Για πρώτη φορά στα χρονικά, το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών προχώρησε στην επίσημη επιστημονική χαρτογράφηση των ελληνικών αμπελώνων, αποκαλύπτοντας δεδομένα που αναμένεται να αναδιαμορφώσουν τον οινοποιητικό χάρτη της χώρας. Η έρευνα επιβεβαιώνει πως ένα τεράστιο μέρος της ελληνικής γης παραμένει ιδανικό για αμπελοκαλλιέργεια, ωστόσο η κλιματική αλλαγή σφίγγει ήδη τον κλοιό γύρω από εμβληματικές περιοχές, όπως η Σαντορίνη και η Αττική, απειλώντας τη βιωσιμότητά τους.

Ο επικεφαλής της έρευνας και βιοκλιματολόγος του ΓΠΑ, Γιάννης Χαραλαμπόπουλος, παρουσίασε ένα πολύτιμο εργαλείο αξιολόγησης που βαθμολογεί κάθε περιοχή από το 0 έως το 5. Το υλικό αυτό δεν αφορά μόνο τους παραγωγούς, αλλά και τις κρατικές υπηρεσίες και τους ασφαλιστικούς φορείς. Όπως τονίζει ο ίδιος: "Οι αμπελουργοί θα γνωρίζουν σε ποιες περιοχές θα μπορούν να επενδύσουν. Επίσης, το χαρτογραφικό υλικό είναι χρήσιμο τόσο σε αυτούς που ασφαλίζουν το γεωργικό προϊόν όσο και στο κράτος όταν σχεδιάζει την αγροτική πολιτική".

Με βάση παραμέτρους όπως η κλίση του εδάφους, το υψόμετρο και ο προσανατολισμός, οι ερευνητές διαπίστωσαν πως τα καταλληλότερα εδάφη εντοπίζονται στη Δυτική Ελλάδα, την Κεντρική Μακεδονία, τη Θεσσαλία, την Ανατολική Στερεά και την Κρήτη. Αντίθετα, χαμηλές επιδόσεις σημειώθηκαν στις οροσειρές της Πίνδου και της Ροδόπης, καθώς και σε τμήματα της Λακωνίας και της Βορειοανατολικής Πελοποννήσου. Παρά τις δυσκολίες, το αμπέλι αποδεικνύεται ανθεκτικός σύμμαχος. "Το αμπέλι είναι σκληροτράχηλο. Αγαπάει τις πιο άγονες και άνυδρες περιοχές, τα ανώμαλα και επικλινή εδάφη. Οπότε αναμέναμε ότι μεγαλύτερες επιφάνειες θα είχαν υψηλότερο σκορ", εξηγεί ο κ. Χαραλαμπόπουλος.

Όμως, η εικόνα του μέλλοντος προμηνύεται διαφορετική. Η πίεση στις Κυκλάδες είναι ήδη ορατή, με τη Σαντορίνη να βιώνει τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης στις περσινές σοδειές. Ο κ. Χαραλαμπόπουλος προειδοποιεί: "Υπάρχει ήδη ισχυρή πίεση στις Κυκλάδες όπου το σκορ είναι σχετικά χαμηλό. Αν ρωτήσει κάποιος στη Σαντορίνη θα μάθει ότι πέρυσι η σοδειά δεν ήταν η επιθυμητή. Αν συνεχιστεί αυτό το φαινόμενο, τα επόμενα χρόνια ίσως υπάρξει πραγματικό πρόβλημα". Παράλληλα, χαμηλά σκορ καταγράφονται στην Αττική, ενώ επηρεάζονται άμεσα η Αργολίδα, το Ηράκλειο και η Ρόδος. "Το σκορ που καταγράψαμε στην Αττική είναι επίσης χαμηλό και αναμένεται να γίνει χαμηλότερο. Από την κλιματική αλλαγή φαίνεται να επηρεάζονται και περιοχές όπως η Αργολίδα, το Ηράκλειο και η Ρόδος", σημειώνει χαρακτηριστικά.

Η λύση για τη διατήρηση της ελληνικής παραγωγής φαίνεται πως κρύβεται στον Βορρά και στα μεγάλα υψόμετρα. Η ανάγκη για δροσιά κατά τη διάρκεια της νύχτας είναι ζωτική για το φυτό, κάτι που καθιστά τις βορειότερες περιοχές πιο ελκυστικές. "Σκεφτόμαστε ότι η παραγωγή προϊόντων του αμπελιού θα πρέπει να πάει βορειότερα και ψηλότερα αν θέλουμε να προσαρμοστούμε στην κλιματική αλλαγή", αναφέρει ο καθηγητής και καταλήγει: "Το αμπέλι αντέχει χωρίς νερό, αλλά θέλει να δροσίζεται το βράδυ, οπότε η αύξηση της νυχτερινής θερμοκρασίας θα δημιουργήσει πρόβλημα. Οταν συμβεί αυτό λόγω της κλιματική αλλαγής, οι καλλιέργειες θα πρέπει να γίνονται σε μεγαλύτερο υψόμετρο και να επιλεγούν περιοχές που θα είναι προσανατολισμένες προς την πιο δροσερή πλευρά, δηλαδή προς τον Βορρά. Σήμερα, θεωρούμε καταλληλότερα τα εδάφη που έχουν προσανατολισμό στον Νότο, αλλά αυτό θα αλλάξει".