Ο πολυετής εμφύλιος πόλεμος στην Υεμένη εισέρχεται σε μια νέα, επικίνδυνη φάση, μετά την κατάληψη εδαφών από αυτονομιστές του Νότου, υποστηριζόμενους από τα ΗΑΕ. Η κίνηση αυτή διαλύει τον συνασπισμό υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, που είχε στόχο την αντιμετώπιση των Χούθι.

Το Reuters, σε δημοσίευμά του, σκιαγραφεί το περίπλοκο τοπίο των δυνάμεων που συγκρούονται στην Υεμένη, μια χώρα που μαστίζεται από μια τεράστια ανθρωπιστική κρίση.

Η σύγκρουση ξεκίνησε στα τέλη του 2014, όταν οι Χούθι ανέτρεψαν την κυβέρνηση του Αμπντ Ράμπου Μανσούρ Χάντι, που υποστηριζόταν από τη Σαουδική Αραβία και τη διεθνή κοινότητα.

Οι Χούθι παραμένουν η κυρίαρχη στρατιωτική δύναμη, ελέγχοντας την πρωτεύουσα Σαναά και τα βόρεια υψίπεδα, όπου ζει το 60%-65% του πληθυσμού.

Η Σαουδική Αραβία κατηγορεί το Ιράν ότι εξοπλίζει, εκπαιδεύει και χρηματοδοτεί τους Χούθι, κάτι που εκείνοι αρνούνται, υποστηρίζοντας ότι αναπτύσσουν δικά τους όπλα.

Οι Χούθι έχουν επιδείξει τις στρατιωτικές τους ικανότητες, εξαπολύοντας επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ, στοχεύοντας σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και υποδομές.

Έχοντας ενταχθεί στον αποκαλούμενο «Άξονα της Αντίστασης» που υποστηρίζεται από το Ιράν, οι Χούθι έχουν εκδηλώσει την υποστήριξή τους προς τους Παλαιστινίους, εκτοξεύοντας drones και πυραύλους κατά του Ισραήλ και επιτιθέμενοι σε εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα.

Οι Χούθι έχουν αποδείξει την ανθεκτικότητά τους, αντέχοντας σφοδρούς βομβαρδισμούς από τη Σαουδική Αραβία για πάνω από μια δεκαετία, καθώς και αμερικανικές και βρετανικές επιδρομές τα τελευταία χρόνια.

Η Σαουδική Αραβία εισέβαλε στην Υεμένη τον Μάρτιο του 2015, ηγούμενη ενός στρατιωτικού συνασπισμού εναντίον των Χούθι, με στόχο την αποκατάσταση της κυβέρνησης Χάντι και την αποτροπή της εδραίωσης μιας οργάνωσης συνδεδεμένης με το Ιράν στα νότια σύνορά της.

Παρά την πρόσφατη αναθέρμανση των σχέσεών τους με τη μεσολάβηση της Κίνας, το Ριάντ και η Τεχεράνη παραμένουν σε περιφερειακή αντιπαλότητα.

Το Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο (ΣΜΝ), εκπαιδευμένο και εξοπλισμένο από τα ΗΑΕ, επιδιώκει την απόσχιση του Νότου, ο οποίος ήταν ανεξάρτητο κράτος μέχρι το 1990. Το 1994, η ηγεσία του Νότου προσπάθησε να αποσχιστεί, αλλά ηττήθηκε από τον στρατό του τότε προέδρου Αλί Αμπντάλα Σαλέχ.

Το ΣΜΝ, με επικεφαλής τον Αϊνταρούς αλ Ζουμπαάιντι, αν και θεωρητικά μέρος του συνασπισμού υπό τη Σαουδική Αραβία, από το 2020 έχει δηλώσει την πρόθεσή του να ιδρύσει αυτόνομη διοίκηση στον Νότο. Η κατάληψη εδαφών στις επαρχίες Χαντραμούτ και Αλ Μάχρα έχει αυξήσει την ένταση, αμφισβητώντας την επιρροή της Σαουδικής Αραβίας.

Η Ένωση για τη Μεταρρύθμιση της Υεμένης (αλ Ισλάχ), ένα σουνιτικό ισλαμιστικό κίνημα με δεσμούς με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, αποτελεί βασική παράταξη εντός της αναγνωρισμένης κυβέρνησης, αλλά θεωρείται τρομοκρατική οργάνωση από τα ΗΑΕ και το ΣΜΝ. Το προπύργιό της είναι η Μαρίμπ, η μοναδική περιοχή παραγωγής φυσικού αερίου της χώρας.

Τα ΗΑΕ συμμετείχαν στον συνασπισμό υπό τη Σαουδική Αραβία, αλλά αποχώρησαν το 2019-2020, διατηρώντας την επιρροή τους μέσω του ΣΜΝ και άλλων οργανώσεων.

Το Άμπου Ντάμπι κινείται από την αντιπαλότητά του προς τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και την ανάγκη εξασφάλισης ναυτιλιακών οδών στο Στενό Μπαμπ αλ-Μαντάμπ και στον Κόλπο του Άντεν.

Το οκταμελές Συμβούλιο Προεδρικής Ηγεσίας, με επικεφαλής τον Ρασάντ αλ-Αλίμι, είναι η διεθνώς αναγνωρισμένη αρχή στην Υεμένη, αλλά η εξουσία του έχει συρρικνωθεί. Σχηματίστηκε στο Ριάντ τον Απρίλιο του 2022, αλλά ουσιαστικά έχει παραλύσει από τις εσωτερικές διαιρέσεις.

Μετά τις επιθέσεις του ΣΜΝ τον Δεκέμβριο, ο έλεγχος της κυβέρνησης περιορίζεται σε μικρές περιοχές και εξαρτάται από την αεροπορική ισχύ της Σαουδικής Αραβίας.

Μια καλά εξοπλισμένη δύναμη κατά των Χούθι, με επικεφαλής τον Τάρεκ Σαλέχ, ανιψιό του πρώην προέδρου της Υεμένης, στοχεύει σε μια ενωμένη Υεμένη, τοποθετώντας τον εαυτό της ως αντίβαρο τόσο απέναντι στους Χούθι, όσο και στους αποσχιστές του νότου.