Η κλιματική κρίση δεν είναι πλέον ένα μακρινό σενάριο, αλλά μια ορατή απειλή που χτυπά την πόρτα της Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με μια αποκαλυπτική μελέτη του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (ΔΠΘ), η άνοδος της στάθμης της θάλασσας απειλεί να μεταμορφώσει το παράκτιο μέτωπο της Καλαμαριάς, αυξάνοντας δραματικά τη συχνότητα και την ένταση καταστροφικών πλημμυρικών φαινομένων. Οι επιστήμονες που εργάστηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος Interreg EuroMED προειδοποιούν ότι οι επόμενες δεκαετίες θα είναι κρίσιμες για τη βιωσιμότητα της περιοχής.

Τα ευρήματα της έρευνας, στην οποία συμμετείχαν ο επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του ΔΠΘ Χρήστος Μακρής και ο αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου Γιάννης Ανδρουλιδάκης, προκαλούν έντονο προβληματισμό. Αν η κλιματική αλλαγή δεν αναχαιτιστεί, τα πιο ακραία σενάρια προβλέπουν άνοδο της μέσης θερμοκρασίας κατά τέσσερις βαθμούς Κελσίου και της μέσης στάθμης της θάλασσας κατά 50 έως 70 εκατοστά. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι εκτάσεις που θα πλημμυρίζουν μπορεί να είναι από 50% έως και 200% μεγαλύτερες σε σχέση με τα σημερινά δεδομένα.

Ο καθηγητής κ. Μακρής, αναλύοντας την τρωτότητα της περιοχής, σημειώνει: "Είναι εκτεθειμένη η Καλαμαριά; Δεν θέλω να είμαι κινδυνολόγος, και με μια ψύχραιμη ματιά η Καλαμαριά είναι φυσικά προστατευμένη λόγω της ιδιαίτερης τοπογραφίας του Θερμαϊκού Κόλπου. Αλλά στα ακραία σενάρια, και λαμβάνοντας πάντα υπόψη την αβεβαιότητα των κλιματικών μοντέλων, βλέπουμε ότι οι παράκτιες περιοχές του δήμου θα γίνουν από τις πιο ευάλωτες αστικές περιοχές του Θερμαϊκού. Η γεωμορφολογία της περιοχής και οι χρήσεις γης μπορεί να επιδεινώσουν τις επιπτώσεις των πλημμυρικών φαινομένων". Η απειλή δεν περιορίζεται μόνο στον αστικό ιστό, καθώς κρίσιμες υποδομές βρίσκονται στο στόχαστρο.

Όπως εξηγεί ο ίδιος: "Η προβαλλόμενη για τον 21ο αιώνα πιθανή άνοδος της μέσης στάθμης της θάλασσας και ο συνδυασμός με τα ακραία φαινόμενα μετεωρολογικής ή θυελλογενούς παλίρροιας μπορεί να αποτελέσουν απειλή για το παράκτιο μέτωπο της Καλαμαριάς, με την πιθανότητα να κατακλύσουν κρίσιμες παράκτιες περιοχές. Αυτό μπορεί να θέσει σε κίνδυνο όχι μόνο τον αστικό ιστό, αλλά και τα φυσικά οικοσυστήματα και τις βασικές υποδομές που σχετίζονται με τις αερομεταφορές, τη θαλάσσια συγκοινωνία, την υδροδότηση και τις δημόσιες υπηρεσίες".

Η μελέτη αναδεικνύει ότι ο κίνδυνος ξεπερνά τα στενά όρια της Καλαμαριάς. "Οι πλημμύρες επεκτείνονται προς τους Δήμους Θεσσαλονίκης, Πυλαίας-Χορτιάτη, Θέρμης και Θερμαϊκού, συμπεριλαμβανομένων της περιοχής όπου βρίσκεται το αεροδρόμιο «Μακεδονία» και αυτής στην οποία θα κατασκευαστεί το Τεχνολογικό Πάρκο Thess-INTEC", επισημαίνει ο κ. Μακρής. Οι ερευνητές χαρτογραφούν εξονυχιστικά την περιοχή για "να ποσοτικοποιήσουμε την έκθεση στον πλημμυρικό κίνδυνο από την επεισοδιακή ανύψωση και τη μακροπρόθεσμη άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Μαρκάρουμε μια μια επιχειρήσεις, σχολεία, μαρίνες, στρατιωτικές βάσεις, νοσοκομεία κ.λπ. και βλέπουμε πόσο εκτεθειμένα είναι. Στη συνέχεια, τους δίνουμε το ανάλογο σκορ, χρησιμοποιώντας και άλλα κριτήρια τρωτότητας όπως κοινωνικά και οικονομικά".

Παρά το γεγονός ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος τοποθετείται χρονικά στο δεύτερο μισό του αιώνα, ο καθηγητής προειδοποιεί ότι η προετοιμασία πρέπει να ξεκινήσει άμεσα: "Η περιοχή θα κινδυνεύσει περισσότερο από την αύξηση της συχνότητας των πλημμυρών κυρίως όταν μπει το δεύτερο μισό του αιώνα. Οπότε, θεωρητικά υπάρχει χρόνος προσαρμογής. Αλλά ένα πολύ ακραίο φαινόμενο μπορεί να συμβεί και αύριο, άρα πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι". Η ανάγκη για συντονισμό και ενιαία στρατηγική από την πλευρά των δήμων και της Περιφέρειας είναι πλέον επιτακτική για την προστασία του παράκτιου μετώπου.