Μια νέα διεθνής επιστημονική έρευνα υπογραμμίζει τον καθοριστικό ρόλο της κλιματικής αλλαγής στην αύξηση των ακραίων θερμικών φαινομένων, ενώ η νοτιοανατολική Αυστραλία ετοιμάζεται να αντιμετωπίσει έναν νέο, έντονο καύσωνα με θερμοκρασίες που αναμένεται να φτάσουν έως και τους 48 βαθμούς Κελσίου.

Η έρευνα, επικεντρωμένη στο κύμα καύσωνα που έπληξε τη νοτιοανατολική Αυστραλία τον Ιανουάριο, κατέδειξε ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή κατέστησε το φαινόμενο πέντε φορές πιο πιθανό. Αυτό συνέβη παρά το γεγονός ότι το φαινόμενο La Niña, υπό κανονικές συνθήκες, θα είχε μετριάσει την ένταση του καύσωνα.

Ο συγκεκριμένος καύσωνας ήταν ο πιο έντονος που έχει βιώσει η περιοχή μετά το καταστροφικό «Μαύρο Καλοκαίρι» του 2019/20. Επί πολλές ημέρες, οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 40 βαθμούς Κελσίου σε μεγάλο μέρος της χώρας, οδηγώντας σε καταστροφικές πυρκαγιές στη Βικτώρια, όπου εκατοντάδες σπίτια καταστράφηκαν και ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του.

Η μελέτη, διεξαχθείσα από την διεθνή επιστημονική ομάδα World Weather Attribution (WWA), ανάλυσε τις μέγιστες θερμοκρασίες που καταγράφηκαν στη Νότια Αυστραλία, τη Βικτώρια, τη Νέα Νότια Ουαλία και την Τασμανία, κατά το τριήμερο 7-9 Ιανουαρίου. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ιστορικά δεδομένα και προσομοιώσεις για να εκτιμήσουν την πιθανότητα εμφάνισης του φαινομένου με και χωρίς την υπερθέρμανση του πλανήτη κατά 1,3 C.

Η ανάλυση έδειξε ότι, ακόμη και πριν από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, παρόμοια φαινόμενα συνέβαιναν, αν και σπάνια – περίπου τέσσερις φορές ανά αιώνα. Στο σημερινό κλίμα, όμως, είναι πολύ πιο συχνά, επαναλαμβανόμενα κάθε πέντε χρόνια.

Η κλιματολόγος του Εθνικού Πανεπιστημίου της Αυστραλίας, Sarah Perkins-Kirkpatrick, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Γνωρίζουμε ότι είχαμε πάντα καύσωνα, αλλά οι καύσωνες είναι ένα ακραίο γεγονός. Και με αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να είναι πολύ σπάνιοι. Ξαφνικά δεν γίνονται τόσο σπάνια τελικά».

Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι, με το σημερινό μοτίβο υπερθέρμανσης, η νοτιοανατολική Αυστραλία μπορεί να αναμένει έναν παρόμοιο καύσωνα μία φορά κάθε δύο χρόνια. «Αν σκέφτεστε ότι ένα γεγονός όπως αυτό συμβαίνει μία φορά κάθε δύο χρόνια, αυτό προκαλεί πραγματικό στρες στους ανθρώπινους οργανισμούς και ζημιά τις υποδομές και τα οικοσυστήματά μας», τόνισε η καθηγήτρια Perkins-Kirkpatrick, προσθέτοντας ότι αυτό δημιουργεί ανησυχίες για ακόμη χειρότερα φαινόμενα στο μέλλον.

Η έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια του πρόσφατου καύσωνα ήταν κατά μέσο όρο 1,6 C υψηλότερες από ό,τι θα ήταν χωρίς την κλιματική αλλαγή. Κατά τη διάρκεια του καύσωνα, το Σίδνεϊ και το Πένριθ κατέγραψαν θερμοκρασίες άνω των 42 βαθμών Κελσίου, το αεροδρόμιο της Μελβούρνης έφτασε τους 44 βαθμούς Κελσίου, η Αδελαΐδα τους 42 βαθμούς Κελσίου και το αεροδρόμιο της Καμπέρας τους 39 βαθμούς Κελσίου. Ακόμη υψηλότερες θερμοκρασίες καταγράφηκαν σε περιφερειακές περιοχές.

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο, σύμφωνα με την καθηγήτρια Perkins-Kirkpatrick, είναι ότι όλα αυτά συνέβησαν παρά την παρουσία ενός αδύναμου φαινομένου La Niña, το οποίο υπό κανονικές συνθήκες θα έπρεπε να περιορίσει την άνοδο της θερμοκρασίας. «Έτσι, με άλλα λόγια, χωρίς την κλιματική αλλαγή, αυτό το γεγονός θα ήταν πολύ πιο δροσερό ή, δεν θα συνέβαινε καθόλου», εξήγησε.

Η La Niña είναι ένα φυσικό φαινόμενο που συνδέεται με τις θερμοκρασίες των ωκεανών στον Ειρηνικό και συνήθως φέρνει λιγότερους έντονους καύσωνες και περισσότερες βροχοπτώσεις στην Αυστραλία. Η καθηγήτρια Perkins-Kirkpatrick σημείωσε ότι εάν, αντίθετα, ήταν ενεργό το El Niño, η ανάποδη φάση του φαινομένου, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να ήταν ακόμη πιο σοβαρές.

Εν τω μεταξύ, η Μετεωρολογική Υπηρεσία προβλέπει έναν νέο καύσωνα στην ίδια περιοχή, τη νοτιοανατολική Αυστραλία, με θερμοκρασίες που αναμένεται να αγγίξουν τους 48 βαθμούς Κελσίου, ξεπερνώντας σε ένταση και διάρκεια τον καύσωνα του Ιανουαρίου. Αυτό σηματοδοτεί μια εβδομάδα αυξημένου κινδύνου πυρκαγιών και επικίνδυνων θερμοκρασιών.