Στο μεσαιωνικό κάστρο Alden Biesen του Βελγίου, η Ευρώπη αποφάσισε να κοιτάξει κατάματα το μέλλον της. Η έννοια της «Ευρώπης δύο ταχυτήτων» και το σύνθημα «made in EU» δεν αποτελούν πλέον θεωρητικές αναζητήσεις, αλλά την αιχμή του δόρατος στη νέα πολιτική συζήτηση των «27».

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έδωσε το στίγμα της επόμενης ημέρας ανακοινώνοντας έναν οδικό χάρτη μεταρρυθμίσεων που θα κρίνουν την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της Ένωσης. «Μία Ευρώπη, μία αγορά - Αυτός ήταν σήμερα ο τίτλος της συζήτησης και αυτή είναι η φιλοδοξία μας», δήλωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας το αίσθημα του κατεπείγοντος. Στο πλευρό της, ο πρόεδρος του Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έθεσε τον πήχη ψηλά, υποσχόμενος την ολοκλήρωση της μετάβασης «πριν από το τέλος του 2027», σημειώνοντας πως το 1992 έγινε το πέρασμα στην ενιαία αγορά και τώρα ήρθε η ώρα για το επόμενο βήμα.

Η πίεση που ασκείται από τις ΗΠΑ και την Κίνα αναγκάζει την ΕΕ να επανεξετάσει τα θεμέλιά της. Η στρατηγική «Αγοράστε Ευρωπαϊκά» κερδίζει έδαφος, στοχεύοντας στην προστασία κρίσιμων κλάδων όπως η άμυνα, το Διάστημα, οι καθαρές τεχνολογίες, η τεχνητή νοημοσύνη και τα συστήματα πληρωμών. «Υπό πίεση, μπορούμε να μετακινήσουμε βουνά», σημείωσε η Φον ντερ Λάιεν, προαναγγέλλοντας το σχέδιο «EU Inc» για τις νεοφυείς επιχειρήσεις, την απλούστευση των κανονισμών και την ενοποίηση των κατακερματισμένων κεφαλαιαγορών.

Ωστόσο, το κλίμα δεν είναι ανέφελο, καθώς η ανάγκη για αλλαγή πορείας κρίνεται επιτακτική μετά την απώλεια του ρωσικού φυσικού αερίου και τους εμπορικούς πολέμους. Ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ ντε Βέβερ, έκανε λόγο για «υπαρξιακή κρίση» λόγω του υψηλού ενεργειακού κόστους και του «κινεζικού ντάμπινγκ», ενώ ο Μάριο Ντράγκι προειδοποίησε πως η Ευρώπη κινδυνεύει να μείνει «υποταγμένη, διαιρεμένη και αποβιομηχανοποιημένη ταυτόχρονα». Οι εσωτερικές διαφωνίες παραμένουν ορατές, με τον Εμανουέλ Μακρόν να ζητά επιθετική προστασία των ευρωπαϊκών προϊόντων και τον Φρίντριχ Μερτς να εμφανίζεται πιο επιφυλακτικός, προτιμώντας τη λογική «Made with Europe» και τη διατήρηση ισχυρών δεσμών με διεθνείς εταίρους.

Το διακύβευμα για την Ευρώπη είναι σαφές: πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για βιομηχανική ισχύ και τη δέσμευση στο ανοιχτό εμπόριο. Οι επόμενοι μήνες, με επίκεντρο τη σύνοδο του Μαρτίου, θα δείξουν αν οι εξαγγελίες για «ευρωπαϊκή προτίμηση» θα μετατραπούν σε μια ισχυρή πραγματικότητα ή αν οι εθνικές αποκλίσεις και ο προστατευτισμός θα δοκιμάσουν τη συνοχή της Ένωσης.