Ένα πρωτοφανές κύμα καύσωνα και καταστροφικών πυρκαγιών σαρώνει το νότιο ημισφαίριο, από τις πεδιάδες της Αργεντινής μέχρι τις ακτές της Αυστραλίας και τη Νότια Αφρική. Οι επιστήμονες παρακολουθούν με δέος τις θερμοκρασίες να καταρρίπτουν το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, προειδοποιώντας πως βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα, ακόμα πιο επικίνδυνη πραγματικότητα.

Τον Ιανουάριο, ένας τρομακτικός θερμικός θόλος πάνω από την Αυστραλία εκτόξευσε τον υδράργυρο κοντά στους 50 βαθμούς Κελσίου. Την ίδια στιγμή, στη Νότια Αμερική, οι φλόγες σάρωσαν την Παταγονία της Αργεντινής, αφήνοντας πίσω τους τουλάχιστον 21 νεκρούς σε παράκτιες πόλεις. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η Νότια Αφρική έρχεται αντιμέτωπη με τις χειρότερες πυρκαγιές των τελευταίων ετών, σε μια δραματική επίδειξη της δύναμης της φύσης.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι αυτά τα ακραία φαινόμενα εκδηλώνονται παρά την παρουσία του φαινομένου Λα Νίνια, το οποίο θεωρητικά θα έπρεπε να ρίχνει τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία. "Αυτό σημαίνει ότι οι συνέπειες της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής υπερνικούν τις φυσικές διακυμάνσεις" επισημαίνει ο Θίοντορ Κίπινγκ, ερευνητής του Imperial College στο Λονδίνο και της κοινοπραξίας World Weather Attribution. Οι επίσημες αναφορές του Παγκόσμιου Οργανισμού Μετεωρολογίας επιβεβαιώνουν ότι η τελευταία τριετία ήταν η θερμότερη που έχει καταγραφεί ποτέ.

Οι προβλέψεις για το μέλλον είναι δυσοίωνες. Ο Άνταμ Σκάιφ, επικεφαλής μακροπρόθεσμων προβλέψεων της βρετανικής μετεωρολογικής υπηρεσίας, αναφέρει ότι η μέση παγκόσμια θερμοκρασία το 2026 αναμένεται να φτάσει τους 1,46 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα. Η ξηρασία και οι ακραίες θερμοκρασίες μετατρέπουν ακόμη και δάση που είναι συνηθισμένα στη φωτιά σε ανεξέλεγκτα πύρινα μέτωπα, με τις απώλειες σε ευαίσθητα οικοσυστήματα να είναι συχνά μη αναστρέψιμες.

Μια από τις πιο τραγικές περιπτώσεις είναι το Εθνικό Πάρκο Λος Αλέρχες στην Αργεντινή, Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Εκεί, δέντρα ηλικίας άνω των 3.000 ετών έγιναν στάχτη, καθώς η περιοχή πλήττεται από ξηρασία από το 2008 και οι θερμοκρασίες τον Ιανουάριο ήταν 6 βαθμούς πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα, όπως σημειώνει η Καρολίνα Βέρα από το Πανεπιστήμιο του Μπουένος Άιρες. Παρόμοια είναι η εικόνα στη νοτιοανατολική Αυστραλία, όπου καταγράφονται οι χειρότερες πυρκαγιές από το φονικό καλοκαίρι του 2019-20.

Αν και ο ωκεανός στο νότιο ημισφαίριο απορροφά τη θερμότητα πιο αργά, η ξηρά θερμαίνεται πλέον με ταχύτητες αντίστοιχες του βόρειου ημισφαιρίου. Αυτή η τεράστια διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα σε στεριά και θάλασσα απειλεί να φέρει ακόμη πιο παρατεταμένους καύσωνες και ακραίες ξηρασίες, αλλάζοντας για πάντα τον χάρτη της ζωής στον πλανήτη.