Αλλάζει όψη η Κοίλη Οδός: Έρχεται η αναγέννηση της αρχαίας Αθήνας!
Το Υπουργείο Πολιτισμού δρομολογεί την πλήρη ανακαίνιση της Κοίλης Οδού, εντάσσοντάς την στο δίκτυο των πολιτιστικών διαδρομών της Ακρόπολης. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών έχει αναλάβει δράση για την ανάδειξη των μνημείων στους Δυτικούς Λόφους, συμπεριλαμβανομένων της Πνύκας, των λόφων Νυμφών, Μουσών και Φιλοπάππου, με επίκεντρο την Κοίλη Οδό, έναν κρίσιμο οδικό άξονα της αρχαίας Αθήνας.
Η φιλοσοφία του έργου βασίζεται στη διατήρηση της αυθεντικότητας του μνημείου, με σεβασμό στα στοιχεία που έχουν αντέξει στο χρόνο. Παράλληλα, θα αποκατασταθούν οι φθορές, ενώ η καθολική προσβασιμότητα αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα. Η Κοίλη Οδός παρουσιάζει προκλήσεις στη συντήρηση και διαχείριση, όπως φθαρμένες υποδομές, κατεστραμμένα μονοπάτια, περιορισμένη πρόσβαση για ΑμεΑ, ανεπαρκής φωτισμός, περιβαλλοντική ρύπανση, έλλειψη χώρων υγιεινής και ανεπαρκής σήμανση.
Το έργο αποκατάστασης στοχεύει στην ελάχιστη δυνατή παρέμβαση στο τοπίο, προστατεύοντας και αναδεικνύοντας τον αρχαιολογικό χώρο. Θα γίνει αποτίμηση της διαδρομής, ανασκαφικοί καθαρισμοί, αποκατάσταση της υπάρχουσας διαδρομής και δημιουργία νέων, αντιμετώπιση προβλημάτων απορροής και στερέωσης, καθώς και επισκευή των φθαρμένων υποδομών.
Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην προσβασιμότητα για ΑμεΑ, με κατάλληλες κλίσεις, αντιολισθητικές επιφάνειες, απτικούς χάρτες, ηχητικούς οδηγούς και ενημερωτικό υλικό σε προσβάσιμες μορφές. Προβλέπεται επίσης τοποθέτηση πινακίδων με σύμβολα προσβασιμότητας, όπως Braille και QR codes.
Επιπλέον, θα επαναλειτουργήσει το αρχαίο δίκτυο απορροής ομβρίων, το οποίο διατηρείται σε άριστη κατάσταση, και θα πραγματοποιηθούν απαλλοτριώσεις και ανασκαφικές έρευνες. Οι διαδρομές θα αξιοποιηθούν για εκπαιδευτικά προγράμματα, με στόχο την ανάδειξη της γεωμετρίας και των χαρακτηριστικών της Οδού. Θα ενισχυθεί η σήμανση, ο φωτισμός και η ασφάλεια του χώρου.
Στους Δυτικούς Λόφους, εκτός από τα αρχαία μνημεία, σώζονται κατάλοιπα των Δήμων Μελίτης και Κοίλης, βυζαντινά ναΰδρια και νεότερα έργα, όπως το πλακόστρωτο του Πικιώνη και το Αστεροσκοπείο. Η περιοχή κατοικείται από τα αρχαϊκά χρόνια και εξελίχθηκε σε κέντρο πολιτικής και εμπορικής δραστηριότητας τον 5ο και 4ο αιώνα π.Χ., όταν οι Δήμοι συνδέθηκαν με τα λιμάνια μέσω των Μακρών Τειχών.
Το Διατείχισμα περιόρισε την περίμετρο του Θεμιστόκλειου τείχους και περιλάμβανε πύλες στρατηγικής σημασίας. Η Κοίλη Οδός, που διέσχιζε τη χαράδρα μεταξύ των λόφων Μουσών και Πνύκας, ήταν βασικός άξονας μετακίνησης, με βαθιές αρματοτροχιές και λαξευτό αγωγό ομβρίων. Στη σύγκλιση των λόφων υπήρχε η Αγορά του Δήμου Κοίλης, ενώ στα ελληνιστικά και ρωμαϊκά χρόνια η περιοχή έγινε νεκροταφείο, με το μνημείο του Φιλοπάππου. Νεότερες επεμβάσεις, όπως ο ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος και το θέατρο Μπαστιά, αλλοίωσαν τον χώρο. Ωστόσο, την περίοδο 1997-2000, αποκαλύφθηκε μεγάλο τμήμα της Κοίλης οδού και οργανώθηκε ο χώρος, αν και ορισμένα τμήματα παραμένουν καλυμμένα ή μη προσβάσιμα, τα οποία και θα αντιμετωπιστούν με το νέο έργο.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Η Κοίλη Οδός αποτελεί ένα μοναδικό τεκμήριο της ιστορίας, της τοπογραφίας και χωροταξίας της Αρχαίας Αθήνας, συνδέοντας την πολιτική, κοινωνική και εμπορική ζωή της αρχαιότητας με το σύγχρονο αστικό τοπίο.
Η ανάδειξή της περιλαμβάνει μνημεία και αρχαιότητες εξαιρετικής σημασίας, όπως το συγκρότημα της Εκκλησίας του Δήμου, το μνημείο του Φιλοπάππου, τις Φυλακές του Σωκράτη, τα Κιμώνεια Μνήματα, καθώς και ιερά αφιερωμένα στις Μούσες, τις Νύμφες, τον Πάνα και τον Δία. Με τη συγκεκριμένη επέμβαση επιδιώκουμε την ανάδειξη της ιστορικής και αρχαιολογικής αξίας του μνημείου, την προστασία και ανάδειξή του, τη βελτίωση της προσβασιμότητας για όλους τους επισκέπτες, την ενίσχυση της ενημέρωσης και τη δημιουργία ενός φιλικού και ασφαλούς περιβάλλοντος περιήγησης. Η επέμβαση εντάσσει την Κοίλη Οδό στο δίκτυο των διαδρομών της Ακρόπολης και λειτουργεί συμπληρωματικά με τα έργα προστασίας και ανάδειξης των τμημάτων του Διατειχίσματος και της Κρήνης Ανταίου, συμβάλλει στη διατήρηση και προβολή της μακραίωνης ιστορίας των Αθηνών, ενισχύοντας συγχρόνως την εμπειρία των επισκεπτών στον μείζονα αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης».