Πόσο βαθιά επηρεάζει η κλιματική κρίση τη ζωή μας; Ευρωπαίοι επιστήμονες ανέπτυξαν ένα «καινοτόμο» μαθηματικό μοντέλο που αλλάζει τον τρόπο που μετράμε τον κίνδυνο από καύσωνες, πλημμύρες και ξηρασίες. Τα αποτελέσματα είναι συγκλονιστικά, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας φαίνεται να έχει δεκαπλασιάσει τη «συνολική σφοδρότητα» των καυσώνων στην Ευρώπη, μετατρέποντας την ακραία ζέστη σε μια διαρκή απειλή.

Ο Γκόντφριντ Κίρχενγκαστ, επικεφαλής της μελέτης από το Πανεπιστήμιο του Γκρατς στην Αυστρία, εξηγεί ότι το εργαλείο αυτό «μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον υπολογισμό της συχνότητας, της διάρκειας, της έντασης, της γεωγραφικής έκτασης και άλλων μεταβλητών των ακραίων καιρικών φαινομένων». Σύμφωνα με τον ερευνητή, του οποίου η εργασία δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Weather and Climate Extremes, οι δείκτες αυτοί επιτρέπουν την παρακολούθηση του κινδύνου ανά έτος και δεκαετία, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα για τις επιπτώσεις στους ανθρώπους, τα οικοσυστήματα και τις υποδομές.

Η ερευνητική ομάδα υποστηρίζει ότι το μοντέλο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ακόμα και σε δικαστικές αίθουσες, ώστε να καταλογιστούν ευθύνες σε κυβερνήσεις και επιχειρήσεις για τις εκπομπές άνθρακα. Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα έξι δεκαετιών, ορίζοντας ως «ακραία» τη θερμοκρασία που ξεπερνά το ανώτατο 1% των ιστορικών τιμών κάθε περιοχής. Ενδεικτικά, το όριο αυτό προσδιορίστηκε στους 30 βαθμούς για την Αυστρία, στους 35 για τη νότια Ισπανία και στους 25 για τη Φινλανδία.

«Διαπιστώσαμε ότι η συνολική σφοδρότητα της ζέστης στην Αυστρία κα τις περισσότερες περιοχές της Κεντρικής και Νότιας Ευρώπης έχει αυξηθεί κατά περίπου δέκα φορές την τρέχουσα κλιματική περίοδο από το 2010 έως το 2024, συγκριτικά με την περίοδο από το 1961 έως το 1990» δήλωσε ο Κίρχενγκαστ. Ο ερευνητής συμπλήρωσε με έμφαση: «Αυτή η τεράστια αύξηση του δείκτη συνολικής σφοδρότητας ξεπερνά κατά πολύ τη φυσική μεταβλητότητα και δείχνει την επίδραση της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής με μια σαφήνεια που ακόμη κι εγώ, ως ερευνητής του κλίματος, δεν έχω ξαναδεί».

Η κατάσταση κρίνεται κρίσιμη, καθώς η μέση θερμοκρασία του πλανήτη έχει ήδη αυξηθεί κατά 1,4 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Ο ΟΗΕ αναγνωρίζει πλέον ότι ο στόχος της Συμφωνίας του Παρισιού για περιορισμό της ανόδου στους 1,5 βαθμούς θεωρείται ουσιαστικά νεκρός. Οι συνέπειες είναι ήδη οδυνηρές: το καλοκαίρι του 2024, το θερμότερο που έχει καταγραφεί παγκοσμίως, η ζέστη συνδέθηκε με τον θάνατο 23.000 Ευρωπαίων. Ειδικά για την Αθήνα, οι προβλέψεις είναι δυσοίωνες, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας ενδέχεται να προκαλέσει σχεδόν 90.000 επιπλέον θανάτους μέχρι το τέλος του αιώνα.