Ήταν το 2012 όταν ο ψυχοθεραπευτής Τζόναθαν Άλπερτ έριξε μια «βόμβα» στην επιστημονική κοινότητα με το άρθρο του «In Therapy Forever? Enough Already» («Σε θεραπεία για πάντα; Φτάνει πια»). Το προκλητικό του ερώτημα για το αν η παραδοσιακή ψυχοθεραπεία οδηγεί σε μια ανθυγιεινή σχέση αμοιβαίας εξάρτησης προκάλεσε θύελλα, με κάποιους να ζητούν ακόμα και την αφαίρεση της άδειάς του. Ο Άλπερτ υποστήριξε ότι υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο να «αισθάνεται κανείς καλά» μετά από μια συνεδρία και στο να αλλάζει πραγματικά τη ζωή του, προκαλώντας τους συναδέλφους του να αναρωτηθούν γιατί κρατούν τους ασθενείς σε ατελείωτες συνεδρίες χωρίς βελτίωση.

Σήμερα, 14 χρόνια μετά, ο Άλπερτ επανέρχεται με το βιβλίο Therapy Nation, περιγράφοντας «πώς η Αμερική εθίστηκε στην ψυχοθεραπεία και γιατί αυτό μας έχει κάνει πιο αγχωμένους και διχασμένους». Παρά τον διπλασιασμό των ανθρώπων σε θεραπεία, τα ποσοστά κατάθλιψης στις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί κατά 29%. Αν και ο ίδιος δεν θεωρεί τη θεραπεία ως μοναδική αιτία, υποστηρίζει ότι ένα μεγάλο μέρος της έχει μετατοπιστεί από την υπέρβαση των δυσκολιών στην ατέρμονη ανάλυσή τους. Όπως εξηγεί, όταν οι άνθρωποι ταυτίζονται με διαγνώσεις ή περιμένουν να νιώσουν εντελώς «θεραπευμένοι» πριν δράσουν, η διαδικασία γίνεται μέρος του προβλήματος.

Η κριτική του εστιάζει σε μια κουλτούρα που ιατρικοποιεί τα πάντα: οι αναποδιές γίνονται τραύματα, οι συγκρούσεις βαφτίζονται κακοποίηση και το άγχος γίνεται διαταραχή. Με μια εύστοχη μεταφορά, παρομοιάζει τη θεραπεία με τις πατερίτσες: ο στόχος δεν είναι να γίνεις άριστος στη χρήση τους, αλλά να τις πετάξεις και να περπατήσεις μόνος σου. Αναφέρει το παράδειγμα ασθενών που έγιναν «ειδικοί» στην ανάλυση μιας δυστυχισμένης σχέσης, χωρίς όμως να παίρνουν ποτέ την απόφαση να μείνουν ή να φύγουν, μπερδεύοντας την προετοιμασία με την πρόοδο. Η πραγματική ανθεκτικότητα, τονίζει, δεν χτίζεται μιλώντας για τις δυσκολίες, αλλά περνώντας μέσα από αυτές, με τη δράση να προηγείται πάντα της αυτοπεποίθησης.

Ο Άλπερτ δίνει μεγάλη έμφαση στη «γλώσσα της θεραπείας» και στον τρόπο που όροι όπως «τοξικός», «ναρκισσιστής» και «όρια» χρησιμοποιούνται πλέον ως ηθικές κρίσεις στην ποπ κουλτούρα, μειώνοντας την πραγματική ενσυναίσθηση. Καταγγέλλει μάλιστα ότι η πολιτική πόλωση έχει εισβάλει στα θεραπευτήρια, με ορισμένους ειδικούς να ενθαρρύνουν την αποξένωση από συγγενείς λόγω διαφορετικών πεποιθήσεων, αντί να προωθούν την κατανόηση. Η κεντρική του θέση είναι αδιαπραγμάτευτη: «Η δύναμη πηγάζει από την αντιμετώπιση των δυσκολιών και όχι από την αέναη ανάλυση του πόνου». Για την Ελλάδα, συμβουλεύει τη διατήρηση των ισχυρών δεσμών της οικογένειας και της κοινότητας, τονίζοντας ότι οι υγιείς πολιτισμοί δεν διδάσκουν την αποφυγή της δυσφορίας, αλλά την ικανότητα αντιμετώπισής της. Το Therapy Nation κυκλοφορεί από τις εκδόσεις HarperCollins και περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα του jonathanalpert.com.