Επιστήμονες ανακάλυψαν στην δυτική Ανταρκτική τα απομεινάρια ενός τεράστιου ποταμού που έρεε στην περιοχή πριν από δεκάδες εκατομμύρια χρόνια. Το μήκος του εκτιμάται στα 1.500 χιλιόμετρα, μια απόσταση που αντιστοιχεί περίπου στην απόσταση μεταξύ Αθήνας και Βερολίνου.

Η σημαντική αυτή ανακάλυψη, που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο περιοδικό Science Advances, βοηθά τους ερευνητές να κατανοήσουν τις κλιματικές αλλαγές του παρελθόντος και να προβλέψουν πιθανές μελλοντικές εξελίξεις.

Στην εποχή του Ηώκαινου, πριν από 44 έως 34 εκατομμύρια χρόνια, η Γη παρουσίαζε μια πολύ διαφορετική εικόνα. Οι πόλοι δεν ήταν καλυμμένοι με τεράστιους όγκους πάγου και το κλίμα ήταν σημαντικά θερμότερο. Ωστόσο, η μείωση των επιπέδων του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα οδήγησε σε πτώση της θερμοκρασίας και στην έναρξη του σχηματισμού των παγετώνων.

Μια διεθνής επιστημονική ομάδα, κατά τη διάρκεια ερευνητικής γεώτρησης, εντόπισε ιζήματα κάτω από δύο χιλιόμετρα πάγου στην Ανταρκτική, τα οποία περιείχαν ίχνη φυτικής και μικροβιακής ζωής. Τα δείγματα, που ανασύρθηκαν από τον πυθμένα κάτω από το παγοκάλυμμα, περιλαμβάνουν λάσπη και πετρώματα που φέρουν οργανικό υλικό.

Η ανάλυση των πυρήνων αποκάλυψε την παρουσία κόκκων γύρης, υπολειμμάτων φυτών και μικροοργανισμών. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν την ύπαρξη ενός ανεπτυγμένου χερσαίου οικοσυστήματος στην περιοχή, με ποτάμια, υγροτόπους και δάση εύκρατου κλίματος.

Η χρονολόγηση των ιζημάτων τοποθετεί την ύπαρξη αυτού του οικοσυστήματος πριν από περίπου 34 εκατομμύρια χρόνια, μια περίοδο κατά την οποία η Ανταρκτική άρχισε να μεταβαίνει από ένα ήπιο ηπειρωτικό περιβάλλον σε μια μόνιμα παγωμένη ήπειρο. Ορισμένα φυτικά ίχνη συνδέονται με είδη που μοιάζουν με τις σύγχρονες οξιές και τα κωνοφόρα, ενώ άλλα προέρχονται από φυτικές κοινότητες που δεν υπάρχουν πλέον.

Μέσω χημικών αναλύσεων των ιζημάτων, οι επιστήμονες μπόρεσαν να εκτιμήσουν τις θερμοκρασίες και τα επίπεδα βροχοπτώσεων που επικρατούσαν στην περιοχή. Τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι δεν επρόκειτο για μια σύντομη θερμή περίοδο, αλλά για ένα σταθερό οικοσύστημα που διατηρήθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματα αυτά παρέχουν νέα στοιχεία για την απότομη κλιματική αλλαγή που έλαβε χώρα στην Ανταρκτική πριν από δεκάδες εκατομμύρια χρόνια, όταν σχηματίστηκε το μόνιμο παγοκάλυμμα και μεταβλήθηκαν τα ωκεάνια ρεύματα, οδηγώντας σε παγκόσμια πτώση της στάθμης της θάλασσας.

Η γεώτρηση πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο του θερμού νερού, δημιουργώντας ένα κάθετο άνοιγμα στον πάγο χωρίς να απαιτείται μηχανική διάτρηση. Η κύρια τεχνική δυσκολία, σύμφωνα με την ομάδα, ήταν η διατήρηση του ανοίγματος ώστε να μην παγώσει ξανά κατά τη διάρκεια της έρευνας.

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι τα νέα δεδομένα μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση των κλιματικών μοντέλων και στην κατανόηση των μηχανισμών που προκαλούν απότομες κλιματικές μεταβολές, έχοντας δυνητικές επιπτώσεις και για την τρέχουσα περίοδο ραγδαίας υπερθέρμανσης του πλανήτη.