Γύρω στο 1550, η ζωή στο Ράπα Νούι άρχισε να αλλάζει δραματικά. Μια σφοδρή ξηρασία, που διήρκεσε περισσότερο από έναν αιώνα, μείωσε τις βροχοπτώσεις στο ήδη άνυδρο νησί, αναγκάζοντας τους κατοίκους να επανεφεύρουν την κοινωνική τους οργάνωση. Μια νέα μελέτη αποκαλύπτει πως, αντί να καταρρεύσουν, οι κοινότητες προσαρμόστηκαν, τροποποιώντας τελετουργίες και δομές εξουσίας ως απάντηση στην κλιματική πίεση.

Οι επιστήμονες, για να ανασυνθέσουν το παρελθόν, εξήγαγαν ιζήματα από το έλος Ράνο Αρόι και τη λίμνη του κρατήρα Ράνο Κάο. Αυτά τα ιζήματα διατηρούν φυσικά χημικά «αποτυπώματα» που καταγράφουν τις συνθήκες του παρελθόντος. Μελετώντας τα ισότοπα υδρογόνου στα κηρώδη κατάλοιπα φύλλων, η ομάδα του Ρέντμοντ Στάιν διαπίστωσε ότι οι βροχοπτώσεις μειώθηκαν κατά 600-800 χιλιοστά ετησίως στα μέσα του 16ου αιώνα, παραμένοντας σε χαμηλά επίπεδα για πάνω από 100 χρόνια.

Αυτή η κλιματική κρίση πυροδότησε βαθιές πολιτισμικές μεταβολές. Η κατασκευή των τελετουργικών πλατφορμών «ahu» επιβραδύνθηκε και η λίμνη Ράνο Κάο αναδείχθηκε σε κεντρικό λατρευτικό χώρο. Τότε εμφανίστηκε το κοινωνικό σύστημα «Tangata Manu», όπου η ηγεσία κατακτούνταν μέσω αθλητικών επιδόσεων και όχι μέσω κληρονομικών δεσμών με τις οικογένειες των αγαλμάτων μοάι. Τα ευρήματα αυτά καταρρίπτουν τη θεωρία της «οικολογικής καταστροφής», η οποία υποστήριζε ότι η αποψίλωση των δασών προκάλεσε κοινωνική κατάρρευση.

Η μελέτη από το Πανεπιστήμιο Columbia υπογραμμίζει την ανθεκτικότητα των κατοίκων του Ράπα Νούι, οι οποίοι ήρθαν αντιμέτωποι με σκληρές συνθήκες πριν την άφιξη των Ευρωπαίων τον 18ο αιώνα. Οι ερευνητές εργάζονται πλέον πάνω σε ένα αρχείο 50.000 ετών από το Ράνο Αρόι, το οποίο αναμένεται να αποκαλύψει πώς η ατμοσφαιρική κυκλοφορία στον νοτιοανατολικό Ειρηνικό επηρεάστηκε από τις κλιματικές μεταβολές σε βάθος δεκάδων χιλιάδων ετών.