Το καλοκαίρι του 2026 άφησε πίσω του έναν χάρτη θερμοκρασιών, ξηρασίας και ρεκόρ: το 52% της Ευρώπης εκτέθηκε σε πολύ ισχυρή θερμική καταπόνηση, σε επίπεδο ρεκόρ, σύμφωνα με το Copernicus, το παρατηρητήριο της ΕΕ για το κλίμα.

Εν μέρει λόγω της κλιματικής αλλαγής, η γηραιά ήπειρος θερμαίνεται με τον ταχύτερο ρυθμό στον κόσμο, σύμφωνα με το Copernicus. Τα κύματα ζέστης ξεκίνησαν ασυνήθιστα νωρίς, την άνοιξη, και συνεχίστηκαν σχεδόν αδιάκοπα, καταρρίπτοντας ρεκόρ θερμοκρασιών και προκαλώντας δεκάδες χιλιάδες πλεονάζοντες θανάτους.

Η θερμική καταπόνηση καταγράφεται όταν οι φυσικοί μηχανισμοί του οργανισμού για τη μείωση της θερμοκρασίας αδυνατούν να αντεπεξέλθουν. Οι συνέπειες κυμαίνονται από ζαλάδες και πονοκεφάλους έως πολυοργανική ανεπάρκεια και θάνατο.

«Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του 2026 ήταν ότι η ζέστη ήταν αξιοσημείωτη όχι μόνο λόγω της έντασής της, αλλά και εξαιτίας της γεωγραφικής έκτασής της», σημείωσε η Σαμάνθα Μπέρτζες, ερευνήτρια για το κλίμα στο ευρωπαϊκό κέντρο μεσοπρόθεσμων μετεωρολογικών προγνώσεων (CEPMMT), το οποίο διαχειρίζεται το πρόγραμμα Κοπέρνικος.

Το καλοκαίρι που μόλις τέλειωσε ήταν το πιο θερμό που είχε μετρηθεί ποτέ στη δυτική Ευρώπη. Περιλάμβανε τέσσερα από τα δέκα πιο εντατικά κύματα ζέστης που έζησε ποτέ η ήπειρος, κυρίως στη Γαλλία, στη Βρετανία και στο Βέλγιο, σύμφωνα με την υπηρεσία.

Ωστόσο, το κύμα ζέστης του 2003 παραμένει χειρότερο, όταν ληφθούν υπόψη συνδυαστικά η διάρκεια και η ένταση των φαινομένων, διευκρίνισε ο Κοπέρνικος.

Το 2026 καταμετρήθηκαν 17 ημέρες κατά τις οποίες, σε τουλάχιστον 60% της δυτικής Ευρώπης, καταγράφηκαν θερμοκρασίες άνω των 30° Κελσίου, έναντι 11 ημερών το 2003 και 7 ημερών το 2025.

Η κλίμακα ήταν ακόμη ευρύτερη: το 52% των Ευρωπαίων εκτέθηκε σε «πολύ ισχυρή» θερμική καταπόνηση, που αντιστοιχεί σε αίσθηση θερμοκρασίας άνω των 38° Κελσίου, σημείωσε η υπηρεσία. Περί το 80% της ηπείρου έζησε «ισχυρή» θερμική καταπόνηση, που αντιστοιχεί σε αίσθηση θερμοκρασίας άνω των 32° Κελσίου.

Οι συνθήκες αυτές παρατηρήθηκαν σε αριθμό-ρεκόρ 41 ημερών, πέντε περισσότερες από το 2023, όταν είχε καταγραφεί ιστορικός καύσωνας.

«Το καλοκαίρι του 2026 έδειξε σε ποιον βαθμό η θερμική καταπόνηση γίνεται πιο εκτεταμένη και πιο επίμονη», ανέλυσε η κ. Μπέρτζες, συμπληρώνοντας πως πρόκειται για την κυριότερη αιτία της θνησιμότητας που συνδέεται με τις μετεωρολογικές συνθήκες σε παγκόσμια κλίμακα.

Παράλληλα, το καλοκαίρι σημαδεύτηκε από ξηρές συνθήκες. Καταγράφηκαν οι χαμηλότερες ποταμιες ροές που έχουν καταγραφεί ποτέ από την έναρξη της τήρησης στοιχείων το 1992, προκαλώντας προβλήματα στις μεταφορές εμπορευμάτων και επιτείνοντας τις εντάσεις στην άρδευση, στην ψύξη πυρηνικών αντιδραστήρων και στη λειτουργία υδροηλεκτρικών σταθμών, σύμφωνα με τον Κοπέρνικο.

Οι ξηρασίες πολλαπλασιάζονται στην Ευρώπη εδώ και 45 χρόνια. Περί τα τέλη Αυγούστου, σχεδόν η μισή Ευρώπη αντιμετώπιζε ξηρασία, σημείωσε η κ. Μπέρτζες.

Στις θάλασσες και στους ωκεανούς της Ευρώπης καταγράφηκαν «θερμοκρασίες επιφάνειας ρεκόρ, ή σχεδόν» σε μεγάλο μέρος των ακτών στον Ατλαντικό, καθώς και σε μεγάλο μέρος της δυτικής και της κεντρικής Μεσογείου. Οι θερμοκρασίες αυτές συνοδεύτηκαν από ισχυρά και εξαιρετικά κύματα θαλάσσιας ζέστης.

Πρόκειται για «ένα από τα καθοριστικά χαρακτηριστικά αυτού του καλοκαιριού»: δεν σημειώθηκε κάποιο μεμονωμένο ρεκόρ, το ανησυχητικό στοιχείο «ήταν ο τρόπος που πολλαπλά ρεκόρ εκδηλώθηκαν ταυτόχρονα στο κλιματικό σύστημα», συνόψισε η Σαμάνθα Μπέρτζες.