Η πρώτη έκδοση δημόσιου χρέους ύψους 4 δισ. ευρώ για το 2026, με το νέο δεκαετές ομόλογο, αποτελεί μια ευκαιρία για να εκτιμηθεί η εξέλιξη του ελληνικού δημόσιου χρέους.

Οι μεταβλητές που επηρεάζουν την εξέλιξη του χρέους είναι ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ και οι πιθανές «κρυφές» υποχρεώσεις. Οι διεθνείς συνθήκες, όπως οι αντιδράσεις της ΕΚΤ στα επιτόκια, παίζουν επίσης ρόλο.

Η ιδιαιτερότητα του ελληνικού χρέους έγκειται στην αλληλεξάρτηση μεταξύ του ρυθμού ανάπτυξης και των μελλοντικών αυξήσεων του χρέους.

Όταν αναφερόμαστε στον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ, τονίζουμε ότι η ετήσια αύξηση μεγιστοποιεί τον παρονομαστή του κλάσματος που προσδιορίζει το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ. Το 2025, το χρέος έκλεισε περίπου στο 145,9% του ΑΕΠ και υπάρχει στόχος να πέσει στο 138,2% το 2026.

Ο αριθμητής του κλάσματος είναι το απόλυτο μέγεθος του δημόσιου χρέους, που σήμερα αγγίζει τα 360 δισ. ευρώ. Το μέγεθος αυτό παραμένει σχετικά σταθερό λόγω των περιορισμένων δημόσιων δαπανών και του χαμηλού νέου δανεισμού, που κυμαίνεται στα 7-8 δισ. ευρώ ετησίως.

Το ενδιαφέρον στοιχείο έγκειται στο Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο επηρεάζει τόσο τον παρονομαστή όσο και τον αριθμητή του κλάσματος που ορίζει το ποσοστό του δημόσιου χρέους.

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, η συνεισφορά του Ταμείου Ανάκαμψης στην μεγέθυνση του ΑΕΠ ξεπερνά το 65%-70%, άμεσα και έμμεσα.

Ωστόσο, το Ταμείο Ανάκαμψης θα συνεχίσει να αυξάνει τον ελληνικό ρυθμό ανάπτυξης μόνο μέχρι τον Αύγουστο του 2026. Αυτό σημαίνει ότι ο παρονομαστής του κλάσματος θα έχει φέτος την τελευταία «καλή» του χρονιά, όσον αφορά την ποσοστιαία μείωση του δημόσιου χρέους.

Επιπλέον, το Ταμείο Ανάκαμψης μπορεί να επηρεάσει και τον αριθμητή του κλάσματος. Κεφάλαια που δεν «καταναλωθούν» από τα ποσά που έχουν ήδη απορροφηθεί ή θα απορροφηθούν μέχρι τον Αύγουστο, θα πρέπει να επιστραφούν στα ταμεία του NGEU. Σύμφωνα με υπολογισμούς, το ενδεχόμενο επιστροφής κεφαλαίων της τάξης του 2%-3% του ΑΕΠ είναι πολύ πιθανό, κάτι που θα αυξήσει το χρέος.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, το 2026 είναι πιθανότατα η τελευταία χρονιά που ο ΟΔΔΗΧ θα μπορεί να διατηρήσει την εικόνα του σταθερά μειούμενου χρέους και να σταθεροποιήσει την διεθνή εικόνα της Ελλάδας ως εξαίρεσης στην ΕΕ.

Λαμβάνοντας υπόψη τις νέες αξιολογήσεις για την βελτίωση της διαβάθμισης της αξιοπιστίας του ελληνικού χρέους, ίσως είναι η τελευταία ευκαιρία να ενισχυθεί αυτή η εικόνα, ακόμη και με τη χρήση ενός μέρους του «μαξιλαριού».

Από το 2027/2028, η κατάσταση ενδέχεται να γίνει πιο δύσκολη.

Επομένως, το 2026 είναι ίσως η τελευταία ευκαιρία για τον ΟΔΔΗΧ να βγάλει την Ελλάδα από την πρώτη θέση της λίστας των υπερχρεωμένων ευρωπαϊκών χωρών, μετά από πολλά χρόνια και τρία μνημόνια.