Οι χημικές ουσίες PFAS, που έχουν κερδίσει το προσωνύμιο «παντοτινά χημικά» λόγω της εξαιρετικής τους ανθεκτικότητας, φαίνεται πως κρύβουν έναν σοβαρό κίνδυνο για την υγεία. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Jiao Tong της Σανγκάης, η οποία είδε το φως της δημοσιότητας στο περιοδικό «Frontiers in Aging», οι ουσίες αυτές επιταχύνουν τη βιολογική γήρανση, με τους άνδρες μέσης ηλικίας να αποτελούν την πλέον ευάλωτη ομάδα.

Τα στοιχεία προκαλούν προβληματισμό, καθώς οι συγκεκριμένες ενώσεις διαθέτουν πανίσχυρους μοριακούς δεσμούς που καθιστούν τη διάσπασή τους σχεδόν αδύνατη. Η παρουσία τους είναι κυριολεκτικά παντού: από αντικολλητικά σκεύη και αδιάβροχα υφάσματα μέχρι αφρούς πυρόσβεσης, συσκευασίες τροφίμων και προϊόντα καθαρισμού. Ακόμη και η επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης βασίζεται σε νέα PFAS για τη λειτουργία των data centers. Η ρύπανση που προκαλούν ανιχνεύεται πλέον στο νερό, το έδαφος και τους ανθρώπινους ιστούς, έχοντας ήδη συνδεθεί με μορφές καρκίνου, παχυσαρκία, υπογονιμότητα και ορμονικές διαταραχές.

Στο πλαίσιο της μελέτης, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 326 άτομα που συμμετείχαν στην αμερικανική Εθνική Έρευνα Εξέτασης Υγείας και Διατροφής NHANES. Εξετάζοντας δείγματα αίματος, μέτρησαν τις συγκεντρώσεις έντεκα διαφορετικών PFAS και μελέτησαν τη «μεθυλίωση» του DNA, έναν κρίσιμο δείκτη που ρυθμίζει τη λειτουργία των γονιδίων μας. Χρησιμοποιώντας εξελιγμένους αλγόριθμους για τον προσδιορισμό της βιολογικής ηλικίας, οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν ότι οι υψηλές συγκεντρώσεις αυτών των χημικών στο αίμα πυροδοτούν μια ταχύτερη γήρανση, πιθανότατα μέσω της πρόκλησης φλεγμονών.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι δύο συγκεκριμένες ουσίες, το PFNA και το PFOSA, ανιχνεύθηκαν στο αίμα του 95% των συμμετεχόντων. Αυτά τα χημικά, που χρησιμοποιούνται ευρέως στη βιομηχανία για την αντοχή τους στη θερμότητα, αποδείχθηκαν ισχυροί προγνωστικοί παράγοντες για την ταχύτερη επιγενετική γήρανση ειδικά σε άνδρες ηλικίας 50 έως 64 ετών. Η δρ Για-Κιαν Ξου επισημαίνει ότι η μέση ηλικία αποτελεί ένα «ευαίσθητο βιολογικό παράθυρο», κατά το οποίο ο οργανισμός γίνεται πιο ευάλωτος σε στρεσογόνους παράγοντες που σχετίζονται με την ηλικία.

Την ίδια στιγμή, ο καθηγητής Ξιανγκγουέι Λι υπογραμμίζει ότι οι άνδρες μπορεί να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο λόγω του τρόπου ζωής τους. Παράγοντες όπως το κάπνισμα φαίνεται να λειτουργούν πολλαπλασιαστικά, επιδεινώνοντας τις καταστροφικές επιδράσεις των ρύπων. Με βάση αυτά τα ανησυχητικά ευρήματα, η επιστημονική κοινότητα απευθύνει έκκληση στις ρυθμιστικές αρχές να αυστηροποιήσουν το πλαίσιο προστασίας, επεκτείνοντας τους περιορισμούς και πέρα από τις «παλαιές» PFAS, ώστε να συμπεριληφθούν ουσίες όπως το PFNA και το PFOSA.