Άφωνοι οι επιστήμονες με πλανητικό σύστημα που λειτουργεί ανάποδα

Ανατροπή στην αστρονομία: Το «ανάποδο» πλανητικό σύστημα που αψηφά τους νόμους του σύμπαντος

Επιστήμη
Δημοσιεύθηκε  · 3 λεπτά ανάγνωση

Στα βάθη του διαστήματος, ένας μακρινός ερυθρός νάνος με την ονομασία LHS 1903 κρύβει ένα μυστικό που αναστατώνει την επιστημονική κοινότητα. Ένα ασυνήθιστο πλανητικό σύστημα τεσσάρων κόσμων φαίνεται να λειτουργεί «ανάποδα», αμφισβητώντας ευθέως τις θεμελιώδεις αρχές που διέπουν τον σχηματισμό των πλανητών εδώ και δεκαετίες.

Μέχρι σήμερα, ο κανόνας ήταν απλός: οι βραχώδεις πλανήτες γεννιούνται κοντά στο άστρο τους, ενώ οι αέριοι γίγαντες κατοικούν στις παγωμένες παρυφές. Το δικό μας Ηλιακό Σύστημα, με τον Ερμή και τον Άρη στις εσωτερικές τροχιές και τον Δία με τον Ποσειδώνα στα βάθη, αποτελεί το κλασικό παράδειγμα. Ωστόσο, η ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Γουόργουικ ανακάλυψε ότι το σύστημα του LHS 1903 παραβιάζει κάθε λογική σειρά.

Σε αυτόν τον παράξενο κόσμο, η ακολουθία των πλανητών ξεκινά με έναν βραχώδη κόσμο, συνεχίζει με δύο αέριους γίγαντες και καταλήγει πάλι σε έναν βραχώδη πλανήτη στην εξωτερική πλευρά. «Αυτή η παράξενη αταξία καθιστά το σύστημα μοναδικό και πραγματικά “ανάποδο”», δήλωσε χαρακτηριστικά ο δρ Τόμας Γουίλσον, πρώτος συγγραφέας της μελέτης. Η ύπαρξη ενός βραχώδους σώματος τόσο μακριά από το μητρικό του άστρο, πέρα από τους αέριους κόσμους, θεωρούνταν μέχρι πρότινος σχεδόν αδύνατη.

Η επιστημονική εξήγηση για τη συνήθη δομή των συστημάτων βασίζεται στην ηλιακή ακτινοβολία, η οποία απομακρύνει τις αέριες ατμόσφαιρες από τους κοντινούς πλανήτες, αφήνοντας πίσω μόνο συμπαγείς πυρήνες. Χρησιμοποιώντας τον υπερσύγχρονο δορυφόρο CHEOPS της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας, οι ερευνητές εντόπισαν τον εξωτερικό βραχώδη πλανήτη εκεί που κανείς δεν τον περίμενε, στα απώτατα όρια του συστήματος.

Παρόλο που αρχικά εξετάστηκαν σενάρια για βίαιες συγκρούσεις ή ανταλλαγή θέσεων μεταξύ των πλανητών, οι αναλύσεις που επικαλείται η Daily Mail δείχνουν κάτι διαφορετικό. Φαίνεται πως οι πλανήτες δεν σχηματίστηκαν ταυτόχρονα, αλλά δημιουργήθηκαν διαδοχικά, ξεκινώντας από το εσωτερικό προς τα έξω. «Τη στιγμή που σχηματίστηκε ο τελευταίος, εξωτερικός πλανήτης, το σύστημα μπορεί να είχε ήδη εξαντλήσει το αέριο, το οποίο θεωρείται απαραίτητο για τον σχηματισμό πλανητών», εξήγησε ο δρ Γουίλσον.

Αυτή η ανακάλυψη ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην κατανόηση του σύμπαντος, καθώς πρόκειται για τις πρώτες ενδείξεις πλανήτη που γεννήθηκε σε περιβάλλον φτωχό σε αέριο, αψηφώντας κάθε προσδοκία. Όπως σημείωσε ο Μαξιμιλιαν Γκίντερ, επιστήμονας του προγράμματος CHEOPS στην ESA: «Πολλά σχετικά με τον τρόπο που σχηματίζονται και εξελίσσονται οι πλανήτες παραμένουν μυστήριο». Το αν πρόκειται για μια κοσμική εξαίρεση ή για ένα φαινόμενο που παραμονεύει και σε άλλες γωνιές του γαλαξία, μένει να αποδειχθεί από τη συνεχιζόμενη αποστολή του CHEOPS.