Οι κατακλυσμιαίες βροχοπτώσεις που σάρωσαν τη Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική δεν άφησαν πίσω τους μόνο λάσπη και κατεστραμμένες υποδομές, αλλά και ένα εφιαλτικό σενάριο για την παγκόσμια αγορά τροφίμων. Με τις χειμερινές καλλιέργειες να έχουν υποστεί ανυπολόγιστες ζημιές, οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για μια νέα εκτόξευση του πληθωρισμού που θα χτυπήσει απευθείας το καλάθι του καταναλωτή.

Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ των Financial Times, οι χώρες που θεωρούνται τα «περιβόλια της Ευρώπης» —η Ελλάδα, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία και το Μαρόκο— βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Αυτές οι περιοχές αποτελούν τους κύριους προμηθευτές του Βορρά σε ντομάτες, αγγούρια, αβοκάντο, πιπεριές και εσπεριδοειδή, όμως η πρόσφατη κακοκαιρία έχει διαλύσει τις αλυσίδες εφοδιασμού. Ο David Barmes, ερευνητής στο London School of Economics, είναι ξεκάθαρος: «Όταν έχουμε τις πλημμύρες που βλέπουμε στην Ευρώπη και στη Βόρεια Αφρική, σε συνδυασμό με τον πολύ βροχερό χειμώνα εδώ στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν υπάρχει τρόπος να το αποφύγουμε: θα δούμε πίεση στις τιμές των λαχανικών και των φρούτων».

Η κατάσταση στην Ιβηρική χερσόνησο είναι δραματική. Η Ισπανία βίωσε τον πιο βροχερό Ιανουάριο των τελευταίων 25 ετών, με την ένωση Agroseguro να καταγράφει ήδη 220.000 στρέμματα κατεστραμμένων αγροτικών εκτάσεων. Ο υπουργός Γεωργίας, Λουίς Πλάνας, προειδοποιεί μάλιστα ότι το μέγεθος της καταστροφής μπορεί να είναι διπλάσιο. Η ζημιά δεν περιορίζεται μόνο στους καρπούς, αλλά επεκτείνεται σε αρδευτικά συστήματα και γεωργικά μηχανήματα, καθιστώντας τη συγκομιδή άθλο ακόμα και εκεί που η φύση στάθηκε πιο ευγενική.

Στη δυτική Γαλλία, ποτάμια όπως ο Γκαρόν και ο Λίγηρας υπερχείλισαν μετά από 36 ημέρες ασταμάτητης βροχής, πνίγοντας οπωρώνες και αμπελώνες. Αντίστοιχα, στην Ανδαλουσία, η ένωση αγροτών Asaja εκτιμά ότι έχει χαθεί το 20% της συνολικής παραγωγής. Μόνο στην επαρχία της Κόρδοβα, οι απώλειες αγγίζουν τα 700 εκατομμύρια ευρώ, με τα 550 εκατομμύρια να αφορούν τους ελαιώνες. Ο δήμαρχος της Huétor Tájar, Fernando Delgado, μετέφερε την αγωνία των κατοίκων του, καθώς το 80% της τοπικής οικονομίας εξαρτάται από τα σπαράγγια, το ένα τρίτο των οποίων βρίσκεται κάτω από το νερό λίγο πριν τη συγκομιδή.

Η εξάρτηση της ευρωπαϊκής αγοράς από αυτές τις λίγες περιοχές καθιστά το σύστημα εξαιρετικά ευάλωτο. Ενδεικτικά, το Ηνωμένο Βασίλειο εισάγει το 70% των πιπεριών και το 65% των αγγουριών από την Ισπανία. Ο Tom Lancaster προειδοποιεί ότι «Η μεγαλύτερη και πιθανώς πιο άμεση επίδραση [από τις πρόσφατες καιρικές συνθήκες] είναι αυτή στα φρέσκα προϊόντα από την Ισπανία και το Μαρόκο». Συμπληρώνει δε πως «Εάν η προσφορά μειωθεί, οι αγοραστές ενδέχεται να βρεθούν να ανταγωνίζονται για μικρότερους όγκους» και ότι «Μπορεί επίσης να παρατηρηθεί επίδραση στην ποιότητα: τα φρούτα που έχουν υποστεί ζημιά από τις έντονες βροχές δεν μεταφέρονται ή δεν αποθηκεύονται τόσο καλά».

Παρόμοια είναι η εικόνα και για τις Κάτω Χώρες, που εισάγουν έως και το 40% των λαχανικών τους από τον Νότο. Ο Thijs Geijer της ING σημειώνει ότι «οι τιμές θα είναι υψηλότερες σε ετήσια βάση», με τους καταναλωτές να βλέπουν λιγότερες εκπτώσεις. Η Τράπεζα της Αγγλίας αναγνώρισε ήδη από τον Αύγουστο του 2025 ότι οι κλιματικές διαταραχές δυσκολεύουν τον έλεγχο του πληθωρισμού. Παρά τις κυβερνητικές ενισχύσεις, όπως τα 2,2 δισ. ευρώ που υποσχέθηκε η Ισπανία, οι οικονομολόγοι φοβούνται ότι το πρόβλημα είναι δομικό. Όπως καταλήγει ο Barmes, «Πιστεύω ότι πραγματικά διαπιστώνουμε ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο φαινόμενο» και ότι «Αυτού του είδους οι διαταραχές στην προσφορά που συνδέονται με το κλίμα γίνονται όλο και πιο συχνές, σοβαρές και γεωγραφικά εκτεταμένες».

Ο Barmes προειδοποιεί επίσης πως «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα δούμε πίεση στις τιμές των τροφίμων αργότερα μέσα στο έτος, ακόμη και αν μέρος αυτής θα είναι πιο βραχυπρόθεσμο». Τονίζει μάλιστα ότι «είναι πολύ δύσκολο να αντικαταστήσουμε την Ισπανία και το Μαρόκο, ιδίως για ορισμένα είδη του χειμερινού καλαθιού λαχανικών, οπότε πιστεύω ότι θα δούμε αυτό τον [αντίκτυπο] πολύ σύντομα, και στη συνέχεια, πιθανότατα θα δούμε επιπτώσεις και στα φρούτα, και στη συνέχεια και στο κρέας και τα γαλακτοκομικά προϊόντα… και στο ελαιόλαδο».