης. Η δεύτερη επίσημη ερευνητική αποστολή της χώρας μας στην Ανταρκτική είναι πλέον γεγονός, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για την ελληνική παρουσία στις πολικές ζώνες. Για 21 ημέρες, η αποστολή επιχειρεί να αφήσει ένα ανεξίτηλο αποτύπωμα σε μια περιοχή που επηρεάζει άμεσα το παγκόσμιο κλίμα και τις διεθνείς ισορροπίες.

Η βάση St. Kliment Ohridski στο νησί Livingston, μέρος του συμπλέγματος των South Shetland Islands, μετατρέπεται σε ορμητήριο για δύο Ελληνίδες που αψηφούν τα όρια. Η Ελένη Κυτίνου, βιολόγος από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, και η Διονυσία – Χριστίνα Ρηγάτου, ωκεανογράφος από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, εργάζονται καθημερινά σε ένα περιβάλλον όπου οι θερμοκρασίες κυμαίνονται από 2 έως -15 βαθμούς Κελσίου. Η αποστολή τους, η οποία πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Βουλγαρικό Ινστιτούτο Ανταρκτικής, περιλαμβάνει επιστημονικές καταδύσεις σε νερά μόλις 2 βαθμών – ένα εγχείρημα πρωτοφανές και άκρως απαιτητικό.

Στόχος των δύο ερευνητριών είναι η λεπτομερής χαρτογράφηση του παράκτιου τροφικού πλέγματος, από το φυτοπλαγκτόν και το ζωοπλαγκτόν μέχρι τα ψάρια και τους ανώτερους θηρευτές. Η έρευνα αυτή αποσκοπεί στην καταγραφή της βιομάζας και τη διαπίστωση του τρόπου με τον οποίο μεταβάλλεται το οικοσύστημα υπό την ασφυκτική πίεση της κλιματικής αλλαγής. Η προετοιμασία τους ξεκίνησε μήνες πριν, με εξειδικευμένες δοκιμές και προσομοιώσεις στη Λίμνη Δόξα της ορεινής Κορινθίας, καθώς στους πάγους της Ανταρκτικής κάθε λάθος μπορεί να κοστίσει ακριβά.

Πίσω από αυτό το στρατηγικό εγχείρημα βρίσκεται η Ελληνική Εταιρεία Πολικών Ζωνών, η οποία επιδιώκει τη συστηματική εδραίωση της χώρας μας στην περιοχή. Ο στρατηγικός σύμβουλος της Εταιρείας, Συμεών Κωνσταντινίδης, ξεκαθαρίζει τη σημασία της αποστολής: «Η Ανταρκτική δεν είναι μια μακρινή, εξωτική ιστορία. Είναι κομβικό σημείο για το παγκόσμιο κλίμα και για τη διεθνή επιστημονική και γεωπολιτική συζήτηση. Αν δεν έχεις φυσική παρουσία και πραγματική έρευνα, δεν έχεις λόγο στο τραπέζι των αποφάσεων». Τα στοιχεία που συλλέγονται, μέρος των οποίων προέρχεται και από την περιοχή της Juan Carlos I Base, θα παρουσιαστούν σε διεθνή συνέδρια, ενισχύοντας το επιστημονικό προφίλ της Ελλάδας.

Όπως υπογραμμίζει ο κ. Κωνσταντινίδης, «Κάθε αποστολή, κάθε δημοσίευση, κάθε συνεργασία αποδεικνύει ότι η Ελλάδα δεν είναι απλός παρατηρητής. Δημιουργεί τεκμήρια. Και αυτά τα τεκμήρια είναι που ανοίγουν τον δρόμο για πιο μόνιμη παρουσία, ακόμη και για μια μελλοντική ελληνική βάση». Η παρουσία των δύο Ελληνίδων επιστημόνων σε αυτό το ακραίο περιβάλλον δεν είναι μόνο μια ερευνητική επιτυχία, αλλά και ένας ισχυρός συμβολισμός για τη νέα γενιά, αποδεικνύοντας ότι η ελληνική υπογραφή μπαίνει πλέον ενεργά στη μάχη για τη διάσωση του πλανήτη.