Στις αρχές κάθε χρονιάς, οι περιβαλλοντολόγοι ανακοινώνουν τις παρατηρήσεις τους για την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας της Γης. Δυστυχώς, οι αρνητές της κλιματικής κρίσης αντιμετωπίζουν με δυσπιστία ή χλεύη τα επιστημονικά ευρήματα.

Όμως, η επιστήμη, που βασίζεται στη συστηματική μελέτη του φυσικού και κοινωνικού κόσμου μέσω της παρατήρησης και του πειράματος, αποτελεί την καλύτερη μέθοδο για την απόκτηση τεκμηριωμένης γνώσης. Επομένως, η χλεύη αξίζει στους χλευαστές της κλιματικής αλλαγής και της επιστημονικής γνώσης.

Διάφορα λόμπι, με πρώτο αυτό του πετρελαίου, δαπανούν δισεκατομμύρια για να εξαγοράσουν επιδραστικά πρόσωπα, τα οποία με σκοταδιστική προπαγάνδα προστατεύουν την υπόληψη και τις πωλήσεις βλαπτικών για τον πλανήτη επιχειρηματικών κλάδων.

Το κίνημα brownlash – η «καφέ αντεπανάσταση» στην «πράσινη επανάσταση» της περιβαλλοντικής συνειδητοποίησης – δρα εδώ και δεκαετίες, με κονδύλια κυρίως του κλάδου εξόρυξης υδρογονανθράκων. Αυτό δείχνει ότι η προπαγάνδα γελοιοποίησης της επιστημονικής γνώσης σχετικά με το περιβαλλοντικό πρόβλημα καλά κρατεί ακόμα. Ωστόσο, θα καταρρεύσει, όπως κατέρρευσε και η προπαγάνδα υπέρ του καπνίσματος που χρηματοδοτούσαν οι καπνοβιομηχανίες, εξαγοράζοντας ακόμα και γιατρούς.

Η εφετινή ανακοίνωση των στοιχείων από το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο του Πλανήτη «Κοπέρνικος» είναι πολύ ανησυχητική για το μέλλον. Το 2025 ήταν η τρίτη χρονιά, μετά το 2023 και το 2024, που η μέση θερμοκρασία στη Γη παρέμεινε υψηλότερη κατά 1,5 βαθμό Κελσίου σε σύγκριση με τον μέσον όρο πριν από τη βιομηχανική επανάσταση του 19ου αιώνα.

Αυτή είναι η πρώτη φορά σε μία περίοδο τριών συνεχόμενων ετών που έχουμε υπερβεί το όριο αύξησης της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη που καθορίστηκε από τη Συμφωνία του Παρισιού το 2015. Ο χρονικός ορίζοντας για να συγκρατηθεί η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας της Γης κάτω από τον 1,5 βαθμό Κελσίου ορίστηκε το 2100. Επισήμως, το όριο αυτό θα ξεπεραστεί μόνο εάν καταγραφούν υπερβάσεις για τουλάχιστον μία δεκαετία.

«Όμως έπειτα από την τριετία 2023-2025, ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει ότι οδεύουμε ολοταχώς προς το σενάριο αυτό», παρατηρεί η Μαρί Μπελάν στη γαλλική «Les Echos».

«Ο κόσμος πλησιάζει ακάθεκτος προς το μακροπρόθεσμο ανώτατο όριο θερμοκρασίας που ορίζει η Συμφωνία του Παρισιού. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα το ξεπεράσουμε. Το ερώτημα που τίθεται τώρα είναι πώς θα διαχειριστούμε καλύτερα αυτήν την αναπόφευκτη υπέρβαση και τις συνέπειές της στις κοινωνίες των ανθρώπων και το φυσικό περιβάλλον», δήλωσε ο διευθυντής του Τμήματος Κλιματικής Αλλαγής του «Κοπέρνικος», Κάρλο Μπουοντέμπο.

«Οι λόγοι αυτής της εξαιρετικής αύξησης της θερμοκρασίας τα τελευταία τρία χρόνια είναι γνωστοί», γράφει η ρεπόρτερ της «Les Echos». Η Μαρί Μπελάν θυμίζει ότι η κύρια αιτία για την υπερθέρμανση του πλανήτη είναι το επίπεδο των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και οι οποίοι συνεχίζουν να αυξάνονται.

