Μελέτη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) αποκαλύπτει ότι ο πληθωρισμός στα τρόφιμα στην Ευρωζώνη επιμένει, διατηρούμενος σε υψηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με την προ-κορονοϊού εποχή. Η αιτία; Οι αυξήσεις στις διεθνείς τιμές συγκεκριμένων προϊόντων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο γενικός δείκτης τιμών τροφίμων άγγιξε το 2,9% κατά μέσο όρο την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2025, υπερβαίνοντας τον μακροχρόνιο μέσο όρο πριν από την πανδημία, ο οποίος ήταν 2,2%. Πρωταγωνιστές σε αυτές τις αυξήσεις είναι το κρέας, ο καφές, το τσάι, το κακάο, η σοκολάτα και τα γλυκά. Οι ανατιμήσεις σε αυτά τα προϊόντα ευθύνονται για περισσότερο από το 50% της ανόδου του ετήσιου πληθωρισμού τροφίμων, παρόλο που η στάθμισή τους στον σχετικό δείκτη είναι μικρότερη από 25%. Αντίθετα, οι αυξήσεις στα υπόλοιπα τρόφιμα έχουν σε μεγάλο βαθμό ομαλοποιηθεί μετά την εκτίναξη της διετίας 2022-2023, με αποκορύφωμα τον Μάρτιο του 2023, όταν ο γενικός δείκτης διαμορφώθηκε στο 15,5% σε ετήσια βάση.

Η άνοδος των διεθνών τιμών τροφίμων ξεκίνησε κατά τη διάρκεια της πανδημίας, λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, και εντάθηκε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αρχικά, οι αυξήσεις αφορούσαν κυρίως το σιτάρι και τα δημητριακά, τη ζάχαρη, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Στη συνέχεια, παρατηρήθηκε αύξηση στις διεθνείς τιμές του ελαιολάδου, εξαιτίας της μειωμένης παραγωγής στις μεσογειακές χώρες. Την τελευταία διετία, το κρέας, η σοκολάτα, το κακάο και ο καφές έχουν επιβαρύνει ιδιαίτερα τους καταναλωτές.

Στις αρχές του 2025, οι διεθνείς τιμές του καφέ είχαν υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τις αρχές του 2024. Σύμφωνα με το Trading Economics, ακολούθησε μια υποχώρηση κατά 28% από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούλιο του 2025, για να αυξηθούν ξανά περίπου 40% έως τον Νοέμβριο και να μειωθούν εκ νέου. Η μελέτη της ΕΚΤ επισημαίνει ότι οι μεταβολές στις διεθνείς τιμές των τροφίμων επηρεάζουν τις τιμές καταναλωτή με χρονική καθυστέρηση, όπως είχε υπογραμμίσει και παλαιότερη έρευνα του ΔΝΤ. Αυτό σημαίνει ότι οι μειώσεις στις διεθνείς τιμές θα γίνουν αισθητές από τους καταναλωτές μετά από κάποιο διάστημα.

Η διεθνής τιμή της σοκολάτας είχε ξεκινήσει να εκτινάσσεται από το δεύτερο εξάμηνο του 2023, φτάνοντας στο αποκορύφωμά της τον Απρίλιο του 2024. Παρόλο που στη συνέχεια υποχώρησε, παραμένει σε υψηλά επίπεδα, σύμφωνα πάντα με το Trading Economics.

Όσον αφορά το κρέας, οι αυξήσεις αφορούν κυρίως το μοσχάρι. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι τιμές παραγωγού στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 28% στα τέλη Νοεμβρίου σε ετήσια βάση. Μετά από μια περίοδο σταθεροποίησης τον Οκτώβριο, οι τιμές επανήλθαν σε ανοδική τροχιά, αγγίζοντας ιστορικά υψηλά επίπεδα «λόγω της διαρθρωτικά περιορισμένης διαθεσιμότητας ζώων και της ισχυρής παγκόσμιας ζήτησης». Στο πρώτο εννεάμηνο του 2025, η παραγωγή στην ΕΕ μειώθηκε κατά 3,7% σε ετήσια βάση, με σημαντική υποχώρηση σε μεγάλες παραγωγούς χώρες, όπως η Γερμανία (-6,8%), η Γαλλία και η Ισπανία (-2,8% και οι δύο). Η μείωση της παραγωγής οδήγησε σε μεγάλη αύξηση των εισαγωγών βόειου κρέατος κατά 14,2% (στο πρώτο οκτάμηνο του 2025).

Την αύξηση των διεθνών τιμών στο βόειο κρέας επιβεβαιώνει και ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), ο οποίος σημειώνει ότι ο δείκτης τιμών κρέατος αυξήθηκε κατά 5,1% το 2025. Ο FAO αναφέρει ότι οι τιμές του βόειου και του πρόβειου κρέατος αυξήθηκαν απότομα σε ετήσια βάση, λόγω της ισχυρής ζήτησης για εισαγωγές και της περιορισμένης διαθεσιμότητας εξαγωγών. Αντίθετα, οι τιμές για το χοιρινό κρέας μειώθηκαν, καθώς εξασθένησε η παγκόσμια ζήτηση για εισαγωγές, ενώ οι τιμές για το κοτόπουλο μειώθηκαν ελαφρώς λόγω μεγάλης προσφοράς.

Η ανάλυση του πληθωρισμού στα τρόφιμα που πραγματοποίησαν οι αναλυτές της ΕΚΤ έδειξε ότι στην αύξηση των τιμών συμβάλλει και η αύξηση των μισθών στον τομέα λιανικών πωλήσεων. Τα τελευταία στοιχεία για τις αμοιβές ανά εργαζόμενο σε διάφορους κλάδους της οικονομίας έδειξαν ότι οι αυξήσεις μισθών στο εμπόριο, τις μεταφορές και τα καταλύματα παρέμειναν υψηλές το 2025 σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα.

Ωστόσο, η ΕΚΤ αισιοδοξεί ότι ο πληθωρισμός τροφίμων θα μειωθεί σημαντικά το 2026, υποχωρώντας κοντά στο 2% στα τέλη του έτους, καθώς θα εξασθενήσει ο αντίκτυπος από προηγούμενες αυξήσεις στις διεθνείς τιμές τους έως το καλοκαίρι.