Ο χειμώνας του 2025–2026 θα μείνει χαραγμένος στη μνήμη ως μια περίοδος που ο ουρανός της Ευρώπης δεν σταμάτησε να «δακρύζει». Από τις ακτές της Βρετανίας μέχρι τα βουνά της Ηπείρου, η αμείλικτη βροχή επέμεινε για εβδομάδες, προκαλώντας κορεσμό των εδαφών, κατολισθήσεις και φονικές πλημμύρες. Οι επιστήμονες της μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, Σταύρος Ντάφης, Γιώργος Παπαβασιλείου και Κατερίνα Παπαγιαννάκη, ανέλυσαν τα δεδομένα αυτής της κλιματικής εμμονής που άλλαξε την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών.

Η ρίζα του κακού εντοπίζεται σε ένα σπάνιο «ατμοσφαιρικό μπλοκάρισμα» στον Βόρειο Ατλαντικό. Όπως εξηγεί ο φυσικός-μετεωρολόγος Σταύρος Ντάφης, οι αέριες μάζες αντί να κινούνται ομαλά, σχημάτισαν επίμονες ζώνες υψηλών πιέσεων κοντά στη Γροιλανδία, οι οποίες «μπλόκαραν» την κανονική ροή του καιρού. Αυτό εξανάγκασε τα βαρομετρικά χαμηλά να κινούνται πιο αργά και σε έντονες καμπές προς τη Νότια και Δυτική Ευρώπη. Τα αποτελέσματα ήταν συγκλονιστικά: η Γαλλία κατέγραψε 40 συνεχόμενες ημέρες βροχής, σπάζοντας το ρεκόρ που κρατούσε από το 1959, ενώ η Ισπανία και η Πορτογαλία χτυπήθηκαν από καταιγίδες που έριξαν νερό μηνών μέσα σε λίγα μόλις 24ωρα.

Στην Ελλάδα, το βάρος έπεσε στη Δυτική Ελλάδα και την Ήπειρο, όπου από την 1η Οκτωβρίου 2025 τα ύψη βροχής άγγιξαν τα 1.500 χιλιοστά, τιμές που δεν έχουν παρατηρηθεί εδώ και τουλάχιστον δύο δεκαετίες. Μόνο τον Νοέμβριο του 2025, ορισμένες ορεινές περιοχές δέχθηκαν πάνω από 1.000 χιλιοστά νερού. Ο δρ. Γιώργος Παπαβασιλείου επισημαίνει ότι η εξήγηση «κρύβεται» στον αεροχείμαρρο, ένα πανίσχυρο ρεύμα αέρα στα 10-11 χιλιόμετρα ύψος, ο οποίος «παγιδεύτηκε» ασυνήθιστα νότια. Αυτό μετέτρεψε τον αεροχείμαρρο σε μια «πηδαλιούχο δύναμη» που μετέφερε υγρασία ακόμη και από την Καραϊβική απευθείας προς τη Μεσόγειο.

Το τίμημα σε ανθρώπινες ζωές και υποδομές υπήρξε βαρύ. Η Κατερίνα Παπαγιαννάκη κατέγραψε 17 επεισόδια κακοκαιρίας από τον Σεπτέμβριο έως τον Φεβρουάριο, με πέντε ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους. Στον Άγιο Δημήτριο Αττικής, δίπλα στο ρέμα της Πικροδάφνης, το οδόστρωμα κατέρρευσε μετά από 80 χιλιοστά βροχής, ενώ στην Άνω Γλυφάδα μια γυναίκα παρασύρθηκε θανάσιμα από τα νερά. Στην Αττική σημειώθηκαν ακραίες τιμές, με 174 χιλιοστά στον Παπάγου και 142 χιλιοστά στην Ηλιούπολη μέσα σε μία ημέρα. Στα Βόρεια Τζουμέρκα, οικισμοί όπως το Ματσούκι αποκλείστηκαν από κατολισθήσεις, ενώ στη Ροδόπη και την Κομοτηνή σημειώθηκαν πνιγμοί σε υπερχειλισμένους χειμάρρους.

Παρά τις καταστροφές, ο Κώστας Λαγουβάρδος σημειώνει μια θετική πτυχή: τη θεαματική άνοδο της στάθμης των ταμιευτήρων. «Η άνοδος της στάθμης του Μόρνου τους τελευταίους δύο μήνες είναι θεαματική, ακόμα και αν απέχει ακόμα αρκετά από τα κανονικά επιπέδα. Στον Μόρνο, τις πρώτες 50 μέρες του 2026 είδαμε να καταγράφονται οι μεγαλύτερες βροχοπτώσεις της τελευταίας δεκαετίας στη συγκεκριμένη περιοχή», αναφέρει χαρακτηριστικά. Ωστόσο, προειδοποιεί: «Εχουμε αναμφίβολα να κάνουμε με ακραίες βροχοπτώσεις και σε διάρκεια και σε ύψη βροχής». Η κλιματική αλλαγή λειτουργεί πλέον ως ενισχυτής, καθιστώντας τις βροχοπτώσεις έως και 10% πιο έντονες, αναγκάζοντας την κοινωνία να προσαρμοστεί σε μια νέα, υγρή πραγματικότητα.