Συνδράμει σ’ αυτό η δεύτερη τετραετία Τραμπ με τις ανά τον πλανήτη συνέπειές της. Συνολικά, η πολιτική της Ουάσιγκτον στρέφει τις κυβερνήσεις (με πρώτες αυτές της Ευρώπης) σε αντιπεριβαλλοντικές δράσεις και ανακατευθύνει κονδύλια σε καταστροφικές για τον άνθρωπο και τη φύση επενδύσεις, όπως είναι οι επενδύσεις στην αμυντική βιομηχανία.

Σύμφωνα με στοιχεία του Global Carbon Budget, οι εκπομπές CO2 αυξήθηκαν κατά 1,1% ή κατά 38,1 δισεκατομμύρια τόνους σε σύγκριση με το 2024.

Οι ειδικοί του Προγράμματος που έχει εκπονήσει η ΕΕ για την παρατήρηση του κλίματος εκτιμούν ότι οι τάσεις δεν είναι ενθαρρυντικές, ιδιαίτερα σε χώρες που έχουν εμπλακεί στην ενεργειακή μετάβαση εδώ και αρκετά χρόνια. Η Γαλλία ανακοίνωσε ότι οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα θα μειωθούν μόνο κατά 1,6% το 2025. Οι εκτιμήσεις της Γερμανίας φέρουν την ποσοστιαία μείωση των εκπομπών ρύπων κατά 1,5%.

Όσον αφορά τις Ηνωμένες Πολιτείες, η στροφή στην περιβαλλοντική πολιτική που σηματοδότησε η δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ είχε ως αποτέλεσμα η αύξηση των ρύπων να εκτιναχθεί κατά 2,4% υψηλότερα την χρονιά που πέρασε, έπειτα από δύο χρόνια μείωσής τους (μιλάμε για τις χρονιές 2023 και 2024, μετά την άρση των περιορισμών της πανδημίας δηλαδή).

«Τα ατμοσφαιρικά δεδομένα του 2025 δίνουν μια πολύ σαφή εικόνα: οι ανθρώπινες δραστηριότητες παραμένουν η κύρια αιτία για τη μεγάλη αύξηση των θερμοκρασιών που παρατηρούμε. Η ατμόσφαιρα του πλανήτη μάς στέλνει ένα μήνυμα, το οποίο πρέπει να το ακούσουμε και να το αντιληφθούμε», δήλωσε ο Λοράνς Ρουίγ, διευθυντής των Υπηρεσιών Ατμοσφαιρικής Παρακολούθησης του «Κοπέρνικος».

Λόγω αυτών των ασυνήθιστα υψηλών θερμοκρασιών, το έτος 2025 κατεγράφη μια διαδοχή κυμάτων καύσωνα που ήταν πιο συχνοί και πιο έντονοι από τον μέσο όρο των προηγούμενων δεκαετιών. Επίσης, η περυσινή χρονιά χαρακτηρίστηκε και από μια σειρά πυρκαγιών εκτεταμένης κλίμακας που ξέσπασαν σε πολλές περιοχές του πλανήτη.

Η Ευρώπη κατέγραψε πέρυσι ρεκόρ εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που συνδέονται με δασικές πυρκαγιές, ιδιαίτερα στην Ισπανία και την Πορτογαλία. Περισσότερες από τις μισές εκτάσεις που κάηκαν το 2025 στην Ευρώπη βρίσκονται σε αυτές τις δύο χώρες.

Οι ΗΠΑ γνώρισαν επίσης εκτεταμένες και ιδιαίτερα καταστροφικές πυρκαγιές στο Λος Άντζελες μέσα στο καταχείμωνο μάλιστα, μόλις πριν από ένα χρόνο. «Καμία χώρα, καμία πόλη δεν γλιτώνει από την υπερθέρμανση του πλανήτη», προειδοποίησε η Σαμάνθα Μπέρτζες, αναπληρώτρια Διευθύντρια Κλιματικής Αλλαγής στο «Κοπέρνικος».

Η Αυστραλή επιστήμονας πιστεύει ότι «το 2026 θα είναι μια από τις πέντε θερμότερες χρονιές που έχουν καταγραφεί ποτέ στον πλανήτη».