Σε μια απόφαση-σταθμό που κλονίζει τις ισορροπίες στην Ουάσιγκτον, ο ομοσπονδιακός δικαστής Τιμ Κέλι διέταξε την Πέμπτη τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να αποκαταστήσει άμεσα την πρόσβαση των δημοσιογράφων από το CNN, το MS NOW και το Politico στον Λευκό Οίκο. Η δικαστική αυτή παρέμβαση κρίνει την απαγόρευση ως πιθανότατα αντισυνταγματική, καταφέροντας ένα ισχυρό πλήγμα στην τακτική του Λευκού Οίκου απέναντι στα μέσα ενημέρωσης.

Ο δικαστής Κέλι, ο οποίος εξέδωσε την απόφασή του στο πλαίσιο προσφυγής των τριών μέσων, ήταν σαφής: η αφαίρεση των διαπιστεύσεων έγινε χωρίς να τηρηθεί η «συνταγματικά απαιτούμενη διαδικασία». Στο σκεπτικό του υπογράμμισε τη σημασία της διαφάνειας, γράφοντας χαρακτηριστικά: «Ο βασικός κανόνας είναι ότι η κυβέρνηση πρέπει πρώτα να ενημερώνει τους πολίτες και να τους δίνει τη δυνατότητα να υπερασπιστούν τη θέση τους, πριν τους στερήσει ένα δικαίωμα που προστατεύεται από το Σύνταγμα».

Η κόντρα είχε φουντώσει όταν ο Τραμπ, μέσω του Truth Social, επιτέθηκε στα συγκεκριμένα μέσα, γράφοντας ότι «δεν θα πρέπει να μπορούν να γράφουν ή να μεταδίδουν συνεχώς ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΕΣ και ΨΕΜΑΤΑ». Από την πλευρά του, το υπουργείο Δικαιοσύνης προσπάθησε να δικαιολογήσει τον αποκλεισμό επικαλούμενο λόγου εθνικής ασφάλειας, μια κίνηση που χαρακτηρίστηκε από την πλευρά των δημοσιογράφων ως εκ των υστέρων εφεύρημα. Όπως σημειώνει το CNN, η κυβέρνηση ενημέρωσε τους θιγόμενους για τη δυνατότητα ένστασης μόλις την Τετάρτη, ημέρες μετά την επιβολή της ποινής.

Ο δικηγόρος των μέσων ενημέρωσης, Τεντ Μπουτρούς, κατήγγειλε ότι η κυβέρνηση θυμήθηκε την εθνική ασφάλεια μόνο μετά την κατάθεση της προσφυγής. «να άναψε ξαφνικά ένα λαμπάκι», σχολίασε σκωπτικά, προσθέτοντας ότι τα επίμαχα δημοσιεύματα, όπως αυτό για την ανακατασκευή καταφυγίου κάτω από τον Λευκό Οίκο, «δεν είναι τίποτα περισσότερο από σύνηθες δημοσιογραφικό ρεπορτάζ». Ο δικαστής Κέλι επισήμανε επίσης πως το συγκεκριμένο ρεπορτάζ είχε κυκλοφορήσει πολλούς μήνες πριν ανανεωθεί κανονικά η διαπίστευση της δημοσιογράφου Μπέτσι Κλάιν.

Η υπόθεση φέρνει μνήμες από το 2018, όταν ο ίδιος δικαστής είχε παρέμβει για την αποκατάσταση του τότε ανταποκριτή του CNN, Τζιμ Ακόστα. «Υπάρχει ένα ζήτημα σχετικά με τη νόμιμη διαδικασία και, κατά τη γνώμη μου, αυτό είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να εξετάσουμε για να αποφασίσουμε πώς θα προχωρήσει η υπόθεση», τόνισε ο Κέλι, υπενθυμίζοντας ότι οι δημοσιογράφοι έχουν κατοχυρωμένα δικαιώματα ενημέρωσης και ένστασης προτού τους αφαιρεθεί οποιοδήποτε προνόμιο.

Παρά την επιθετική γραμμή της κυβέρνησης, που έφτασε στο σημείο να υποστηρίξει ότι «τουλάχιστον, η κυβέρνηση μπορεί να ελέγχει την πρόσβαση δημοσιογράφων σε περιορισμένους προεδρικούς χώρους, όπως το Οβάλ Γραφείο, ακόμη και για λόγους διάκρισης βάσει άποψης», η προσωρινή δικαστική εντολή θα παραμείνει σε ισχύ για δύο εβδομάδες. Τα μέσα ενημέρωσης παραμένουν σταθερά στη θέση τους, δηλώνοντας στην προσφυγή τους: «Η απαγόρευση αυτή δεν θα μπορούσε να αποτελεί πιο άμεση επίθεση στην Πρώτη Τροπολογία ούτε πιο κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών συνταγματικών αρχών μας».

Στο πλευρό των θιγόμενων τάχθηκε και η Ένωση Ανταποκριτών του Λευκού Οίκου μέσω της προέδρου Τζάκι Χάινριχ, προειδοποιώντας για το επικίνδυνο προηγούμενο που θα μπορούσε να πλήξει όλο τον κλάδο. Ο ίδιος ο Τραμπ, πάντως, δήλωσε πως αν χάσει τη μάχη, πιθανότατα θα υποχωρήσει, λέγοντας: «Αν χάσουμε, πιθανότατα θα το κάνω. Δεν ξέρω γιατί θα χάναμε». Η δικαστική διαμάχη για την ελευθερία του Τύπου στις ΗΠΑ μόλις πέρασε σε μια νέα, κρίσιμη φάση.