Η κατάσταση στη Βενεζουέλα, με την αμερικανική επίθεση και την αναταραχή στην αγορά πετρελαίου, επηρεάζει και την Ελλάδα, καθώς ο προϋπολογισμός του 2026 βασίζεται σε συγκεκριμένες παραδοχές.

Οι προβλέψεις του ελληνικού προϋπολογισμού στηρίζονται σε συγκεκριμένες τιμές πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, οι οποίες πιέζονται από την ευμετάβλητη κατάσταση στη Βενεζουέλα, χώρα με γιγαντιαίες πηγές πετρελαίου.

Η μετάδοση της κρίσης δεν είναι αυτόματη, καθώς απαιτείται ένταση των πιέσεων σε μέγεθος και σε διάρκεια.

Για να μεταφραστεί η αναταραχή σε δημοσιονομικό ρίσκο, πρέπει:

Πρώτον, να φανεί αν το γεγονός θα προκαλέσει βραχυπρόθεσμη νευρικότητα ή θα επηρεάσει για εβδομάδες ή μήνες την προμήθεια πετρελαίου, ανεβάζοντας τον ετήσιο μέσο όρο του Brent.

Δεύτερον, να φανεί πόσο θα μετακυλιστεί μια ενδεχόμενη άνοδος του Brent στα καύσιμα και στον πληθωρισμό, επηρεάζοντας την κατανάλωση, τα φορολογικά έσοδα και την πίεση για μέτρα στήριξης.

Τρίτον, να φανεί αν το γεωπολιτικό ρίσκο θα επηρεάσει το κόστος χρήματος, αυξάνοντας το ρίσκο διεθνώς, κάτι που επηρεάζει τις νέες εκδόσεις χρέους, τις επιχειρήσεις και το οικονομικό κλίμα.

Το σχέδιο του ελληνικού προϋπολογισμού για το 2026 λαμβάνει ως τεχνική υπόθεση για την τιμή του Brent τα 64 δολάρια ανά βαρέλι, έναντι 67,7 δολαρίων για το 2025 και 80,5 δολαρίων για το 2024, παραπέμποντας στις προβλέψεις της Κομισιόν. Αν ο μέσος όρος του 2026 σταθεροποιηθεί πάνω από αυτή την υπόθεση, αυξάνει η πιθανότητα απόκλισης σε πληθωρισμό και ανάπτυξη και, μέσω αυτών, σε έσοδα και δαπάνες του προϋπολογισμού.

Η κρίση στη Βενεζουέλα επηρεάζει τις φυσικές ροές πετρελαίου. Σύμφωνα με το Reuters στις 03.01.2026, οι εξαγωγές της χώρας έχουν παραλύσει, με δεξαμενόπλοια που έχουν φορτώσει να μην αποπλέουν και απουσία φορτώσεων στο λιμάνι Jose. Υπάρχει κίνδυνος κορεσμού των αποθηκευτικών χώρων, που μπορεί να οδηγήσει σε περικοπές παραγωγής αν οι ροές δεν αποκατασταθούν.

Τον Νοέμβριο 2025, οι εξαγωγές της Βενεζουέλας ήταν περίπου 921.000 βαρέλια ημερησίως. Στις αρχές Ιανουαρίου, οι ροές είχαν πέσει στο μισό λόγω της αμερικανικής επίθεσης.

Η αγορά προεξοφλεί ότι μια πολιτική μετάβαση θα αυξήσει την προσφορά μέσω επενδύσεων στο βενεζουελάνικο πετρέλαιο, αλλά δεν τη θεωρεί άμεση λύση για το 2026. Σύμφωνα με το Reuters, δεν υπάρχουν γρήγορες λύσεις στην αξιοποίηση των αποθεμάτων και στην αύξηση παραγωγής σε υψηλότερα επίπεδα, ακόμη και με επενδυτικά κεφάλαια, επειδή οι υποδομές χρειάζονται χρόνο και σταθερό κλίμα. Βραχυπρόθεσμα, υπερισχύει το ρίσκο και η μεταβλητότητα.

Αν και η Ελλάδα δεν προμηθεύεται ενέργεια από τη Βενεζουέλα, η τιμή του Brent επηρεάζει τη βενζίνη, το ντίζελ και τα ναυτιλιακά καύσιμα, αυξάνοντας το κόστος και τον χρόνο των προμηθειών, και τροφοδοτεί τον πληθωρισμό. Αυτό επιφέρει συνέπειες για μια οικονομία που εισάγει πετρέλαιο, όπως η Ελλάδα.

Στον προϋπολογισμό, οι επιδράσεις θα μπορούσαν να είναι ταυτόχρονα θετικές και αρνητικές. Υψηλότερη τιμή καυσίμων μπορεί να αυξήσει τον ΦΠΑ ανά λίτρο, αλλά η κατανάλωση μπορεί να μειωθεί, περιορίζοντας τα έσοδα. Ο ΕΦΚ στα καύσιμα είναι αναλογικός, άρα δεν ανεβαίνει αυτόματα με την τιμή, και τα έσοδα εξαρτώνται από τους όγκους. Αν η αύξηση τιμών συμπιέσει την κατανάλωση, το δημοσιονομικό όφελος από τον ΦΠΑ μπορεί να αποδειχθεί μικρότερο.

Το πιο ευαίσθητο σημείο για τον ελληνικό προϋπολογισμό είναι η πλευρά των δαπανών, καθώς όταν οι τιμές ενέργειας ανεβαίνουν έντονα και για αρκετό διάστημα, αυξάνει η πιθανότητα πίεσης για μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, απαιτώντας πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο, ενώ το υψηλότερο ενεργειακό κόστος μπορεί να αυξήσει λειτουργικές δαπάνες του Δημοσίου, εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου των δημοσιονομικών κανόνων.