Το κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο, που χαρακτηρίζεται από την ασυνήθιστη άνοδο της θερμοκρασίας των υδάτων στον Ειρηνικό Ωκεανό, επιστρέφει με μια ένταση που προκαλεί παγκόσμιο συναγερμό. Τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα αποκαλύπτουν πως η θερμοκρασία στην καρδιά του ωκεανού άγγιξε τους 3,05°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020, καταρρίπτοντας το προηγούμενο ιστορικό υψηλό των 3,02°C που είχε καταγραφεί στα τέλη Νοεμβρίου του 2015.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι το φαινόμενο αποκτά πλέον διαστάσεις «Γκοτζίλα», με αναλύσεις να υποδεικνύουν πως πρόκειται πιθανότατα για το ισχυρότερο Ελ Νίνιο των τελευταίων 1.000 ετών. Ο διακεκριμένος επιστήμονας Ζακ Χάουσφαδερ υπογραμμίζει πως η αύξηση της θερμοκρασίας στον Ειρηνικό ενδέχεται να φτάσει έως και τους 4,0°C κατά την κορύφωσή του. Πρόκειται για επίπεδα που ξεπερνούν δραματικά κάθε προηγούμενο επεισόδιο στα 150 χρόνια των σύγχρονων μετεωρολογικών αρχείων. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, οποιαδήποτε άνοδος της θερμοκρασίας πάνω από 0,5°C θεωρείται Ελ Νίνιο, ενώ τιμές πάνω από 2°C κατατάσσουν το φαινόμενο στην κατηγορία του «πολύ ισχυρού» ή «Super Ελ Νίνιο».

Αυτή η τεράστια ποσότητα θερμότητας διοχετεύεται σε μια ατμόσφαιρα ήδη επιβαρυμένη από την ανθρωπογενή υπερθέρμανση λόγω της χρήσης ορυκτών καυσίμων. Ο διπλός εφιάλτης αναμένεται να καταρρίψει ολοσχερώς τα θερμοκρασιακά ρεκόρ, καθιστώντας τα επόμενα έτη τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ. Ο Χάουσφαδερ προειδοποιεί πως τα προηγούμενα ισχυρά επεισόδια του 1997/1998 και του 2015/2016 ωχριούν μπροστά στη δυναμική του τρέχοντος συμβάντος, το οποίο αφήνει εκείνα τα παλαιότερα επεισόδια πολύ πίσω.

Οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις αναμένεται να είναι κολοσσιαίες. Ενδεικτικά, ενώ η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008 μείωσε το ΑΕΠ κατά 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, το Super Ελ Νίνιο του 1997-98 προκάλεσε απώλειες ύψους 5,7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων – ένα μέγεθος που το σημερινό φαινόμενο έχει ήδη προσπεράσει. Η καθηγήτρια Φριντερίκε Ότο από το Imperial College του Λονδίνου τόνισε: «Αυτό το φαινόμενο αποτελεί μια τεράστια ανακατανομή ενέργειας στο κλιματικό σύστημα και είναι εξαιρετικά επικίνδυνο επειδή εξελίσσεται πάνω σε ένα ήδη πολύ θερμότερο, ανθρωπογενώς επηρεασμένο κλίμα. Έτσι, σε πολλά μέρη του κόσμου θα δούμε πρωτοφανείς ακραίες θερμοκρασίες, με όλες τις συνέπειες που συνεπάγεται αυτό για την υγεία, τη διατροφική ασφάλεια και την πρόσβαση σε νερό».

Σε μια δραματική έκκληση, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η επιστήμη δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας: ο πλανήτης βρίσκεται σε αχαρτογράφητα νερά και ο κόσμος βρίσκεται στη ζώνη κινδύνου των ακραίων καιρικών φαινομένων. Ο αγώνας πλέον είναι μεταξύ των αυξανόμενων κινδύνων και της δικής μας δέσμευσης για ανάληψη κλιματικής δράσης».

Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) έχει ξεκινήσει τη μεγαλύτερη κινητοποίηση στην 50χρονη ιστορία του για την υποστήριξη των εθνικών μετεωρολογικών υπηρεσιών, με στόχο την παροχή έγκαιρων προειδοποιήσεων που θα σώσουν ανθρώπινες ζωές. Ωστόσο, καθώς η καύση ορυκτών καυσίμων συνεχίζεται, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι κάθε μελλοντικό Ελ Νίνιο θα εκδηλώνεται σε ένα περιβάλλον όλο και πιο θερμό, καθιστώντας την προσαρμογή των τοπικών κοινωνιών σχεδόν αδύνατη.