Το φάντασμα της ενεργειακής κρίσης επιστρέφει πάνω από την Ευρώπη, με το πετρέλαιο να σκαρφαλώνει ξανά σε τριψήφια νούμερα και τις γεωπολιτικές φλόγες στη Μέση Ανατολή να προκαλούν συναγερμό. Η ελληνική κυβέρνηση, βλέποντας το βαρέλι να αγγίζει τα 100 δολάρια, προετοιμάζεται πυρετωδώς για να προλάβει ένα νέο κύμα ακρίβειας που απειλεί την καθημερινότητα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Στο Μέγαρο Μαξίμου έχουν ήδη ανασυρθεί από το συρτάρι τα δοκιμασμένα όπλα του 2022, καθώς η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας δεν αφήνει περιθώρια για εφησυχασμό.

Το πρώτο επιχειρησιακό σχέδιο βρίσκεται ήδη στο τραπέζι και περιλαμβάνει τη χορήγηση fuel pass και power pass, ενώ εξετάζονται και νέα, εξειδικευμένα μέτρα στήριξης. Ωστόσο, η πρώτη γραμμή άμυνας εστιάζει στην πάταξη της αισχροκέρδειας στην αγορά των καυσίμων, με την επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους να αποτελεί το βασικό σενάριο που συζητήθηκε στη σύσκεψη του Πρωθυπουργού με τους συναρμόδιους υπουργούς Ενέργειας και Ανάπτυξης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να λάβει τις οριστικές αποφάσεις αμέσως μετά την επιστροφή του από το Παρίσι.

«Η στάση της κυβέρνησης τόσο στον κορωνοϊό όσο και στην ενεργειακή κρίση του 2022 έδειξε ότι κινούμαστε νωρίτερα από άλλες χώρες. Το ίδιο θα γίνει και τώρα, θα βάλουμε το θέμα στις σωστές του διαστάσεις και θα κινηθούμε γρήγορα αλλά όχι πρόχειρα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης. Ο ίδιος υπογράμμισε πως προτεραιότητα είναι να μην υπάρξουν φαινόμενα αισχροκέρδειας: «Σε αυτό θα είμαστε αδιαπραγμάτευτοι. Θέλω το μήνυμα να είναι σαφές προς όλους όσοι σκέφτονται να αισχροκερδήσουν. Η κυβέρνηση θα κινηθεί ταχύτατα και αποφασιστικά».

Οι επόμενες 15 ημέρες θεωρούνται από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ως οι πλέον κρίσιμες για την εξέλιξη της κατάστασης. Στόχος είναι να περιοριστεί το ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία και την παραγωγή, προτού οι αυξήσεις περάσουν σε ολόκληρη την αγορά και τροφοδοτήσουν νέο κύμα πληθωρισμού. Το ζήτημα αναμένεται να τεθεί ψηλά στην ατζέντα της ευρωπαϊκής συζήτησης, με κομβική ημερομηνία τη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης στις 19 Μαρτίου.

Οι εξελίξεις αυτές ανατρέπουν σε μεγάλο βαθμό τις παραδοχές πάνω στις οποίες στηρίχθηκε ο φετινός προϋπολογισμός. Οι προβλέψεις για το 2026 είχαν βασιστεί σε μέση τιμή πετρελαίου περίπου στα 62 δολάρια το βαρέλι, ενώ πλέον οι τιμές κινούνται πολύ υψηλότερα. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους βρίσκεται στο τραπέζι μια ολόκληρη «εργαλειοθήκη» μέτρων. Κυβερνητικά στελέχη ξεκαθαρίζουν ότι η βασική κατεύθυνση δεν είναι η λήψη γενικευμένων μέτρων, αλλά στοχευμένων παρεμβάσεων, κυρίως για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.

Όλα πλέον εξαρτώνται από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Αν οι αυξήσεις στις διεθνείς τιμές μεταφέρονται σταδιακά και στη λιανική αγορά, η ενεργοποίηση των ενισχύσεων θεωρείται πιθανή εντός των επόμενων 15 ημερών, με την κυβέρνηση να δηλώνει έτοιμη για όλα τα σενάρια προκειμένου να προστατεύσει την οικονομία.